Goldman Sachs, yapay zeka yatırımlarıyla büyüyen ABD veri merkezi elektrik talebinin 2030’da 108 GW’a ulaşabileceğini öngörüyor.
Hızlı bakış
- Goldman Sachs, ABD veri merkezi elektrik talebinin 2030’da yaklaşık 108 GW’a ulaşabileceğini öngörüyor.
- LBNL’nin merkezi senaryosu veri merkezlerinin 2030’da ABD elektriğinin yüzde 11,8’ini tüketebileceğini gösteriyor.
- Şebeke bağlantılarındaki iki ila yedi yıllık bekleme süreleri üretim, iletim ve ekipman darboğazlarını büyütüyor.
- Goldman Sachs, veri merkezi talebinin yaklaşık yüzde 60’ının doğal gaz ve yüzde 40’ının yenilenebilir kaynaklarla karşılanmasını bekliyor.
- Soğutma tercihlerindeki su ve elektrik tüketimi dengesi veri merkezlerinin sürdürülebilirlik performansını belirliyor.
Yapay zeka altyapısına yönelik yatırımlar, veri merkezlerini ABD elektrik sisteminin en hızlı büyüyen tüketim alanlarından birine dönüştürüyor. Goldman Sachs’ın 1 Eylül 2026 tarihinde yayımladığı güncel değerlendirme, ABD’deki veri merkezi elektrik talebi tahmininin 2030 için 83 GW’tan yaklaşık 108 GW’a yükseltildiğini gösteriyor. Artan talep; elektrik üretimi, iletim hatları, türbinler, transformatörler, nitelikli iş gücü, su kaynakları ve tüketici faturaları üzerinde yeni baskılar oluşturuyor.
Veri merkezi elektrik talebi hangi hızla büyüyor
Goldman Sachs Research, küresel veri merkezi elektrik talebinin 2025 ile 2030 arasında yaklaşık yüzde 170 artabileceğini hesaplıyor. Kurumun karşılaştırmasına göre yapay zekanın 2024 başından 2030 sonuna kadar oluşturacağı ek elektrik ihtiyacı, Japonya’nın toplam elektrik tüketimine yaklaşabilecek büyüklükte. Bu artış yalnızca yeni veri merkezlerinden kaynaklanmıyor; mevcut tesislerde kapasite kullanımının yükselmesi de talebi büyütüyor.
ABD’nin başlıca veri merkezi pazarlarında boş kapasite oranlarının yüzde 1 ile yüzde 2 düzeyine gerilediği belirtiliyor. Son yıllarda yüzde 2 ile yüzde 7 arasında değişen bu oranın düşmesi, mevcut altyapının daha yoğun kullanıldığını gösteriyor. Goldman Sachs, 2030’da ABD genelindeki ortalama boş kapasite oranının yaklaşık yüzde 3 olacağını öngörüyor.
2025 ile 2027 arasındaki kısa vadeli tahminler ne gösteriyor
Goldman Sachs’ın Mayıs 2026 tarihli daha kısa vadeli çalışmasına göre ABD veri merkezi elektrik talebinin 2025’te 31 GW’tan 2026’da 41 GW’a ve 2027’de 66 GW’a yükselmesi bekleniyor. Aynı çalışmada veri merkezlerinin ABD’deki yaz dönemi zirve elektrik talebindeki payının 2025’te yüzde 4,1, 2026’da yüzde 5,3 ve 2027’de yüzde 8,5 olacağı tahmin ediliyor.
Bu tahmin, ABD veri merkezi kapasitesinin 2027 sonuna kadar yaklaşık 95 GW’a çıkacağı ve tesislerin ortalama yüzde 70 kapasite kullanımıyla çalışacağı varsayımına dayanıyor. Planlanan yıllık kapasite ilavelerinin 2026’da 13,6 GW’a, 2027’de ise 36,3 GW’a ulaşabileceği hesaplanıyor. Ancak projelerin zamanında tamamlanma olasılığı dikkate alındığında gerçekleşecek kapasite daha düşük kalabilir.
Goldman Sachs’ın Aterio proje verilerine dayanan analizine göre kısa vadede planlanan veri merkezlerinin yalnızca yüzde 50 ile yüzde 60’ının öngörülen tarihte faaliyete geçmesi bekleniyor. Geçmiş veriler, izleyen dört çeyrekte açılması planlanan tesislerin yaklaşık yüzde 72’sinin zamanında devreye alınabildiğini gösteriyor. İzinler alındıktan sonra büyük bir veri merkezinin inşası genellikle 18 ile 24 ay sürüyor.
Kamu araştırmaları 2030 için ne gösteriyor
Goldman Sachs tahminleri, ABD Enerji Bakanlığı tarafından desteklenen Lawrence Berkeley Ulusal Laboratuvarı ve Elektrik Enerjisi Araştırma Enstitüsü çalışmalarındaki hızlı büyüme senaryolarıyla aynı yönü gösteriyor. Kurumların kullandığı yöntemler farklı olduğu için tahminler tek bir kesin rakam yerine geniş bir olasılık aralığı sunuyor.
LBNL veri merkezi tüketimini 649 TWh olarak hesaplıyor
LBNL tarafından Haziran 2026’da yayımlanan ABD Veri Merkezi Enerji Kullanımı Raporu 2025 Güncellemesi, veri merkezlerinin 2030’da ülkenin toplam elektrik tüketiminin merkezi senaryoda yüzde 11,8’ini oluşturabileceğini belirtiyor. Düşük ve yüksek senaryolar yüzde 9,5 ile yüzde 15,3 arasında değişiyor.
Raporun merkezi senaryosunda 2030 tüketimi 649 TWh olarak hesaplanıyor. Bileşik belirsizlik senaryolarında tüketim 521 TWh ile 843 TWh arasında değişiyor. Tahminler, planlanan bilgi teknolojisi ekipmanı sevkiyatları, cihaz başına elektrik kullanımı, yapay zeka çiplerinin çalışma ömrü, sunucu kullanım oranları ve soğutma sistemlerinin performansı üzerinden oluşturulan aşağıdan yukarıya bir modele dayanıyor.
LBNL’nin duyarlılık analizinde daha fazla özel grafik işlemcisinin kullanılması tüketimi 664 TWh’a, yapay zeka sunucularının boşta çalışma gücü ve kullanım oranlarının yükselmesi ise 782 TWh’a çıkarıyor. Yapay zeka çiplerinin ortalama kullanım ömrünün kısalması durumunda eski donanımın daha hızlı değiştirilmesi beklenirken, yeni ve daha verimli cihazların devreye girmesi nedeniyle toplam tüketim tahmini 590 TWh düzeyinde hesaplanıyor.
EPRI eyaletler arasındaki farklara dikkat çekiyor
EPRI’nin Powering Intelligence 2026 çalışması, ABD veri merkezlerinin 2024’te yaklaşık 177 ile 192 TWh elektrik tükettiğini tahmin ediyor. Kurumun 2030 senaryoları 380 ile 790 TWh arasında değişiyor. Veri merkezlerinin toplam ABD elektrik tüketimindeki payının bugünkü yüzde 4 ile yüzde 5 aralığından 2030’da yüzde 9 ile yüzde 17 aralığına çıkabileceği belirtiliyor.
EPRI, yapay zeka iş yüklerinin mevcut veri merkezi tüketiminin yaklaşık yüzde 15 ile yüzde 25’ini oluşturduğunu ve bu payın hızla yükseldiğini değerlendiriyor. Ancak yapay zekanın benimsenme hızı, donanımların güç yoğunluğu, algoritma verimliliği, tedarik zinciri ve şebeke kısıtları nedeniyle tahmin aralığı geniş kalıyor.
Elektrik talebi coğrafi olarak eşit dağılmıyor. Virginia, veri merkezlerinin eyalet elektrik tüketiminde yüzde 20’yi aştığı tek mevcut pazar olarak öne çıkıyor. EPRI, bu payın 2030’da yüzde 39 ile yüzde 57 aralığına çıkabileceğini öngörüyor. Orta senaryoda Oregon, Iowa, Nebraska, Nevada, Wyoming, Arizona ve Indiana’da da veri merkezlerinin elektrik tüketimindeki payı yüzde 20’yi aşabilir.
Enerji verimliliği toplam tüketimi neden düşürmüyor
Yapay zeka modelleri, sunucular ve çipler her işlem için daha az enerji kullanacak biçimde gelişiyor. Ancak işlem maliyetlerinin düşmesi, yapay zekanın daha fazla kullanıcıya ve kullanım alanına yayılmasını sağlıyor. Birim işlem başına tüketim azalırken toplam işlem sayısındaki artış enerji tasarrufunu geride bırakıyor.
Goldman Sachs değerlendirmesinde verimlilik kazanımlarının teknoloji şirketlerinin araştırma ve geliştirme bütçelerini aşağı çekmediği belirtiliyor. Daha düşük maliyetli yapay zeka işlemleri, ekonomik olarak uygulanabilir görevlerin sayısını artırıyor. Özellikle yapay zeka ajanları gibi sürekli çalışan uygulamalar, hesaplama ve token talebinin büyümesine katkı sağlıyor.
Teknoloji yatırımları elektrik talebini besliyor
IEA’ya göre beş büyük teknoloji şirketinin toplam sermaye harcaması 2025’te 400 milyar doları aştı. Bu harcamaların 2026’da yüzde 75 daha artması bekleniyor. Küresel veri merkezi elektrik tüketimi 2025’te yüzde 17 yükselirken aynı dönemde dünya elektrik talebi yüzde 3 büyüdü. Yapay zeka odaklı veri merkezlerindeki tüketim artışı ise genel veri merkezi ortalamasının üzerinde gerçekleşti.
IEA, bütün veri merkezlerinin elektrik tüketiminin 2030’a kadar ikiye katlanacağını, yapay zeka odaklı tesislerin tüketiminin ise yaklaşık üç katına çıkacağını öngörüyor. Bu görünüm, verimlilik artışının gerekli olduğunu ancak tek başına toplam enerji talebini düşürmeye yetmediğini ortaya koyuyor.
Şebeke bağlantıları neden yeni darboğaza dönüştü
Elektrik üretim kapasitesi kadar bu elektriğin veri merkezlerine ulaştırılması da temel bir sorun haline geliyor. Goldman Sachs’a göre ABD’nin bazı bölgesel şebekelerinde bağlantı için bekleme süreleri iki ile yedi yıl arasında değişiyor. Veri merkezi yatırımcıları tesisi kısa sürede tamamlayabilse bile gerekli iletim ve dağıtım bağlantısını aynı hızda kuramayabiliyor.
Goldman Sachs, büyümeyi belirleyen kısıtları yapay zekanın yaygınlığı, donanım ve model verimliliği, elektrik fiyatı, politikalar, ekipman tedariki, nitelikli çalışanlar ve fiziksel çevre olarak gruplandırıyor. Türbin ve transformatör teslimat sürelerinin uzaması, yüksek gerilim alanında çalışabilecek elektrikçi ve kaynakçı eksikliği ile izin süreçleri projelerin takvimini doğrudan etkiliyor.
Talep hangi ABD bölgelerinde yoğunlaşıyor
PJM olarak bilinen Orta Atlantik elektrik piyasası, mevcut ABD veri merkezi elektrik talebinin yaklaşık yüzde 35’ini barındırıyor. ERCOT bölgesindeki Texas’ın payı yüzde 15 düzeyinde. Güneydoğu ve Pasifik Kuzeybatı bölgeleri ise yaklaşık yüzde 13’er paya sahip.
Goldman Sachs, PJM’nin 2030’a kadar en büyük veri merkezi elektrik pazarı olarak kalmasını bekliyor. MISO olarak bilinen Orta Kıta piyasasının yüzde 16’lık payla ikinci sıraya yükselmesi, ERCOT’un ise yaklaşık yüzde 14 ile üçüncü sırada kalması öngörülüyor. Iowa, Wisconsin ve Louisiana gibi düzenlemeye tabi elektrik piyasalarındaki yeni üretim yatırımları MISO bölgesindeki büyümeyi destekliyor.
Goldman Sachs ülke genelinde bir elektrik açığı öngörmüyor. Bununla birlikte PJM başta olmak üzere bazı bölgesel piyasaların kritik ölçüde sıkışabileceği belirtiliyor. Texas piyasasında ise arz ve talep dengesinin özellikle 2028’e doğru daralması bekleniyor.
Elektrik talebi hangi kaynaklardan karşılanacak
Veri merkezlerinin sürdürülebilirlik etkisini yalnızca tükettikleri elektrik miktarı değil, bu elektriğin hangi kaynaklardan ve hangi saatlerde sağlandığı belirleyecek. Yenilenebilir enerji anlaşmaları hızla büyürken kısa vadeli arz ihtiyacının önemli bölümünün doğal gaz santralleriyle karşılanması bekleniyor.
Doğal gaz geçiş çözümü olarak öne çıkıyor
Goldman Sachs, 2030’a doğru veri merkezi elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 60’ının doğal gazdan, yüzde 40’ının ise yenilenebilir kaynaklardan karşılanacağını tahmin ediyor. Şebeke bağlantısını beklemek istemeyen yatırımcılar, tesislerin yanında ve ana şebekenin dışında çalışabilen sayaç arkası üretim sistemlerine yöneliyor.
Kurum, 2030’a kadar yaklaşık 30 GW sayaç arkası doğal gaz üretim kapasitesi kurulabileceğini ve bunun 20 GW’ın üzerinde kullanılabilir elektrik sağlayabileceğini hesaplıyor. Bu miktar, Goldman Sachs’ın 2030 veri merkezi talebi tahmininin yaklaşık beşte birine karşılık geliyor.
Sayaç arkası doğal gaz santralleri kalıcı çözümden çok şebeke bağlantısı kurulana kadar kullanılacak bir köprü olarak değerlendiriliyor. Çok büyük veri merkezleri açısından merkezi şebeke bağlantısı uzun vadede daha güvenilir ve daha düşük maliyetli görülüyor. Buna rağmen yeni doğal gaz kapasitesinin devreye alınması, yapay zeka altyapısının emisyon azaltım hedefleriyle arasındaki gerilimi büyütüyor.
Yenilenebilir enerji ve nükleer yatırımları hızlanıyor
IEA verilerine göre teknoloji sektörü 2025’te imzalanan kurumsal yenilenebilir elektrik alım anlaşmalarının yaklaşık yüzde 40’ını gerçekleştirdi. Ancak yıllık üretim miktarını karşılayan bir yenilenebilir enerji anlaşması, veri merkezinin günün her saatinde karbonsuz elektrik kullandığı anlamına gelmiyor. Bu nedenle saatlik eşleştirme, enerji depolama ve talep esnekliği daha önemli hale geliyor.
Yapay zeka yatırımları yeni nükleer ve jeotermal teknolojilerine yönelik talebi de artırıyor. Veri merkezi işletmecileri ile küçük modüler reaktör projeleri arasındaki koşullu elektrik alım anlaşmalarının toplam büyüklüğü 2024 sonundaki 25 GW’tan 2026’da 45 GW’a yükseldi. Bununla birlikte nükleer projelerin izin, finansman ve inşaat süreleri nedeniyle kısa vadeli talebe sınırlı katkı sağlaması bekleniyor.
Batarya depolama sistemleri ise hem yenilenebilir üretimdeki dalgalanmayı dengelemek hem de yapay zeka veri merkezlerinin ani güç değişimlerini yönetmek için kritik hale geliyor. Doğru fiyatlandırma ve şebeke kurallarıyla esnek çalışabilen veri merkezleri yalnızca yük olmak yerine şebeke dengesine katkı sağlayabilir.
Su tüketimi ile enerji verimliliği arasında nasıl bir gerilim oluşuyor
Veri merkezlerinin çevresel etkisi elektrik tüketimiyle sınırlı değil. Goldman Sachs analizine göre veri merkezlerinin yarısından fazlası aşırı sıcaklık, yüksek nem veya kuraklık gibi fiziksel risklerin yüksek olduğu bölgelerde kuruluyor. Bu koşullar, sunucuların soğutulması için gereken enerji ve su miktarını artırabiliyor.
Su tüketimini azaltan kuru ve hava tabanlı soğutma sistemleri daha fazla elektrik kullanabiliyor. Suyu daha yoğun kullanan bazı sistemler ise elektrik verimliliğini artırabiliyor. ABD’de su kaynaklarının korunmasına öncelik verilmesi durumunda daha düşük su tüketen ancak daha fazla elektrik gerektiren teknolojilerin yaygınlaşması bekleniyor.
Kapalı devre soğutma, atık ısının değerlendirilmesi ve bölgenin iklim koşullarına uygun tesis tasarımı bu baskıyı azaltabilir. Buna rağmen tesislerin su stresi yüksek bölgelerde kümelenmesi, yerel halkın ve düzenleyici kurumların veri merkezi projelerine yönelik itirazlarını artırabilecek bir risk oluşturuyor.
Elektrik faturaları ve şebeke güvenilirliği nasıl etkilenebilir
Veri merkezleri büyük ve yoğun elektrik yüklerini kısa sürede devreye aldığı için yeni üretim santralleri, iletim hatları ve dağıtım yatırımları gerektirebiliyor. Bu yatırımların maliyetinin veri merkezi işletmecileri ile diğer tüketiciler arasında nasıl paylaşılacağı, ABD’deki enerji tartışmasının önemli başlıklarından biri haline geliyor.
IEA, veri merkezi talebindeki artışın doğru politikalar ve altyapı yatırımlarıyla yönetildiğinde elektrik fiyatlarını zorunlu olarak yükseltmeyeceğini belirtiyor. Bununla birlikte hızlı ve bölgesel olarak yoğunlaşmış talep, gerekli önlemler alınmadığında elektrik faturaları ve sistem güvenilirliği üzerinde baskı oluşturabilir.
Düzenlemeye tabi piyasalarda veri merkezleri için özel tarifeler, asgari ödeme yükümlülükleri ve uzun vadeli sözleşmeler geliştiriliyor. Amaç, yeni altyapı maliyetlerinin mevcut tüketicilere aktarılmasını önlemek. Şebekenin zorlandığı saatlerde veri merkezlerinin geçici olarak tüketimini azaltabilmesi de elektrik kesintisi riskini sınırlayabilecek seçenekler arasında bulunuyor.
Grafikteki yüzde 7 seviyesi nasıl okunmalı
Goldman Sachs Global Investment Research, ABD Enerji Bakanlığı ve Aterio kaynaklarını kullanan grafikte veri merkezi talebinin toplam ABD güç talebindeki payının 2026’ya doğru yüzde 7’ye yaklaştığı görülüyor. Ancak kamuya açık görsel, bu göstergenin yıllık elektrik tüketimini mi yoksa belirli bir dönemdeki güç talebini mi temsil ettiğini ayrıntılı biçimde açıklamıyor.
Bu nedenle grafiğin son noktası tamamlanmış bir yıllık gerçekleşme olarak sunulmamalı. Goldman Sachs’ın yaz dönemi zirve güç talebi tahmini ile LBNL’nin yıllık elektrik tüketimi tahminleri farklı göstergelerdir. Zirve talep GW, yıllık tüketim ise TWh üzerinden ölçülür. Bu iki seri aynı grafik veya oran içinde doğrudan birleştirilmemelidir.
Yapay zeka altyapısında hangi göstergeler izlenmeli
Yapay zekanın sürdürülebilirlik bilançosu değerlendirilirken yalnızca toplam elektrik talebine bakmak yeterli değil. Veri merkezlerinin şebekeye bağlanma süresi, kullanılan elektriğin saatlik kaynak bileşimi, yeni doğal gaz kapasitesi, yenilenebilir enerji ve depolama yatırımları, karbon emisyonları, su tüketimi ve altyapı maliyetlerinin tüketicilere yansıtılıp yansıtılmadığı birlikte izlenmeli.
Veri merkezlerinin büyümesi enerji teknolojilerinde yeni yatırımları teşvik edebilir ve yapay zeka enerji yoğun sektörlerde verimlilik sağlayabilir. Ancak kısa vadede doğal gaz kullanımının genişlemesi, su ve elektrik kaynakları üzerindeki yerel baskı ve uzun şebeke bağlantı süreleri, büyümenin çevresel maliyetini artırabilir. Yapay zekanın enerji bilançosunu belirleyecek temel unsur, hesaplama kapasitesinin ne kadar büyüdüğünden çok bu kapasitenin hangi kaynaklarla, nerede ve hangi kurallarla işletildiği olacak.
Veriler hangi araştırmalara dayanıyor
Haberdeki güncel Goldman Sachs verileri, kurumun 19 Ağustos 2026 tarihli GS Sustain araştırma özeti ile 1 Eylül 2026 tarihli kamuya açık değerlendirmesine dayanıyor. Kısa vadeli ABD kapasite tahminleri Goldman Sachs’ın 20 Mayıs 2026 tarihli analizinden, yıllık tüketim senaryoları LBNL’nin Haziran 2026 güncellemesinden ve eyalet bazlı veriler EPRI’nin Powering Intelligence 2026 çalışmasından alındı. Küresel yatırım, yenilenebilir enerji anlaşmaları ve teknoloji verimliliği verileri ise IEA’nın 16 Nisan 2026 tarihinde yayımladığı Energy and AI güncellemesiyle karşılaştırıldı.
Bütün 2027 ve 2030 rakamları gerçekleşme değil, farklı varsayımlar kullanan projeksiyonlardır. Proje iptalleri, şebeke bağlantı süreleri, çip verimliliği, kullanım oranları, enerji fiyatları, izin süreçleri ve yeni üretim kapasitesi sonuçların tahmin aralığının altında veya üzerinde gerçekleşmesine yol açabilir.
Siz ne düşünüyorsunuz?
Yapay zeka veri merkezlerinin artan elektrik talebi sizce düşük karbonlu üretim, şebeke yatırımları ve su kullanımına ilişkin hangi bağlayıcı kurallarla yönetilmeli? Görüşlerinizi yorumlarda paylaşın.
İlgili haberler
- 1 GW yapay zeka hedefi Türkiye’nin veri merkezlerinde enerji ve su sınavı
- OpenAI Jalapeño kilovat başına 1,9 kat daha fazla yapay zeka işi üretti: Enerji paradoksu
- Yapay zeka elektriği yutuyor: IEA raporu küresel enerji sistemlerinin nasıl şekil değiştirdiğini inceliyor
- OpenAI ve Nvidia’dan 10 GW yapay zeka veri merkezi hamlesi enerji ve su etkileriyle gündemde
- Yapay zeka veri merkezlerinin ısınma sorunu çözülüyor
© 2026 Yeşil Haber