Koç Holding 2025 Sürdürülebilirlik Raporu, 542 MW yenilenebilir enerji projesi için yatırım onayını, yıllık emisyon değişimini ve su risklerini ortaya koydu.
Hızlı bakış
- Entek öncülüğündeki 542 MW yenilenebilir enerji projesi için yatırım onayı alındı; açıklama, kapasitenin tamamının devrede olduğunu göstermiyor.
- İklim açısından öncelikli bağlı ortaklıklar ve iş ortaklıklarında 2025 yılında 6,6 milyar TL sermaye tahsisi gerçekleştirildi.
- Karbon nötr hedefi kapsamındaki bağlı ortaklıklar grubunun hesaplanan Kapsam 1 ve 2 piyasa temelli emisyonları 2025’te %1,36 arttı.
- Tüpraş’ın dört rafinerisi ve Entek kurulu gücünün %83’ü yüksek veya çok yüksek su stresi bulunan bölgelerde yer alıyor.
- Rapordaki 2024 ve 2025 verilerine göre toplam su çekimi %7,6 azalırken su tüketimi %4,8 arttı.
- Finans sektörü dahil toplam Kapsam 3 emisyonlarının 2026’nın dördüncü çeyreğinde açıklanması bekleniyor.
Koç Holding (IST: KCHOL), 2025 Sürdürülebilirlik Raporu’nu 29 Eylül 2026’da saat 18.15’te yaptığı açıklamayla kamuoyuna sundu (KAP). Raporda Entek öncülüğündeki yenilenebilir enerji projeleri, iklim açısından öncelikli şirketlere yapılan sermaye tahsisi ve sürdürülebilirlik bağlantılı finansman işlemleri yer aldı. Tüpraş (IST: TUPRS) ve Entek’in enerji varlıkları açısından karbon fiyatlandırması ile su stresi de öne çıkan risk başlıkları arasında bulunuyor.
542 MW yenilenebilir enerji projesinde hangi aşamaya gelindi?
Rapora göre Entek öncülüğünde yürütülen yenilenebilir enerji programı kapsamında toplam 542 MW büyüklüğündeki projeler için yatırım onayı alındı. Bu ifade, projelerin tamamının işletmeye alındığı veya yatırım kararlarının raporun yayımlandığı gün verildiği anlamına gelmiyor. İlgili açıklamalarda 542 MW’ın tamamı için proje bazında devreye giriş takvimi ve işletmedeki kapasite dağılımı sunulmuyor.
Yenilenebilir enerji programına ilişkin bölümde 2025 yılı için 3.481.464 GJ elektrik üretimi ve 603.647 ton CO₂ emisyon azaltımı bildiriliyor. Üretim miktarı, birim dönüşümüyle yaklaşık 967 GWh elektriğe karşılık geliyor. Bununla birlikte program kapsamında açıklanan emisyon azaltımı, Topluluğun toplam emisyon envanterinin aynı miktarda gerilediği şeklinde yorumlanmamalı. Projelerin azaltım katkısı ile yıllık toplam emisyon değişimi farklı göstergeler oluşturuyor.
6,6 milyar TL sermaye tahsisi neyi kapsıyor?
Raporda, 2025 yılında iklim açısından öncelikli bağlı ortaklıklar ve iş ortaklıkları genelinde 6,6 milyar TL sermaye tahsisi gerçekleştirildiği belirtiliyor. Bu tutar, yalnızca Entek’in 542 MW’lık projelerine ayrılmış bir bütçe olarak tanımlanmıyor.
Ayrı bir açıklamada ise aynı öncelikli şirket grubunun operasyonlarındaki enerji verimliliği ve yenilenebilir enerji projelerine 2024 yılında yaklaşık 7,5 milyar TL yatırım harcaması (CAPEX) yapıldığı aktarılıyor. Dönemleri ve tanımları farklı olan iki tutardan doğrudan yıllık yatırım artışı veya düşüşü sonucu çıkarılamıyor.
2017’ye göre emisyon azaltımı ile 2025 performansı nasıl ayrışıyor?
Koç Holding, 2050 karbon nötr hedefi doğrultusunda 2025 yıl sonu itibarıyla emisyonlarını 2017 baz yılına göre %16 azalttığını açıklıyor. Ancak baz yıla göre sağlanan bu ilerleme, rapordaki bütün emisyon göstergelerinin 2025 yılında da gerilediği anlamına gelmiyor.
Raporun 82. sayfasındaki tabloda, karbon nötr hedefi kapsamındaki şirketlerin bağlı ortaklıklar sütununda yer alan hesaplanan Kapsam 1 ve Kapsam 2 piyasa temelli emisyonları, 2024’te 6.516.982 ton CO₂e iken 2025’te 6.605.884 ton CO₂e olarak gösteriliyor. Yeşil Haber’in bu iki değerden hesapladığı yıllık artış yaklaşık %1,36 düzeyinde.
Bu veri grubu Arçelik, Aygaz, Entek, Otokar, Otokoç, Tüpraş ve Yapı Kredi’yi kapsıyor. Rakamlar, Koç Topluluğunun bütün şirketlerini ve tüm emisyon kapsamlarını içeren tek bir toplam olarak değerlendirilmemeli. Yıllık artış ile 2017’ye göre açıklanan azaltım farklı karşılaştırma dönemlerine dayanıyor; iki gösterge, dönüşümün uzun dönemli ilerleyişi ile son yıl performansının birlikte izlenmesini gerektiriyor.
Kapsam 3 verilerinde finans sektörü henüz tamamlanmadı
Raporda 2025 için açıklanan 223.870.844 ton CO₂e Kapsam 3 emisyonunun finans sektörünü içermediği belirtiliyor. Finans sektörüne ilişkin hesaplamaların sürdüğü ve Koç Holding’in toplam Kapsam 3 emisyonlarının 2026’nın dördüncü çeyreğinde açıklanmasının beklendiği ifade ediliyor.
Bu nedenle mevcut Kapsam 3 tutarı, Topluluğun finans dahil tamamlanmış değer zinciri emisyonu olarak sunulmamalı. Yeni açıklamada kapsamın tamamlanması ve karşılaştırmalı verilerin nasıl verileceği, yıllık performansın değerlendirilmesi açısından önem taşıyor.
Tüpraş ve Entek için su stresi hangi operasyonları etkiliyor?
Rapora göre Tüpraş’ın İzmit, İzmir, Kırıkkale ve Batman rafinerilerinin tamamı ile Entek’in kurulu gücünün %83’ü yüksek veya çok yüksek su stresi bulunan bölgelerde yer alıyor. Entek tarafında bu maruziyet Azmak HES Grubu, Damlapınar HES, Kepezkaya HES, Menzelet HES, Kılavuzlu HES, Kınık RES ve Kocaeli doğal gaz çevrim santrali üzerinden açıklanıyor.
Özellikle ham su ihtiyacı yüksek olan İzmit ve İzmir rafinerileri izlenirken, 2025 yazında Kuzey Ege Havzası’ndaki kuraklık ve İzmir’de yaşanan şehir su kesintileri riskin somut bağlamı olarak aktarılıyor. Bu açıklama, söz konusu rafinerilerde kesintiler nedeniyle fiilen üretim kaybı yaşandığını tek başına göstermiyor.
Şirketin analizinde su yetersizliğinin üretim sürekliliği, soğutma süreçleri, alternatif su kaynaklarına yönelik yatırımlar ve işletme giderleri üzerinde baskı oluşturabileceği belirtiliyor. Su riskinin kısa vadeli finansal etkisi düşük değerlendirilirken, orta ve uzun vadeli etkinin güvenilir biçimde sayısallaştırılmasını sınırlayan belirsizliklere dikkat çekiliyor.
Su çekimi azalırken su tüketimi arttı
Çevresel performans tablosunda toplam su çekimi 2024’te 31,218 milyon m³ düzeyindeyken 2025’te 28,852 milyon m³ olarak gösteriliyor. Aynı dönemde su tüketimi 12,503 milyon m³’ten 13,100 milyon m³’e yükseliyor. Yeşil Haber’in tablo üzerinden hesaplamasına göre su çekimi yaklaşık %7,6 azalırken su tüketimi %4,8 artıyor.
Su çekimi, kaynaklardan alınan suyu; tüketim ise çekim ve deşarj arasındaki farkı yansıtıyor. Bu nedenle çekimdeki azalma, tüketimde de aynı yönde değişim yaşandığı anlamına gelmiyor. Raporda geri kazanılan suyun toplam su çekimine oranının %60’tan %64’e yükseldiği de belirtiliyor.
Sürdürülebilir finansman ve ETS riski yatırımcıya ne söylüyor?
Raporda Tüpraş’ın 500 milyon dolarlık sürdürülebilirlik bağlantılı sendikasyon kredisi ile Entek’in Büyükkışla Depolamalı Rüzgar Enerji Santrali yatırımı için imzaladığı 40 milyon dolarlık kredi anlaşması yer alıyor. Tüpraş’ın 500 milyon dolarlık işlemi 15 Mayıs 2025 tarihli şirket duyurusunda da açıklandığından, raporun yayımlanması yeni bir kredi işlemi olarak değerlendirilmemeli.
Tüpraş’ın Stratejik Dönüşüm Planı sürdürülebilir rafinaj, sıfır karbon elektrik, yeşil hidrojen, sürdürülebilir havacılık yakıtı (SAF) ve biyoyakıtları kapsıyor. Finansman araçları bu dönüşümün destekleyici unsurları olarak sunulurken, yatırımcı açısından projelerin gerçekleşme takvimi ile emisyon ve kaynak kullanımına etkisi birlikte önem taşıyor.
Karbon fiyatı varsayımları güncel mevzuat kararı değil
Rapor, Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) taslağına dayalı değerlendirmesinde Tüpraş’ın İzmit, İzmir ve Kırıkkale rafinerilerini yıllık emisyonu 500 bin ton CO₂e’nin üzerindeki C kategorisinde; Entek’in Kocaeli doğal gaz çevrim santralini ise B kategorisinde ele alıyor. Bu sınıflandırmalar, raporun kullandığı düzenleme çerçevesini yansıtıyor.
Analizde resmi Türkiye ETS karbon fiyatının henüz belirlenmediği ve hesaplamalarda uluslararası fiyat varsayımlarının kullanıldığı belirtiliyor. Dolayısıyla rapordaki senaryolar, Türkiye için kesinleşmiş karbon fiyatı veya yeni bir mevzuat kararı olarak okunmamalı. Emisyon yoğunluğu, ücretsiz tahsisat koşulları ve sistemin gelişimi, enerji şirketlerinin gelecekteki karbon maliyetini belirleyecek unsurlar arasında değerlendiriliyor.
Yeşil Endeks açısından hangi göstergeler izlenecek?
Koç Holding ve Tüpraş açısından raporun yatırımcıya sunduğu takip alanı; onaylanan kapasitenin işletmeye geçişi, sermaye tahsisinin gerçekleşen yatırımlara dönüşmesi, yıllık emisyonların seyri ve su riskinin operasyonel etkileri etrafında şekilleniyor. 542 MW yatırım onayı bu çerçevenin kapasite boyutunu oluştururken, emisyon ve su tabloları dönüşüm performansının farklı göstergelerle ölçülmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
2026’nın son çeyreğinde açıklanması beklenen finans sektörü dahil Kapsam 3 verileri de bu takibin bir sonraki somut adımı olacak. Yeni verilerin mevcut seriyle karşılaştırılabilirliği, Topluluğun toplam iklim etkisini değerlendirmek açısından belirleyici olacak.
Kaynaklar: Koç Holding’in 29 Eylül 2026 tarihli KAP bildirimi; Koç Topluluğu 2025 Sürdürülebilirlik Raporu, s.5, 65–67, 73, 77, 79, 82 ve 126; Tüpraş’ın 15 Mayıs 2025 tarihli sendikasyon kredisi duyurusu. Yıllık değişim oranları ve GWh dönüşümü, rapordaki veriler üzerinden Yeşil Haber tarafından hesaplanmıştır.
Okura soru
Şirketlerin yeşil dönüşümünü değerlendirirken hangi göstergeye daha fazla önem veriyorsunuz: devreye alınan yenilenebilir kapasite, yıllık emisyon değişimi veya su tüketimi? Görüşlerinizi yorumlarda paylaşın.
Yasal uyarı: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Yatırım tavsiyesi değildir.
İlgili haberler
- Tüpraş, 500 milyon dolarlık sürdürülebilirlik kredisiyle yeşil dönüşümünü hızlandırıyor
- Tüpraş Kırıkkale Rafinerisi’ne 36,75 milyon dolarlık GES ve enerji altyapısı geliyor
- Tüpraş’tan Romanya’da güneş enerjisi yatırımı
- Türkiye ETS pilotu beş sektörde başlıyor: 2026 raporlama, 2027 karbon fiyatı
- SPK yüzde 50 ücret indirimiyle yeşil finansmanı genişletti
- Türkiye’de 11 milyar m³ su kaybı sanayiyi zorluyor
© 2026 Yeşil Haber