DenizBank ve ana hissedarı Emirates NBD, emisyon yoğun sektörlerde ölçülebilir karbonsuzlaşma yatırımlarını sınıflandıran Geçiş Finansmanı Çerçevesi’ni yayımladı.
Hızlı bakış
- Emirates NBD Grubu, DenizBank’ı da kapsayan çerçeveyle 2030’a kadar 30 milyar dolar sürdürülebilir ve geçiş finansmanı sağlamayı hedefliyor.
- Çerçeve üretim, madencilik, enerji, gayrimenkul, ulaştırma, tarım ve bilgi teknolojileri sektörlerindeki dönüşüm yatırımlarını kapsıyor.
- Finansman yalnızca uygun geçiş projelerine yönlendirilecek ve genel kurumsal amaçlı kaynak kullanımı kapsam dışında tutulacak.
- Şirketlerden ölçülebilir emisyon hedefleri istenirken fosil yakıt bağlantılı projelere ek karbon kilitlenmesi ve aşamalı çıkış koşulları uygulanacak.
- Kaynakların 24 ay içinde tahsis edilmesi ve ilk tahsis ile etki raporunun 12 ay içinde yayımlanması hedefleniyor.
- DNV çerçeveyi uluslararası ihraç öncesi şartlarla uyumlu buldu ancak değerlendirme bağımsız güvence veya mali denetim niteliği taşımıyor.
Çerçeve; üretim, madencilik, enerji, gayrimenkul, ulaştırma, tarım ve bilgi teknolojileri gibi emisyon azaltımı zor sektörlerde hangi yatırımların geçiş finansmanı kapsamında değerlendirilebileceğini belirliyor. DenizBank’ın resmi sürdürülebilirlik sayfasında yayımlanan çalışma, Emirates NBD Grubu genelinde uygulanacak ve DenizBank’ı da kapsayacak.
Geçiş Finansmanı Çerçevesi neyi kapsıyor
Emirates NBD Grubu Geçiş Finansmanı Çerçevesi 2026, karbon yoğun faaliyetlerin Paris Anlaşması hedefleriyle uyumlu, ölçülebilir ve belirli bir takvime bağlı dönüşümünü destekleyen finansmanları sınıflandırmak amacıyla hazırlandı.
Çerçeve kapsamında tahvil, kredi, mevduat, orta vadeli borçlanma araçları, sukuk ve finansman bonoları gibi farklı araçlar kullanılabilecek. Proje kredileri ve diğer müşteri finansmanlarının yanında grup şirketlerinin uygun sermaye harcamaları ile belirli işletme giderleri de kapsama girebilecek. İşletme giderlerinde ihraç tarihinden geriye doğru en fazla üç yıllık dönem dikkate alınacak.
Finansmandan sağlanan kaynağın tamamına eş değer bir tutarın uygun geçiş projelerine yönlendirilmesi gerekiyor. Çerçeve, genel kurumsal amaçlı finansmanı kapsam dışında bırakıyor. Böylece sağlanan kaynağın hangi faaliyetlerde kullanıldığının izlenmesi ve raporlanması amaçlanıyor.
Yeşil finansman ile geçiş finansmanı arasındaki fark ne
Yeşil finansman, halihazırda düşük karbonlu veya çevresel açıdan uygun kabul edilen yenilenebilir enerji ve temiz ulaşım gibi faaliyetlere odaklanıyor. Geçiş finansmanı ise bugün tamamen düşük karbonlu olmayan ancak mevcut emisyonlarını önemli ölçüde azaltabilecek sektörleri hedefliyor.
Bir yatırım Emirates NBD Grubu’nun Sürdürülebilir Finans Çerçevesi kapsamında doğrudan yeşil olarak sınıflandırılabiliyorsa geçiş finansmanı portföyüne alınmayacak. Bu yaklaşım, aynı projenin hem yeşil hem geçiş yatırımı olarak sayılmasını ve finansman verilerinde çift hesaplama yapılmasını önlemeyi amaçlıyor.
Hangi sektörler ve yatırımlar finansmana uygun olabilecek
Çerçeve; çimento, metal, plastik, kimya, cam, kağıt ve tekstil üretiminin yanı sıra madencilik, enerji, gayrimenkul, ulaştırma ve depolama, tarım, gübre ve bilgi teknolojileri sektörlerini kapsıyor.
Uygun faaliyet örnekleri arasında enerji verimliliği yatırımları, üretim süreçlerinin elektrifikasyonu, hurdaya dayalı metal üretimi, düşük klinkerli çimento, geri dönüştürülmüş ham madde kullanımı, düşük karbonlu hidrojen, karbon yakalama ve depolama, maden ekipmanlarının elektrifikasyonu ve fosil yakıtlı tesislerin erken kapatılması bulunuyor.
Tarım tarafında ölçülebilir su ve enerji tasarrufu sağlayan sulama sistemleri, metan emisyonunu azaltan hayvancılık uygulamaları ve daha verimli tarım makineleri değerlendirilebilecek. Bilgi teknolojilerinde ise enerji tüketimini veya emisyonları ölçülebilir biçimde azaltan dijital çözümler ve belirli performans ölçütlerini karşılayan veri merkezi yatırımları kapsama girebilecek.
Fosil yakıt bağlantılı projelere ek koşullar uygulanacak
Çerçeve, yeni petrol ve doğal gaz arama ve üretim projeleri ile sıvılaştırılmış doğal gaz kapasite artışlarını uygun faaliyetler arasında saymıyor. Fosil yakıt üretimini büyütmeyi amaçlayan yatırımlar ve yüksek karbonlu altyapının kullanım süresini uzatan projeler de genel olarak kapsam dışında tutuluyor.
Mevcut tesislerde kömürden doğal gaza geçiş gibi faaliyetler yalnızca sıfıra yakın emisyonlu çözümlere geçişi öngören, belirli bir takvime bağlanmış dönüşüm planının parçası olmaları halinde değerlendirilebilecek. Fosil yakıt bağlantılı projelerde varlıkların kapatılması, aşamalı olarak devreden çıkarılması ve karbon kilitlenmesi riskinin azaltılması için ek koşullar aranacak.
Şirketlerden hangi geçiş planları istenecek
Finansmandan yararlanacak emisyon yoğun şirketlerin yönetim sorumluluğunu, emisyon başlangıç seviyesini, ölçülebilir azaltım hedeflerini ve bu hedeflere ulaşmak için uygulanacak yol haritasını içeren bir geçiş planı sunması bekleniyor.
Şirketlerin en az Kapsam 1 ve Kapsam 2 sera gazı emisyonlarını, hedefler karşısındaki ilerlemelerini ve finanse edilen faaliyetin performans göstergelerini yıllık olarak paylaşması öngörülüyor. Fosil yakıtlarla önemli ölçüde bağlantılı projelerde geçiş planının finansman sağlandığı tarihte hazır olması gerekiyor.
Projelerin olağan iş akışının ötesinde, önemli ve ölçülebilir emisyon azaltımı sağlaması şartı aranacak. Değerlendirmede mevcut emisyonlar, sektör kıyaslamaları, mümkün olan en iyi teknolojiler ve ulusal ya da uluslararası karbonsuzlaşma yolları kullanılacak. Gerçekleşen etki doğrudan ölçülemiyorsa sektör göstergeleri ve uygun karşılaştırma değerlerinden yararlanılabilecek.
Çerçeve ayrıca çalışanlar, yerel topluluklar ve çevre üzerindeki etkilerin dikkate alınmasını teşvik ediyor. Ancak adil geçiş unsurları tüm faaliyetler için aynı düzeyde bağlayıcı bir uygunluk şartı olarak tanımlanmıyor.
Projeleri Sürdürülebilir Finans Komitesi seçecek
Uygun projeler; sürdürülebilirlik, risk, hukuk ve ilgili iş birimlerinin temsil edildiği Sürdürülebilir Finans Komitesi tarafından değerlendirilecek. Komitenin ayda en az bir kez toplanması, uygunluğunu kaybeden projeleri portföyden çıkarması ve kaynak tahsisi ile etki raporlamasını izlemesi öngörülüyor.
Emirates NBD, ihraçlardan sağlanan kaynağı 24 ay içinde uygun geçiş projelerine tahsis etmeyi hedefliyor. İlk tahsis ve etki raporunun finansman tarihinden itibaren 12 ay içinde yayımlanması, raporlamanın kaynak tamamen tahsis edilene kadar yıllık olarak sürdürülmesi planlanıyor.
Raporlarda tahsis edilen ve henüz kullanılmayan kaynakların yanı sıra yeni finansman ile yeniden finansman dağılımı, ülke ve sektör kırılımı, azaltılan sera gazı emisyonları, emisyon yoğunluğu, enerji verimliliği ve erken kapatılan yüksek karbonlu varlıklar gibi göstergeler açıklanabilecek.
DNV görüşü neyi doğruluyor
Bağımsız dış değerlendirici DNV, 26 Haziran 2026 tarihli İkinci Taraf Görüşü’nde çerçevenin ICMA İklim Geçiş Tahvili Kılavuzu ile LMA Geçiş Kredileri Kılavuzu ve taslak Geçiş Kredisi İlkelerinin ihraç öncesi şartlarıyla önemli ölçüde uyumlu olduğu sonucuna vardı.
DNV değerlendirmesi; fon kullanımı, proje seçimi, kaynak yönetimi, raporlama ve kurum düzeyindeki geçiş planı olmak üzere beş ana başlığı kapsıyor. Görüşte uygun faaliyetlerin önemli karbonsuzlaşma fırsatları sağlayabileceği ve proje seçim sürecinin belirlenen standartlara uygun olduğu belirtiliyor.
Bununla birlikte DNV’nin çalışması bağımsız güvence veya mali denetim niteliği taşımıyor. Değerlendirme büyük ölçüde Emirates NBD tarafından sağlanan bilgi ve belgelere dayanıyor; gelecekte kullandırılacak kredilerin finansal performansını veya projelerin uzun vadeli çevresel etkisini garanti etmiyor.
Çerçeve Türkiye’deki şirketler için neden önemli
Avrupa Birliği Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın kesin dönemi 1 Ocak 2026’da başladı. Mekanizma çimento, demir ve çelik, alüminyum, gübre, elektrik ve hidrojen ithalatını kapsıyor. AB’deki ithalatçılar, 2026 yılı ithalatlarının gömülü emisyonları için gerekli sertifikaları Şubat 2027’den itibaren satın alacak.
Bu takvim, AB’ye ihracat yapan Türkiye’deki emisyon yoğun şirketler açısından üretim teknolojisi, enerji kullanımı ve doğrulanabilir emisyon verilerini finansman kararlarının daha önemli bir parçası haline getiriyor. DenizBank Genel Müdürü Recep Baştuğ da çerçevenin özellikle yeşil dönüşümü zor sektörlerdeki şirketlerin somut dönüşüm hedeflerini finanse etmeyi amaçladığını belirtti.
DenizBank, çalışmayı Türkiye’de ayrı bir kılavuz doküman olarak yayımlanan ilk Geçiş Finansmanı Çerçevesi şeklinde tanımlıyor. Bu nitelendirme, geçiş finansmanı hükümlerinin daha önce sürdürülebilir finans çerçevelerine entegre edilmediği anlamına gelmiyor; bankanın iddiası geçiş finansmanının bağımsız bir belge olarak düzenlenmesine dayanıyor.
Emirates NBD Grubu 2030’a kadar toplam 30 milyar dolar sürdürülebilir ve geçiş finansmanı sağlama hedefi açıklamış durumda. Ancak bu tutarın ne kadarının DenizBank üzerinden Türkiye’de kullandırılacağı, ilk işlemlerin büyüklüğü, faiz ve vade koşulları ile sektörlere ayrılacak paylar açıklanmadı. Çerçevenin Türkiye’deki gerçek etkisi, kullandırılacak finansman hacmi ve finanse edilen projelerin yıllık emisyon sonuçlarıyla ölçülebilecek.
Siz ne düşünüyorsunuz?
Geçiş finansmanının güvenilirliğini en çok hangi ölçüt belirleyecek: şirketlerin emisyon azaltım hedefleri, finanse edilen projelerin açıklanması veya sonuçların bağımsız doğrulanması mı? Görüşlerinizi yorumlarda paylaşın.
İlgili haberler
- DenizBank 810 milyon dolarlık su odaklı mavi finansman sağladı
- EBRD, DenizBank’ın 5 yıl vadeli yeşil tahviline 100 milyon dolar yatırım yaptı
- DenizBank sürdürülebilirlik temalı 1,1 milyar dolar sendikasyon kredisi aldı
- SPK’dan yeşil finansmana yüzde 50 Kurul ücreti indirimi
- Tüpraş 500 milyon dolarlık sürdürülebilirlik kredisi aldı
© 2026 Yeşil Haber