BM Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi COP17, 19–30 Ekim 2026’da Erivan’da 2030 doğa hedeflerine yönelik ilerlemenin ilk küresel değerlendirmesini yapacak.
Hızlı bakış
- COP17 ne zaman ve nerede yapılacak?
- Ülkeler ilerlemeyi nasıl raporladı?
- Erivan’dan Antalya’ya: Rio Sinerjileri
BM Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi’nin (CBD) 17. Taraflar Konferansı, Antalya’daki COP31 İklim Zirvesi’nden yaklaşık üç hafta önce Ermenistan’ın başkenti Erivan’da düzenlenecek. Zirvenin ana gündemi, 2022’de kabul edilen Kunming-Montreal Küresel Biyoçeşitlilik Çerçevesi’nin uygulanmasında ülkelerin ortak olarak nereye geldiğinin ilk kez küresel ölçekte değerlendirilmesi.
COP17 ne zaman ve nerede yapılacak?
CBD’nin konferans sayfasına göre COP17, 19–30 Ekim 2026 tarihlerinde Erivan’da düzenlenecek. Zirveyle eş zamanlı olarak Cartagena Biyogüvenlik Protokolü taraflarının 12. toplantısı ve genetik kaynaklara erişim ile yarar paylaşımını düzenleyen Nagoya Protokolü taraflarının 6. toplantısı da yapılacak.
Biyoçeşitlilik zirvelerinin numarası, iklim zirvelerinden farklı ilerliyor: COP31’in bağlı olduğu İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ile Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi, 1992 Rio Zirvesi’nden doğan ayrı sözleşmeler ve her birinin taraflar konferansı kendi takvimine göre numaralanıyor.
Kunming-Montreal Çerçevesi, biyoçeşitlilik kaybını 2030’a kadar durdurup tersine çevirmeyi amaçlayan 23 küresel hedef içeriyor. Bu hedefler arasında kara ve denizlerin yüzde 30’unun 2030’a kadar koruma altına alınmasını öngören ve kamuoyunda “30×30” olarak bilinen hedef de bulunuyor. COP17, 2022 ile 2030 arasındaki yolun yarısında yapılan ilk kapsamlı ara değerlendirme niteliğinde.
Ülkeler ilerlemeyi nasıl raporladı?
Küresel değerlendirmenin temel kaynağı, ülkelerin sunduğu 7. ulusal raporlar. CBD Sekretaryası’nın 9 Mart 2026 tarihli açıklamasına göre 28 Şubat 2026 olan son tarih itibarıyla 196 taraftan 125’i raporunu sunmuştu; bu, tarafların yaklaşık üçte ikisine karşılık geliyor. Raporlar, ülkelerin Kunming-Montreal hedeflerini yansıtan ulusal hedefleri için hangi adımları attığını ortaya koyuyor. Sözleşmenin çevrim içi raporlama sisteminde 3 Ekim itibarıyla yayımlanmış rapor sayısı 142’ye ulaşmış görünüyor.
CBD İcra Sekreteri Astrid Schomaker, raporlama takvimine uyum için gösterilen çabanın, tarafların biyoçeşitlilik kaybını durdurma ve tersine çevirmeye yönelik küresel çabaya güçlü bağlılığını gösterdiğini belirtti.
Erivan’dan Antalya’ya: Rio Sinerjileri
Erivan zirvesi, 2026’nın üç büyük çevre konferansından biri. Anadolu Ajansı’nın 2 Ekim tarihli haberine göre Çölleşmeyle Mücadele Sözleşmesi’nin COP17’si Ağustos’ta Moğolistan’ın başkenti Ulanbatur’da yapıldı; Erivan’ın ardından Kasım’da Antalya’da COP31 toplanacak. Aynı habere göre iklim, biyoçeşitlilik ve çölleşme sözleşmeleri arasında eş güdümü hedefleyen ve Türkiye liderliğinde oluşturulması planlanan Rio Sinerjileri Eylem Grubu’nun resmi lansmanının Antalya’da yapılması bekleniyor.
Habere görüş veren Boğaziçi Üniversitesi’nden Prof. Dr. Murat Türkeş, üç sorunun benzer coğrafyaları, toplulukları ve aktörleri paylaştığını; tarımsal genişleme, aşırı otlatma, kentleşme ve su yönetiminin üçünü birden etkilediğini vurguluyor.
Yeşil Haber’in değerlendirmesine göre Erivan’daki küresel değerlendirmenin sonuçları, Antalya’da doğa ve iklim gündemlerinin ne ölçüde birlikte ele alınabileceğinin de ilk göstergesi olacak. Biyoçeşitlilik hedeflerindeki açığın büyüklüğü, Rio Sinerjisi önerisinin somut bir eylem planına dönüşüp dönüşmeyeceğini doğrudan etkileyebilir.
Siz ne düşünüyorsunuz?
İklim ve biyoçeşitlilik gündemleri sizce aynı masada mı ele alınmalı, yoksa ayrı müzakereler mi daha etkili sonuç verir?
İlgili haberler
- COP31 öncesi son durak Pasifik: Pre-COP 5–8 Ekim’de Fiji ve Tuvalu’da
- COP nedir? Taraflar Konferansı nasıl çalışır ve COP31 ne anlama gelir?
- COP31 İklim Terminolojisi Rehberi: 103 terim iklim dilini ekonomik meseleye taşıyor
© 2026 Yeşil Haber