Lisanssız elektrik üretimi İhtiyaç fazlası elektrik satışı PTF tavanlı YEKDEM

11415 sayılı Karar, 10 yıllık YEKDEM süresi biten lisanssız tesislerde ihtiyaç fazlası elektrik satışını PTF tavanlı yeni rejime bağladı.

Hızlı bakış

12 Haziran 2026 tarihli 11415 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 13 Haziran 2026 tarihli ve 33279 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Karar, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 14. maddesi kapsamında lisanssız üretim faaliyetinde bulunan ve YEK Destekleme Mekanizmasına tabi olduğu 10 yıllık sürenin bitiminden sonra lisanssız üretim faaliyetine devam eden tesislerde ihtiyaç fazlası elektrik enerjisinin nasıl satılacağını, hangi fiyatla değerlendirileceğini ve görevli tedarik şirketlerinin alım yükümlülüğünü belirliyor.

Lisanssız elektrik üretimi ve ihtiyaç fazlası elektrik satışı için PTF tavanlı YEKDEM dönemi
10 yılını dolduran lisanssız elektrik üretimi tesislerinde ihtiyaç fazlası elektrik satışı artık PTF tavanlı YEKDEM modeliyle şekillenecek.

Karar hangi lisanssız üretim tesislerini kapsıyor

Yeni düzenleme, 10 yıllık lisanssız üretim süresi dolan ve 5346 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı lisanssız üretim faaliyetine devam eden elektrik üretim tesislerini kapsıyor. Bu nedenle karar, 10 yılını dolduran tesisleri otomatik olarak lisanslı üretime geçiren bir düzenleme değil; lisanssız olarak devam edecek tesislerde sisteme verilen elektriğin satışına ilişkin yeni çerçeveyi oluşturuyor.

10 yılını dolduran lisanssız elektrik üretimi tesislerinde ihtiyaç fazlası elektrik satışı çerçevesi
Yeni karar, 10 yıllık destek süresi biten lisanssız elektrik üretimi tesislerinde satış çerçevesini yeniden tanımlıyor.

Kararın amacı, bu tesislerde üretilen ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi için uygulanacak fiyat ile uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemek olarak tanımlanıyor. Böylece 10 yıllık destek süresi sona eren ilk nesil lisanssız üretim tesisleri için uzun süredir beklenen lisanssız devam seçeneği daha görünür hale geliyor.

Aynı ölçüm noktasındaki tesislerde satış imkanı

Karara göre, tüketim tesisi ile aynı ölçüm noktasında bulunan lisanssız elektrik üretim tesislerinde üretilen elektrik enerjisinin tamamı satışa konu edilebilecek. Bu hüküm, üretim ve tüketim ilişkisini aynı ölçüm noktasında kuran tesisler açısından 10 yıl sonrası dönemin en net başlığını oluşturuyor.

Farklı ölçüm noktasındaki tesislerde EPDK belirleyici olacak

Tüketim tesisi ile farklı ölçüm noktasında bulunan lisanssız elektrik üretim tesislerinde ise ihtiyacın üzerinde üretilen elektrik enerjisi satışa konu edilebilecek. Ancak bu tesislerde satışa konu edilebilecek ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi miktarı EPDK tarafından belirlenecek.

Aynı ve farklı ölçüm noktasında lisanssız elektrik üretimi için ihtiyaç fazlası elektrik satışı ayrımı
Aynı ölçüm noktası ve farklı ölçüm noktası ayrımı, ihtiyaç fazlası elektrik satışı miktarını belirleyen temel unsur olacak.

Karar, EPDK tarafından belirlenecek miktarın üzerinde sisteme verilen elektrik enerjisinin YEK Destekleme Mekanizmasına bedelsiz katkı olarak dikkate alınacağını hükme bağlıyor. Bu nedenle farklı ölçüm noktasındaki tesisler için yeni dönemin asıl belirleyici başlığı, EPDK’nın satışa konu edilebilecek miktarı hangi yöntemle hesaplayacağı olacak.

Alım fiyatı neden yüzde 90 YEKDEM garantisi değil

Kararın en kritik bölümü alım fiyatı formülü. Lisanssız elektrik üretim tesislerinde ihtiyacın üzerinde üretilen elektrik enerjisinin iletim veya dağıtım sistemine verilmesi halinde, saatlik mahsuplaşma sonrasında sisteme verilen elektrik enerjisi için uygulanacak alım fiyatı, 5346 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında lisanslı üretim tesisleri için tesis tipi bazında uygulanan güncel YEKDEM fiyatının %90’ının virgülden sonra iki hane olacak şekilde yuvarlanmasıyla hesaplanacak.

PTF tavanlı YEKDEM modeliyle ihtiyaç fazlası elektrik satışı fiyat hesabı
PTF tavanlı YEKDEM modeli, ihtiyaç fazlası elektrik satışında fiyatın piyasa takas fiyatını aşamayacağı yeni bir gelir hesabı oluşturuyor.

Ancak karar bu değere açık bir tavan getiriyor. Hesaplanan fiyat, elektrik piyasasında oluşan saatlik PTF’yi geçemeyecek. Bu nedenle yeni modelin doğru okuması, “%90 YEKDEM garantisi” değil, PTF tavanlı %90 YEKDEM fiyat modeli olacaktır.

Bu ayrım özellikle GES üretim profili açısından önemli. Güneş üretiminin yoğunlaştığı saatlerde PTF’nin düşük oluştuğu dönemlerde, teorik %90 YEKDEM seviyesi yerine saatlik PTF tavanı belirleyici olabilir. Dolayısıyla tesislerin 10 yıl sonrası gelir modeli, yalnızca YEKDEM fiyatına değil, saatlik piyasa fiyatlarına, üretim-tüketim eşleşmesine ve mahsuplaşma yapısına daha fazla bağlı hale geliyor.

Görevli tedarik şirketleri alım yapmak zorunda olacak

Karar, satışa konu edilebilecek elektrik enerjisinin ilgili görevli tedarik şirketi tarafından satın alınmasını zorunlu tutuyor. Bu hüküm, lisanssız olarak devam edecek 10 yılını doldurmuş tesisler açısından “sisteme verilen elektrik kime satılacak” sorusunu yanıtlıyor.

Görevli tedarik şirketlerinin ihtiyaç fazlası elektrik satışı alım yükümlülüğü
Görevli tedarik şirketleri, karar kapsamında satışa konu edilebilecek ihtiyaç fazlası elektriği satın almakla yükümlü olacak.

Görevli tedarik şirketleri tarafından bu kapsamda satın alınan elektrik enerjisi, ilgili görevli tedarik şirketleri tarafından YEK Destekleme Mekanizması kapsamında üretilmiş ve sisteme verilmiş kabul edilecek. Böylece karar, yalnızca fiyat formülünü değil, alım tarafındaki piyasa işleyişini de tanımlıyor.

Dağıtım bedeli kararı geçici rejimden kalıcı tartışmaya taşındı

10 yılını dolduran lisanssız üretim tesislerinde satış fiyatı kadar önemli ikinci başlık dağıtım bedeli. EPDK’nın 21 Mayıs 2026 tarihli ve 14613 sayılı Kurul Kararı kapsamında, 1 Haziran 2026’dan itibaren geçerli olmak üzere ve ilgili Cumhurbaşkanı Kararı yayımlanıncaya kadar, on yıllık süresini bitiren lisanssız üretim tesislerine veriş yönlü dağıtım bedeli olarak “Lisanssız Üretici-2” tarifesinin uygulanmasına karar verilmişti.

Lisanssız elektrik üretimi tesislerinde dağıtım bedeli ve PTF tavanlı YEKDEM gelir hesabı
Dağıtım bedeli, PTF tavanlı YEKDEM fiyat modeliyle birlikte lisanssız elektrik üretimi tesislerinin net gelir hesabında belirleyici olacak.

Bu düzenleme ile dağıtım bedeli 208,1065 kuruş/kWh seviyesinden 65,6008 kuruş/kWh seviyesine düşürüldü. Yaklaşık %68 seviyesindeki bu indirim, özellikle PTF’nin dağıtım bedelinin altında kaldığı saatlerde üretim durdurma riski yaşayan eski lisanssız GES tesisleri için önemli bir maliyet rahatlaması olarak değerlendirildi.

Ancak 11415 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı artık yayımlandığı için, dağıtım bedeli uygulamasının yeni dönemde nasıl sürdürüleceği ayrıca izlenmeli. Lisanssız Üretici-2 tarifesinin kalıcı rejimdeki yeri, PTF tavanlı alım fiyatıyla birlikte tesislerin net gelir hesabında belirleyici olacak.

Yaklaşık 800 tesis ve 500–550 MW kapasite etkileniyor

EPDK kaynaklı sektör verilerine göre geçici dağıtım bedeli düzenlemesi, 10 Mayıs 2019 öncesindeki mevzuata göre işletmeye girip 10 yıllık yasal süresini tamamlayan yaklaşık 800 tesisi ilgilendiriyor. Bu tesislerin toplam kurulu gücünün 500–550 MW aralığında olduğu belirtiliyor.

Bu kapasite, Türkiye’deki toplam lisanssız elektrik kurulu gücü içinde sınırlı bir paya sahip olsa da, ilk nesil lisanssız GES portföyü açısından kritik önemde. EPDK verilerine göre Türkiye’nin toplam lisanssız elektrik kurulu gücü Mart 2026 itibarıyla 24.580 MW seviyesine ulaştı. Bu nedenle karar, yalnızca sınırlı bir eski portföyü değil, lisanssız üretim modelinin 10 yıl sonrası yatırım güvenliği tartışmasını da etkiliyor.

AYM kararı bu düzenlemenin neresinde duruyor

10 yılını dolduran lisanssız tesisler için ayrı ama doğrudan bağlantılı bir dosya da Anayasa Mahkemesi’nin 26 Kasım 2025 tarihli, E.2024/133 ve K.2025/233 sayılı kararı. Karar, 10 Mart 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı ve iptal hükümlerinin yürürlüğü hukuki boşluk doğmaması için dokuz ay ertelendi. Bu nedenle kritik eşik 10 Aralık 2026 olarak öne çıkıyor.

AYM kararı sonrası lisanslı geçiş ve 10 Aralık 2026 eşiği
AYM kararı sonrası lisanslı geçiş düzenlemesi, 10 Aralık 2026 eşiği öncesinde sektörün izleyeceği kritik başlıklardan biri olacak.

AYM kararı, 7501 sayılı Kanun kapsamında 5346 sayılı Kanun’un 6. maddesinde yapılan değişiklikleri inceledi. Mahkeme, lisanssız üretimden lisanslı üretime geçişte öngörülen “lisans alma bedeli” ibaresini, bedelin miktarı, matrahı, oranı, alt ve üst sınırı veya objektif ölçütleri kanunda belirlenmediği için Anayasa’nın 13., 35., 48. ve 73. maddeleri bakımından sorunlu bularak iptal etti.

Bu iptal, lisanslı üretime geçiş tarafını ilgilendiriyor. Buna karşılık, lisanssız üretime devam edecek tesislerde ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi için uygulanacak fiyatın, PTF’yi geçmemek üzere Cumhurbaşkanı tarafından belirlenmesine ilişkin hüküm ayakta kaldı. 11415 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, bu ayakta kalan fiyat belirleme alanının uygulamaya dökülmüş hali olarak okunmalı.

Bu haber önceki AYM dosyasının devamı niteliğinde

Yeşil Haber, 1 Nisan 2026’da yayımladığı AYM dosyasında YEKA yarışmaları, lisanssız üretimde lisans alma bedeli ve 10 Aralık 2026 eşiğini ayrıntılı biçimde ele almıştı. 11415 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ise aynı tartışmanın lisanssız devam tarafında yeni bir aşama oluşturuyor.

Bu nedenle iki başlık birbirine karıştırılmamalı. AYM’nin iptal ettiği alan, 10 yılını dolduran lisanssız tesislerin lisanslı üretime geçerken karşılaşacağı lisans alma bedelinin kanuni çerçevesiyle ilgili. Yeni Cumhurbaşkanı Kararı ise lisanssız olarak devam eden tesislerde ihtiyaç fazlası elektrik enerjisinin satış fiyatı, satış miktarı ve alım yükümlülüğüyle ilgili.

Sektör için yeni hesap dönemi başladı

Yeni karar, 10 yılını dolduran lisanssız tesisler için tüm belirsizlikleri ortadan kaldırmıyor; ancak lisanssız devam seçeneğinin temel gelir mekanizmasını görünür hale getiriyor. Aynı ölçüm noktasındaki tesislerde satış imkanı daha net görünürken, farklı ölçüm noktasındaki tesislerde EPDK’nın belirleyeceği miktar metodolojisi kritik olacak.

Lisanssız elektrik üretimi İhtiyaç fazlası elektrik satışı PTF tavanlı YEKDEM
Lisanssız elektrik üretimi İhtiyaç fazlası elektrik satışı PTF tavanlı YEKDEM

Tesis sahipleri açısından yeni dönemin ana soruları üç başlıkta toplanıyor. Birincisi, tesisin aynı ölçüm noktasında mı yoksa farklı ölçüm noktasında mı değerlendirileceği. İkincisi, saatlik PTF’nin %90 YEKDEM seviyesine göre hangi saatlerde tavan etkisi yaratacağı. Üçüncüsü ise dağıtım bedeli ve lisanslı geçiş düzenlemelerinin nihai çerçevesinin nasıl şekilleneceği.

Bu yapı, özellikle eski lisanssız GES portföylerinde öz tüketim, saatlik mahsuplaşma, üretim durdurma kararları, uzaktan izleme, bakım planlaması ve nakit akışı projeksiyonlarının yeniden hesaplanmasını gerektirebilir. Gelir tarafı daha piyasa bazlı hale gelirken, dağıtım bedeli ve EPDK’nın miktar belirleme yöntemi yatırımcı davranışını doğrudan etkileyecek.

İzlenecek üç kritik düzenleme başlığı

Önümüzdeki dönemde ilk kritik başlık, EPDK’nın farklı ölçüm noktalarındaki tesislerde satışa konu edilebilecek ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi miktarını hangi yöntemle belirleyeceği olacak. Bu metodoloji, benzer kurulu güce sahip tesisler arasında farklı ekonomik sonuçlar doğurabilir.

İkinci kritik başlık, 21 Mayıs 2026 tarihli dağıtım bedeli kararının 11415 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı sonrasında nasıl devam edeceği. Lisanssız Üretici-2 tarifesinin kalıcı rejimdeki yeri, PTF tavanlı fiyat modeliyle birlikte tesislerin net gelir hesabını belirleyecek.

Üçüncü kritik başlık ise AYM kararının yürürlük eşiği olan 10 Aralık 2026 öncesinde lisanslı geçiş için lisans alma bedeline ilişkin kanuni düzenlemenin nasıl yapılacağı. Bu düzenleme, lisanssız kalmak ile lisanslı üretime geçmek arasında karar verecek yatırımcılar açısından belirleyici olacak.

Kaynak ve hukuki dayanak

Bu haber, 12 Haziran 2026 tarihli ve 11415 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 13 Haziran 2026 tarihli ve 33279 sayılı Resmi Gazete, Anayasa Mahkemesi’nin E.2024/133, K.2025/233 sayılı kararı, EPDK’nın 21 Mayıs 2026 tarihli 14613 sayılı Kurul Kararı, Anadolu Ajansı’nın EPDK kaynaklı haberleri ve GENSED’in sektör duyuruları esas alınarak hazırlanmıştır.

Siz ne düşünüyorsunuz?

10 yılını dolduran lisanssız tesisler için PTF tavanlı yeni model yatırımcıyı korumaya yeterli mi, yoksa EPDK’nın miktar ve dağıtım bedeli düzenlemeleri belirleyici mi olacak?

İlgili haberler

 

View this post on Instagram

 

A post shared by Yeşil Haber (@yesilhabernet)


Bir Cevap Bırakın

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz