Ana Sayfa Sürdürülebilirlik İSKİ 1 milyon m³ hedefini açıkladı: Küçükçekmece ön arıtması kapanacak

İSKİ 1 milyon m³ hedefini açıkladı: Küçükçekmece ön arıtması kapanacak

Yazar

Ağu 15, 2026 @ 11:30 Değiştirilme tarihi: Ağu 15, 2026 @ 12:46

İSKİ, Küçükçekmece Ön Arıtma Tesisi’nin yükünü Ataköy ve Ambarlı’ya aktararak Marmara kıyısındaki atık suyu ileri biyolojik arıtmaya taşımayı planlıyor.

Hızlı bakış

İSKİ, Küçükçekmece Ön Arıtma Tesisi’ni kapatarak atık su yükünü Ataköy ve Ambarlı’ya aktarmayı planlıyor.
Küçükçekmece’de günlük 350 bin metreküp olan debi, yağışlı dönemlerde 600 bin–700 bin metreküpe çıkabiliyor.
Ambarlı’ya günlük 600 bin metreküp ilave kapasite kazandırılarak tesisin toplam kapasitesinin 1 milyon metreküpe çıkarılması hedefleniyor.
Açıklanan dönüşüm bütün Marmara Havzası’nı değil, İSKİ’nin sorumluluğundaki İstanbul’un Marmara kıyılarını kapsıyor.
Aşırı yağışlardaki acil taşkın deşarjlarının hedefe dahil olup olmadığı ve kirletici yükte beklenen azalma henüz açıklanmadı.
Küçükçekmece tesisinde kanalizasyondan günde 20 tondan fazla, bazı günlerde 30–40 ton katı madde çıkarılıyor.

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi, Küçükçekmece Ön Arıtma Tesisi’ni kademeli olarak devreden çıkararak bölgenin atık su yükünü kapasitesi artırılan Ataköy ve Ambarlı İleri Biyolojik Atık Su Arıtma tesislerine yönlendirmeyi hedefliyor. İSKİ’nin 14 Ağustos 2026 tarihli açıklaması, İstanbul’un Marmara Denizi kıyısındaki atık su yönetimi açısından önemli bir dönüşüme işaret ediyor. Ancak projenin tamamlanma takvimi, yağışlı havalarda oluşan yüksek debinin nasıl yönetileceği ve Marmara’ya ulaşan kirlilik yükünde sağlanacak sayısal azalma henüz açıklanmış değil.

Küçükçekmece Ön Arıtma Tesisi ve Marmara Denizi kıyısındaki atık su altyapısı — Küçükçekmece Ön Arıtma Tesisi’nin atık su yükünün Ataköy ve Ambarlı’daki ileri biyolojik arıtma tesislerine aktarılması planlanıyor.

Küçükçekmece Ön Arıtma Tesisi neden kapatılıyor

İSKİ Genel Müdür Yardımcısı Bülent Solmaz’ın verdiği bilgilere göre 2003 yılında işletmeye alınan Küçükçekmece Ön Arıtma Tesisi, günlük yaklaşık 350 bin metreküp kapasiteyle çalışıyor. Yağışlı dönemlerde tesise ulaşan atık su miktarı ise günlük 600 bin–700 bin metreküpe çıkarak mevcut kapasitenin üzerine ulaşabiliyor.

İSKİ Genel Müdür Yardımcısı Bülent Solmaz Küçükçekmece Ön Arıtma Tesisi’nde — İSKİ Genel Müdür Yardımcısı Bülent Solmaz, Küçükçekmece Ön Arıtma Tesisi’nin mevcut kapasitesi ve dönüşüm planı hakkında bilgi verdi.

Bakanlığın Marmara Havzası için yayımladığı resmi tesis envanterinde Küçükçekmece tesisi, günlük 354 bin metreküp kapasiteli ön arıtma ve derin deniz deşarj tesisi olarak sınıflandırılıyor. İSKİ’nin yeni planı, burada toplanan atık suyun yalnızca fiziksel ön işlemlerden geçirilerek denize verilmesi yerine Ataköy ve Ambarlı’daki ileri biyolojik arıtma altyapısına aktarılmasını öngörüyor.

Ön arıtma ile ileri biyolojik arıtma arasındaki fark ne

Ön arıtma; atık su içindeki iri katı maddelerin ızgaralar, elekler ve benzeri fiziksel sistemlerle ayrılmasına dayanıyor. Bu işlem kanalizasyon sistemine ulaşan bez, plastik, ıslak mendil ve benzeri maddeleri tutsa da atık sudaki çözünmüş organik kirlilik ile azot ve fosfor yükünü ileri biyolojik arıtma düzeyinde azaltmıyor.

Küçükçekmece Ön Arıtma Tesisi atık su ızgara sistemi — Küçükçekmece Ön Arıtma Tesisi’ndeki ızgara sistemi, kanalizasyonla taşınan iri katı maddeleri atık sudan ayırıyor.

İleri biyolojik arıtma ise organik kirliliğin yanı sıra ötrofikasyonu besleyen azot ve fosfor bileşenlerinin giderilmesini de hedefliyor. Bu nedenle Küçükçekmece yükünün ileri biyolojik tesislere taşınması, yalnızca bir kapasite aktarımı değil, Marmara Denizi’ne ulaşan atık suyun arıtma standardının yükseltilmesi anlamına geliyor.

Ataköy ve Ambarlı planı hangi kapasiteye dayanıyor

İSKİ açıklamasına göre Küçükçekmece Ön Arıtma Tesisi’nin yükü, Ataköy ve Ambarlı İleri Biyolojik Atık Su Arıtma tesislerine dağıtılacak. Ataköy tesisinin ikinci etabı tamamlandı ve üçüncü etap için çalışmalara başlandı. Ancak açıklamada üçüncü etabın ilave kapasitesi, yatırım tutarı ve devreye alınma tarihi belirtilmedi.

Resmi tesis envanterinde Ataköy İleri Biyolojik Atık Su Arıtma Tesisi’nin mevcut kapasitesi günlük 620 bin metreküp olarak gösteriliyor. Bu kapasite mevcut hizmet alanının atık su yükünü de karşıladığı için toplam kapasite ile Küçükçekmece’den aktarılabilecek boş kapasite aynı büyüklük olarak okunmamalı.
Ambarlı İleri Biyolojik Atık Su Arıtma Tesisi’nin mevcut kapasitesi ise günlük 400 bin metreküp. İSKİ, tesise günlük 600 bin metreküplük yeni kapasite kazandırılması için ihale sürecinin başlatıldığını ve toplam kapasitenin günlük 1 milyon metreküpe çıkarılmasının planlandığını açıkladı.

Transfer hatlarının tamamlanma düzeyi belirleyici olacak

Ataköy ve Ambarlı tesislerindeki kapasite artışı tek başına Küçükçekmece ön arıtmasının devreden çıkarılması için yeterli değil. Atık suyu bu tesislere taşıyacak tünellerin, kolektörlerin, terfi merkezlerinin ve bağlantı altyapısının da eş zamanlı olarak tamamlanması gerekiyor. İBB’nin proje bilgilerinde Küçükçekmece’den Ataköy ve Ambarlı yönüne atık su taşıyacak tünel çalışmalarının sürdüğü belirtiliyor.

İSKİ açıklamasında transfer altyapısının fiziksel gerçekleşme oranı, bölgelere aktarılacak günlük debinin dağılımı ve sistemin devreye alınacağı kesin tarih yer almıyor. Bu veriler açıklanmadan Küçükçekmece tesisinin hangi tarihte tamamen kapatılabileceğini belirlemek mümkün değil.

Marmara’da arıtılmadan deşarj kalmayacak ifadesi neyi kapsıyor

İSKİ açıklamasının başlığında Marmara’da ileri biyolojik arıtma tesisinden geçmeyen atık su deşarjı kalmayacağı belirtiliyor. Ancak açıklanan yatırım ve transfer programı, bütün Marmara Havzası’nı değil İSKİ’nin sorumluluğundaki İstanbul’un Marmara kıyılarını kapsıyor. Bu nedenle hedefin coğrafi sınırının İstanbul’un Marmara sahili olarak okunması gerekiyor.

Bu hedef, İBB’nin uzun vadeli planlarında yer alan İstanbul’un Marmara kıyısından kaynaklanan atık suların tamamının ileri biyolojik arıtmadan geçirilmesi yaklaşımıyla örtüşüyor. Projenin tamamlanması halinde Küçükçekmece’de ön arıtma sonrasında derin deniz deşarjına yönlendirilen atık su, azot ve fosfor giderimi yapabilen tesislere taşınacak.

Aşırı yağışlardaki zorunlu deşarjlar hedefe dahil mi

Bülent Solmaz, aşırı yağışlarda kanalizasyon sistemine gelen debinin yükseldiğini ve denizden ters basınç oluşabildiğini belirtti. Bu koşullarda bodrum katlarının su altında kalmasını önlemek amacıyla acil taşkın deşarjı yapılmasının zorunlu hale gelebildiğini ifade etti.

Küçükçekmece kanalizasyonundan çıkarılan tekstil atıkları — İSKİ ekipleri, Küçükçekmece kanalizasyon sistemine ulaşan tekstil atıklarını mekanik ekipmanlarla çıkarıyor.

Bu açıklama, ileri biyolojik arıtmadan geçmeyen deşarj kalmayacağı hedefinin olağan işletme koşullarını mı kapsadığı, yoksa aşırı yağışlardaki acil deşarjları da ortadan kaldıracak bir altyapı programı mı içerdiği sorusunu gündeme getiriyor. Yağmur suyu ve atık su hatlarının ayrıştırılması, depolama hacmi, terfi kapasitesi ve taşkın yönetimi açıklanmadan bu mutlak hedefin sınırları netleşmiyor.

Marmara Denizi için çevresel kazanım nasıl ölçülecek

Küçükçekmece yükünün ileri biyolojik arıtmaya yönlendirilmesi, Marmara Denizi’ne ulaşan besin tuzu ve organik kirlilik baskısını azaltabilecek bir altyapı değişikliği. Bununla birlikte açıklamada toplam azot, toplam fosfor, kimyasal oksijen ihtiyacı ve biyokimyasal oksijen ihtiyacı yüklerinde beklenen yıllık azalma paylaşılmadı.
Projenin çevresel etkisinin izlenebilmesi için kuru hava ve yağışlı hava debilerinin ayrı ayrı açıklanması, arıtma tesislerinin giriş ve çıkış suyu değerlerinin yayımlanması ve Marmara’ya ulaşması önlenecek yıllık kirletici yükünün hesaplanması gerekiyor. Yalnızca tesis kapasitesinin büyümesi, arıtma performansı ve deniz üzerindeki sonuç hakkında tek başına yeterli bilgi vermiyor.

Küçükçekmece kanalizasyon hattında biriken katı atıkların temizlenmesi — Plastik ve diğer katı atıklar kanalizasyon ekipmanlarında birikerek atık su akışını ve tesis işletmesini olumsuz etkileyebiliyor.

İSKİ, Ambarlı’daki kapasite artışının ardından tesisin kendi alanında Türkiye’nin, belki de Avrupa’nın en büyüklerinden biri olabileceğini belirtiyor. Ancak bu karşılaştırmada kullanılan tesis türü, kapasite ölçütü ve Avrupa ölçeğindeki karşılaştırmalı veri açıklanmadığı için ifade bağımsız olarak doğrulanamıyor.

Kanalizasyon hatlarından günde 20 tondan fazla katı atık çıkarılıyor

İSKİ’nin paylaştığı verilere göre Küçükçekmece tesisindeki elek ve ızgara sistemleri kanalizasyon yoluyla taşınan günde 20 tondan fazla katı maddeyi tutuyor. Bazı günlerde bu miktar 30–40 tona kadar çıkabiliyor.

Sanayi tipi silme bezleri, tekstil parçaları, ıslak mendiller ve benzeri atıklar yalnızca arıtma tesislerinin işletme yükünü artırmıyor. Bu maddeler çapı 2,5 metreye ulaşan ana kolektörlerde birikerek tıkanmalara ve atık su akışının kesintiye uğramasına neden olabiliyor.

İSKİ atık su arıtma ızgaralarında tutulan tekstil ve katı atıklar — Atık su arıtma ızgaralarında biriken tekstil ve katı atıklar, İSKİ’nin arıtma altyapısında günlük işletme yükü oluşturuyor.

İSKİ, özellikle kayıt dışı sanayi işletmelerinden kanalizasyon sistemine bırakılan atıkların denetlenmesi için ilçe belediyeleri, İBB, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, basın ve yurttaşların ortak hareket etmesi gerektiğini vurguluyor. Katı atıkların kanalizasyona ulaşmadan kaynağında önlenmesi, arıtma kapasitesinin korunması ve taşkın riskinin azaltılması açısından altyapı yatırımları kadar önem taşıyor.

Projenin takvimi ve performans verileri açıklanmalı

Küçükçekmece Ön Arıtma Tesisi’nin kapatılması ve atık su yükünün ileri biyolojik arıtmaya aktarılması, İstanbul’un Marmara kıyısındaki deşarj standardını yükseltebilecek önemli bir kamu yatırımı. Ancak açıklanan kapasite hedefinin tamamlanmış bir proje değil, Ataköy üçüncü etap çalışmaları, Ambarlı ihalesi ve transfer altyapısına bağlı bir dönüşüm programı olduğu unutulmamalı.

Programın izlenebilir olması için Küçükçekmece tesisinin kapanış tarihi, Ataköy üçüncü etabının kapasitesi ve yatırım takvimi, Ambarlı’daki 600 bin metreküplük genişlemenin ihale ve finansman bilgileri ile transfer tünellerinin gerçekleşme oranı kamuoyuyla paylaşılmalı.
Ayrıca günlük 350 bin metreküplük normal yükün Ataköy ve Ambarlı arasında nasıl dağıtılacağı, yağışlı havalarda 600 bin–700 bin metreküpe ulaşan debinin hangi altyapıyla yönetileceği ve acil taşkın deşarjlarının hedef kapsamında nasıl ele alınacağı açıklığa kavuşturulmalı.
Marmara Denizi açısından asıl başarı göstergesi, yalnızca yeni tesis kapasitesi değil; ileri biyolojik arıtmadan geçen gerçek atık su miktarı, deşarj sıklığı ve denize ulaşması önlenen azot, fosfor ve organik kirlilik yükü olacak. Bu göstergelerin düzenli ve karşılaştırılabilir biçimde yayımlanması, projenin çevresel sonucunun kamuoyu tarafından izlenmesini sağlayacak.

Okura soru

Sizce İSKİ’nin ileri biyolojik arıtma planında öncelikle hangi veriler açıklanmalı: yatırım takvimi, taşkın deşarjlarının sıklığı mı yoksa Marmara’ya ulaşması önlenecek azot ve fosfor yükü mü? Görüşlerinizi yorumlarda paylaşın.