20 Haziran 2026’da yürürlüğe giren düzenleme, işletme programına uymayan veya güvenlik riski oluşturan hidroelektrik santraller için ihtar, para cezası, üretime yönelik su kullanımının durdurulması ve fesih sürecini tanımladı.
Hızlı Bakış
- 7584 sayılı Kanun, 20 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak HES maddesi bakımından yürürlüğe girdi.
- Kanunla DSİ Kanunu’na hidroelektrik santraller için yeni bir yaptırım maddesi eklendi.
- Can ve mal emniyeti açısından risk oluşturan HES’lerde şirketlere önce ihtar ve süre verilecek.
- Gerekli önlemler alınmazsa enerji üretimine yönelik su kullanımı durdurulabilecek.
- DSİ işletme talimat ve programına uyulmaması halinde 250 bin TL ile 5 milyon TL arasında idari para cezası uygulanabilecek.
- İhlalin giderilmemesi durumunda su kullanım hakkı anlaşması DSİ tarafından feshedilebilecek.
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nün hidroelektrik santraller üzerindeki denetim ve yaptırım yetkisini genişleten kanun değişikliği yürürlüğe girdi. 11 Haziran 2026’da TBMM’de kabul edilen 7584 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 20 Haziran 2026 tarihli ve 33286 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı.
DSİ Kanunu’na Ek Madde 16 eklendi
Kanunla, 6200 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce Yürütülen Hizmetler Hakkında Kanun’a hidroelektrik enerji üretim tesislerini ilgilendiren yeni bir madde eklendi. Ek Madde 16 olarak düzenlenen hüküm, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamındaki hidroelektrik enerji üretim tesislerinde güvenlik riski, işletme talimatı, DSİ programı ve denetim eksiklikleri için kademeli yaptırım süreci getiriyor.
Yeni düzenleme, hidroelektrik santrallerin yalnızca üretim performansını değil; su rejimi, işletme disiplini, güvenlik yükümlülükleri ve DSİ denetimleriyle uyumunu da doğrudan yaptırım konusu haline getiriyor. Bu nedenle düzenleme, hem HES işletmecileri hem de Borsa İstanbul’da HES portföyü bulunan şirketler açısından izlenmesi gereken yeni bir regülasyon başlığı oluşturuyor.
Güvenlik riski varsa üretime yönelik su kullanımı durdurulabilecek
Kanun metnine göre, hidroelektrik enerji üretim tesislerinde veya tesisten kaynaklı olarak memba ya da mansapta can ve mal emniyeti açısından risk oluşturan durumların tespit edilmesi halinde üretim lisansı sahibi şirkete önce ihtarda bulunulacak.
Şirkete gerekli önlemleri alması için süre verilecek. Verilen süre içinde gerekli önlemler alınmazsa, tesiste enerji üretimine yönelik su kullanımı durdurulacak ve şirkete ilave süre tanınacak. İlave süre içinde de önlemler alınmazsa, şirketle imzalanan su kullanım hakkı anlaşması derhal feshedilebilecek.
Ayrıca risk oluşturan durumların mahalli mülki idari amir kararıyla ortadan kaldırılması ve bu kapsamda yapılan masrafların ilgili şirketten tahsil edilmesi öngörülüyor.
DSİ işletme programına uymayan HES’lere para cezası
Düzenleme yalnızca can ve mal emniyeti açısından risk oluşturan durumlarla sınırlı değil. Hidroelektrik santrallerin DSİ tarafından belirlenen işletme talimat ve programına uymaması veya DSİ sorumluluk sahasında bulunan bölümlerde yapılan denetim ve yıllık muayenelerde eksiklik tespit edilmesi halinde de yaptırım süreci başlayacak.
Bu durumda şirkete önce ihtar gönderilecek ve işletme talimatına uygun hareket etmesi ya da tespit edilen eksiklikleri gidermesi için süre verilecek. Verilen süre içinde yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde şirkete idari para cezası uygulanacak.
İdari para cezası, toplamda 250 bin TL’den az ve 5 milyon TL’den fazla olmamak üzere belirlenecek. Ceza tutarı; ihmalin niteliği, kusur ve sonucun ağırlığı dikkate alınarak, tesisin hidrolik kurulu gücüne bağlı şekilde megavat başına 50 bin TL ile 100 bin TL arasında hesaplanacak.
İhlal sürerse ceza iki katına çıkacak
İdari para cezasının uygulanmasından itibaren en geç üç ayın sonunda ihtar edilen hususlar yerine getirilmezse, önceki cezanın iki katı uygulanacak. Bu aşamada ceza tutarının alt ve üst sınırları da iki katına çıkarılacak.
Bu durumda şirkete üç aydan fazla olmamak üzere ek süre verilecek. Ek süre içinde de ihtar edilen hususların yerine getirilmemesi halinde DSİ, su kullanım hakkı anlaşmasını feshedebilecek.
Kanun ayrıca, idari para cezasını gerektiren hallerin cezanın uygulandığı tarihten itibaren bir yıl içinde tekrarlanması durumunda ceza tutarı ile alt ve üst sınırların iki katı olarak uygulanacağını hükme bağlıyor.
TEİAŞ dengeleme talimatları istisna kapsamında
Düzenlemede elektrik piyasasının işletişi açısından önemli bir ayrım da yapıldı. Türkiye Elektrik İletim A.Ş. tarafından dengeleme güç piyasası kapsamında verilen talimatlara göre yapılan işletme halleri, DSİ işletme talimat ve programına uyulmaması değerlendirmesinin dışında tutuluyor.
Bu istisna, hidroelektrik santrallerin elektrik sistemi içindeki dengeleme ve esneklik rolü açısından önemli. Barajlı HES’ler, su tutma ve üretimi farklı saatlere kaydırma kabiliyetiyle elektrik piyasasında sistem esnekliği sağlayabiliyor. Ancak yeni düzenleme, bu esnekliğin DSİ programları, güvenlik yükümlülükleri ve denetim süreçleriyle uyumlu şekilde yürütülmesini zorunlu hale getiriyor.
HES şirketleri için yeni uyum başlığı
Yeni düzenleme, HES portföyü bulunan şirketlerin yalnızca kurulu güç, üretim miktarı, YEKDEM veya piyasa takas fiyatı üzerinden değerlendirilemeyeceğini bir kez daha gösteriyor. Su kullanım hakkı anlaşmaları, DSİ işletme programları, denetim süreçleri ve güvenlik yükümlülükleri de HES yatırımlarında operasyonel riskin parçası haline geliyor.
Bu çerçeve, özellikle Borsa İstanbul hidroelektrik hisseleri açısından önemli. Doğrudan HES portföyü bulunan şirketlerde su kullanım hakkı ve DSİ uyumu, varlık kalitesi kadar regülasyon uyumu açısından da izlenmesi gereken bir başlık haline geliyor. Dolaylı HES ilişkisi bulunan şirketlerde ise bu risk, iştirak edilen portföy ve grup yapısı üzerinden okunmalı.
Yeşil Haber’in hidroelektrik üretimi ve PTF baskısı analizinde de vurgulandığı gibi, 2026 ilkbaharında hidroelektrik üretimi elektrik piyasasında güçlü biçimde öne çıktı. Ancak üretim artışı, PTF baskısı, su rejimi ve işletme programı tartışmalarını aynı anda gündeme taşıdı. Yeni kanun değişikliği de bu tartışmanın regülasyon tarafını güçlendiriyor.
Yönetmelik uygulama detaylarını belirleyecek
Kanun hükmü HES maddesi bakımından 20 Haziran 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. Ancak maddenin yürütülmesine ilişkin usul ve esasların DSİ’nin bağlı olduğu bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği belirtiliyor.
Bu nedenle kanuni çerçeve yürürlükte olsa da uygulamanın sahada nasıl işleyeceği; ihtar süreleri, eksiklik tanımları, denetim prosedürleri, üretime yönelik su kullanımının durdurulması ve fesih öncesi süreçlerin ayrıntıları yönetmelikle netleşecek.
Bu aşamada düzenleme, HES işletmecileri için daha sıkı bir uyum çerçevesine işaret ediyor. Yatırımcılar açısından ise HES şirketlerini değerlendirirken su kullanım hakkı, DSİ programı, işletme disiplini, su rejimi ve denetim süreçlerinin daha yakından izlenmesi gereken bir döneme giriliyor.
Siz ne düşünüyorsunuz?
HES işletmelerinde DSİ işletme programı, su kullanım hakkı ve güvenlik denetimleri sizce enerji piyasasında hangi riski daha görünür hale getiriyor? Görüşlerinizi yorumlarda paylaşabilirsiniz.
İlgili haberler
- Borsa İstanbul hidroelektrik hisseleri 2026: BİST’te HES portföyü olan şirketler
- Hidroelektrik üretimi rekor seviyeye çıktı, HESİAD fiyat baskısına dikkat çekti
- EPDK 2026 YEKDEM maliyetini revize etti: ortalama yüzde 9,1 geriledi
- Hidroelektrik santrallerine güneş desteği 3,5 milyar dolarlık yatırımın önünü açıyor
- Türkiye’nin hidroelektrik potansiyeli: kapasite kullanımında sınırlara mı ulaşılıyor?
- Borsa İstanbul’da takip edilecek yeşil hisseler
© 2026 Yeşil Haber