ÇEVKO Vakfı Genel Sekreteri Mete İmer, Yeşil Haber’e verdiği yazılı yanıtlarda Camkurtaran Projesi’nin başarısının tonajla sınırlı ölçülmeyeceğini açıkladı.
Hızlı bakış
- Mete İmer’in yazılı yanıtına göre yaklaşık 167 HORECA (otel, restoran ve kafeleri kapsayan işletmeler) işletmesi Camkurtaran pilotuna dahil edildi.
- Pilotun başarısı yalnızca toplanan cam miktarıyla değil işletme katılımı ekipman kullanımı ve davranış değişikliğiyle ölçülecek.
- Sonuçların kamuoyuyla paylaşılması hedeflenirken açıklama tarihi ve raporlama yöntemi henüz belirtilmedi.
- Modelin başka bölgelere yayılması pilotun saha performansına ve kurulacak iş birliklerine bağlı olacak.
- Cam ambalajların oluştuğu anda diğer atıklardan ayrı biriktirilmesinin günlük işleyişe yerleşmesi hedefleniyor.
ÇEVKO Vakfı’nın Pendik’te yürüttüğü Camkurtaran Projesi’ne ilişkin Yeşil Haber’in ilettiği dört soruyu Vakıf Genel Sekreteri Mete İmer yazılı olarak yanıtladı. İmer, yaklaşık 167 otel, restoran ve kafeleri kapsayan HORECA işletmesinin dahil edildiği pilotun başarısının işletme katılımı, ayrı toplama, ekipman kullanımı ve davranış değişikliğiyle birlikte değerlendirileceğini belirtti. Sonuçların kamuoyuyla paylaşılması hedeflenirken, başka ilçelere ve işletmelere yayılım için verilen yanıtlarda somut bir takvim yer almadı.
Mete İmer’in yanıtlarında öne çıkan başlıklar
Bütüncül ölçüm: Camkurtaran Projesi’nin başarısı yalnızca toplanan cam miktarıyla değil, işletmelerin katılımı, uygulamaya uyumu, ekipman kullanımı ve geri dönüşüm sürecinin düzenliliğiyle değerlendirilecek.
167 işletme: İlk proje açıklamasında kapsama alınması planlanan yaklaşık 167 HORECA işletmesi, Mete İmer’in yeni yanıtında “projeye dahil edilen” işletmeler olarak tanımlandı.
Veri paylaşımı: Sonuçların proje belirli bir olgunluğa ulaştıktan sonra kamuoyuyla paylaşılması hedefleniyor. Ancak açıklama tarihi, raporlama dönemi ve kullanılacak ölçüm yöntemi henüz belirtilmedi.
Yaygınlaştırma: Modelin başka ilçelere, AVM’lere ve HORECA noktalarına taşınması pilotun saha performansına ve kurulacak iş birliklerine bağlı olacak. Yanıtlarda belirlenmiş bir yaygınlaştırma takvimi bulunmuyor.
Kritik davranış: Cam ambalaj atıklarının oluştuğu anda diğer atıklarla karıştırılmadan ayrı biriktirilmesinin işletmelerin günlük işleyişine yerleşmesi amaçlanıyor.
Pilot uygulamanın başarısı hangi göstergelerle takip edilecek?
Yeşil Haber, Pendik’te başlatılan pilot uygulamanın başarı kriterlerinin hangi göstergelerle izleneceğini sordu. İmer’in yanıtı, değerlendirmenin tek bir toplama rakamına indirgenmeyeceğini ve uygulamanın işletmeler üzerindeki bütüncül etkisinin de dikkate alınacağını gösteriyor.
İmer şu yanıtı verdi: “Camkurtaran Projesi, cam ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanmasına yönelik örnek bir uygulama modeli oluşturmayı hedefleyen bir pilot çalışmadır. Bu nedenle proje başarısı yalnızca toplanan cam ambalaj miktarıyla değil, uygulamanın bütüncül etkisiyle değerlendirilecektir.”
ÇEVKO’nun belirlediği başarı göstergeleri arasında işletmelerin sisteme katılımı, cam ambalaj atıklarının düzenli biçimde kaynağında ayrı biriktirilmesi, toplama ekipmanlarının etkin kullanımı, geri dönüşüm sürecinin düzenli işlemesi ve işletmelerde ayrı toplama konusunda oluşan farkındalık bulunuyor.
İmer, işletmelerin kapsamına ilişkin olarak şu bilgiyi paylaştı: “Başarı kriterleri arasında; projeye dahil edilen yaklaşık 167 HORECA işletmesinin sisteme katılımı, cam ambalaj atıklarının düzenli olarak kaynağında ayrı biriktirilmesi, toplama ekipmanlarının etkin kullanımı, geri dönüşüm sürecinin düzenli işlemesi ve işletmelerde kaynakta ayrı toplama konusunda oluşan farkındalık yer almaktadır.”
Bu ifade, ilk proje duyurusunda kapsama alınması planlanan yaklaşık 167 işletmenin yeni yanıtta projeye dahil edilen işletmeler olarak tanımlandığını gösteriyor. Böylece katılımın yalnızca hedeflenen işletme sayısıyla değil, bu işletmelerin sistemi düzenli olarak kullanmasıyla birlikte değerlendirilmesi öngörülüyor.
Toplama verimliliği ve yerel iş birliği modeli de analiz edilecek
İmer, saha uygulamalarından elde edilen deneyimlerin de değerlendirme kapsamına alınacağını belirterek şunları kaydetti: “Bunun yanında saha uygulamalarından elde edilen deneyimler de değerlendirilecek; toplama süreçlerinin verimliliği, işletmelerin uygulamaya uyumu ve yerel iş birliği modeli analiz edilerek Camkurtaran’ın farklı bölgelerde uygulanabilecek sürdürülebilir bir model haline getirilmesi hedeflenecektir.”
Bu çerçeve, ölçümü yalnızca kilogram veya ton düzeyinde tutmuyor. Ayrı toplama sisteminin işletmelerin günlük çalışmasına ne ölçüde yerleştiği, ekipmanların doğru kullanılıp kullanılmadığı ve yerel iş birliği modelinin düzenli çalışıp çalışmadığı da pilotun değerlendirme alanına giriyor.
Toplanan cam ambalaj miktarı kamuoyuyla paylaşılacak mı?
Yeşil Haber’in ikinci sorusu, pilot kapsamında toplanan cam ambalaj atığı miktarının belirli dönemlerde kamuoyuyla paylaşılıp paylaşılmayacağıydı. İmer, sonuçların paylaşılmasının hedeflendiğini ancak bunun için projenin belirli bir olgunluğa ulaşmasının beklendiğini bildirdi.
İmer’in yazılı yanıtı şöyle: “Pilot uygulama süresince elde edilen verilerin düzenli olarak değerlendirilmesi planlanmaktadır. Projenin belirli bir olgunluğa ulaşmasının ardından, elde edilen sonuçların kamuoyuyla paylaşılması da hedeflenmektedir.”
Paylaşılması planlanan bilgiler yalnızca toplanan cam ambalaj miktarıyla sınırlı olmayacak. İmer’in yanıtına göre işletmelerin katılımı, uygulamanın sağladığı çevresel kazanımlar, ayrı toplama konusunda kaydedilen gelişmeler ve pilot uygulamadan çıkarılan sonuçlar da bütüncül değerlendirmeye dahil edilecek.
İmer, projenin ölçüm yaklaşımını “Camkurtaran’ın temel amacı yalnızca cam ambalaj toplamak değil; geri dönüşüm sisteminin daha etkin işlemesine katkı sağlayacak örnek ve ölçülebilir bir uygulama modeli ortaya koymaktır” sözleriyle açıkladı.
Sonuçların açıklanacağı tarih henüz belirtilmedi
ÇEVKO’nun yanıtında projenin hangi aşamada olgunluğa ulaşmış sayılacağı, ilk sonuçların ne zaman açıklanacağı ve verilerin hangi dönemlerde güncelleneceği belirtilmedi. İşletme katılımının ve çevresel kazanımların hangi göstergelerle sayısallaştırılacağına ilişkin ayrıntılar da paylaşılmadı.
Toplanan cam miktarıyla birlikte aktif işletme katılımı, uygulamaya uyum ve çevresel kazanımların hangi yöntemle raporlanacağı, Camkurtaran’ın ölçülebilir ve başka bölgelere aktarılabilir bir modele dönüşüp dönüşmediğinin değerlendirilmesi açısından belirleyici olacak.
Camkurtaran başka ilçelere, AVM’lere veya zincir işletmelere yayılacak mı?
Yeşil Haber’in üçüncü sorusu, Camkurtaran modelinin başka ilçelere, alışveriş merkezlerine veya zincir işletmelere yayılması için bir takvim öngörülüp öngörülmediğiydi. İmer, projenin ilk aşamada Pendik’teki seçili alışveriş merkezlerinde bulunan kafe ve restoranlarda pilot olarak uygulandığını belirtti.
İmer şu yanıtı verdi: “Camkurtaran Projesi ilk etapta Pendik’te seçilen alışveriş merkezlerinde yer alan kafe ve restoranlarda pilot olarak uygulanmaktadır.”
Pilot uygulamanın amacı ve olası yaygınlaştırma süreci ise İmer’in yanıtında şöyle açıklandı: “Bu pilot uygulamanın temel amacı, modelin sahadaki performansını değerlendirmek ve elde edilen deneyimler doğrultusunda geliştirilmesidir. Projeden elde edilecek sonuçlar doğrultusunda farklı ilçelerde, alışveriş merkezlerinde ve cam ambalaj tüketiminin yoğun olduğu diğer HORECA noktalarında benzer uygulamaların hayata geçirilmesi değerlendirilecektir.”
ÇEVKO Vakfı, Pendik’te başlayan modeli uygun iş birlikleriyle daha geniş alanlara yaymayı hedefliyor. Bununla birlikte verilen yanıtta başka ilçelere, AVM’lere veya zincir işletmelere geçiş için belirlenmiş bir tarih ya da aşamalı yaygınlaştırma takvimi yer almadı.
Yaygınlaştırma pilotun saha performansına bağlı olacak
İmer’in yanıtları, modelin yaygınlaştırılmasının yalnızca toplanan cam miktarına bağlı olmayacağını gösteriyor. İşletmelerin uygulamaya uyumu, toplama süreçlerinin verimliliği, ekipmanların etkin kullanımı ve yerel paydaşlarla kurulacak iş birliği de modelin farklı bölgelere taşınmasına ilişkin değerlendirmede rol oynayacak.
ÇEVKO’nun yazılı yanıtında Pendik’te başlayan uygulama “başarılı uygulama modeli” olarak tanımlansa da pilotun saha performansının henüz değerlendirileceği ve sonuçların daha sonra kamuoyuyla paylaşılmasının hedeflendiği belirtiliyor. Bu nedenle projenin başarısını gösterecek ölçülebilir saha verileri açıklanmadan uygulamanın sonuçlarına ilişkin kesin bir değerlendirme yapmak mümkün değil.
HORECA işletmelerinde en kritik davranış değişikliği nerede görülüyor?
Yeşil Haber’in son sorusu, HORECA noktalarında cam ambalaj atıklarının ayrı toplanmasında en kritik davranış değişikliğinin nerede görüldüğüydü. İmer, temel değişimi cam ambalaj atıklarının oluştuğu anda diğer atıklardan ayrılması ve bu uygulamanın günlük işleyişe yerleşmesi olarak tanımladı.
İmer şunları söyledi: “HORECA işletmelerinde en önemli davranış değişikliği, cam ambalaj atıklarının oluştuğu anda diğer atıklarla karıştırılmadan ayrı biriktirilmesinin günlük işleyişin doğal bir parçası haline gelmesidir.”
Camkurtaran Projesi kapsamında gerçekleştirilen işletme ziyaretleri ve yerinde bilgilendirme çalışmalarıyla çalışanların cam ambalajın geri dönüşüm açısından taşıdığı değeri daha yakından tanımaları hedefleniyor. Çalışanların camı doğru ekipmanlarda ayrı biriktirme alışkanlığı kazanması da projenin temel davranış hedefleri arasında bulunuyor.
İmer’in yanıtına göre bu yaklaşım yalnızca daha fazla cam ambalajın geri dönüşüme kazandırılmasına değil, işletmelerde çevresel sorumluluk bilincinin güçlenmesine ve ayrı toplama kültürünün kalıcı hale gelmesine de katkı sunmayı amaçlıyor.
Pilotun sonraki eşiğini ölçülebilir saha verileri belirleyecek
Camkurtaran Projesi’nin bir sonraki önemli eşiği, açıklanan ölçütlerin ölçülebilir saha sonuçlarına dönüşmesi olacak. Toplanan cam ambalaj miktarı, sisteme aktif olarak katılan işletme sayısı, ekipmanların kullanım düzeyi, uygulamaya uyum ve çevresel kazanımların hangi yöntemle ve ne zaman kamuoyuna açıklanacağı pilotun gerçek etkisinin anlaşılmasını sağlayacak.
Bu veriler, Pendik’teki uygulamanın yalnızca yerel bir toplama çalışması olarak mı kalacağını yoksa farklı ilçelere, alışveriş merkezlerine ve HORECA noktalarına taşınabilecek sürdürülebilir bir modele mi dönüşeceğini gösterecek.
Okura soru
Sizce Camkurtaran pilotunun başarısının değerlendirilebilmesi için ÇEVKO hangi verileri ne sıklıkla kamuoyuyla paylaşmalı? Görüşlerinizi yorumlarda paylaşın.
İlgili haberler
- ÇEVKO Camkurtaran Projesi Pendik’te cam ambalaj atıkları için başladı
- EXPRA Balkan Çalıştayı’nda ambalaj atıkları veri ve şeffaflık gündemi
- ÇEVKO ve PLASFED’den ambalaj atıklarının ayrı toplanması için iş birliği
- ÇEVKO’dan COP31 öncesi AB atık düzenlemeleri ve ikincil hammadde uyarısı
© 2026 Yeşil Haber