Antalya’daki açılışta Stiell daha hızlı iklim eylemi istedi; elektrifikasyon taahhüdünün düşük karbonlu elektrik koşulu tartışma konusu oldu.
Reuters’ın 9 Kasım tarihli haberine göre BM İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell, COP31’in Antalya’daki açılışında mevcut ilerlemenin yeterince hızlı olmadığını söyledi. Stiell’in çağrısı, Türkiye başkanlığının elektrifikasyon hedefi etrafındaki tartışmayla aynı güne denk geldi. İklim savunucuları, elektrik kullanımını artırma taahhüdünün ilave elektriğin düşük karbonlu kaynaklardan sağlanmasını şart koşmamasını eleştiriyor.
Tartışmanın merkezinde elektriğin nihai enerji tüketimindeki payı var. UNFCCC’nin 9 Haziran’da duyurduğu hedef, bu payın bugün yüzde 20’nin biraz üzerindeki düzeyinden 2035’te yüzde 35’e çıkarılmasını öngörüyor. Bu oran elektrik üretimindeki yenilenebilir payını değil, ulaşım, sanayi ve binalar dahil son kullanımda tüketilen enerjinin ne kadarının elektrikle karşılandığını anlatıyor.
Dolayısıyla hedefin iki ayrı boyutu bulunuyor: fosil yakıt kullanan faaliyetlerin elektrikli sistemlere geçmesi ve bu sistemleri besleyen elektriğin nasıl üretildiği. Reuters’ın aktardığı itiraz, ilk boyutta artış sağlanırken ikinci boyut için açık bir düşük karbon koşulu konulmadığı yönünde. Yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik arzındaki rolü bu nedenle tartışmanın doğrudan parçası.
Stiell, yenilenebilirlerin enerji güvenliği açısından sunduğu çözümü de vurguladı. COP31 müzakerelerinden sorumlu Avustralyalı Bakan Chris Bowen ise Paris Anlaşması’nın işlediğini ancak daha hızlı hareket edilmesi gerektiğini söyledi. Açılıştaki mesajlar, enerji dönüşümünün hızı ile elektrik arzının niteliğini birlikte gündeme taşıdı.
Yüzde 35 hedefi, başkanlığın eylem gündemi kapsamında haziranda açıklanmıştı. UNFCCC aynı duyuruda eylem gündemiyle, tarafların uzlaşısına dayalı resmî müzakerelerin farklı süreçler olduğunu belirtiyor. Bu nedenle elektrifikasyon hedefini Antalya’da yeni kabul edilmiş bir müzakere kararı olarak okumamak gerekiyor.
