Fosil kaynaklı CO₂ için yüzde 0,4 düşüş öngörülürken, arazi kullanımı eklendiğinde toplamın 43,3 milyar tonla rekor düzeye çıkması bekleniyor.
Global Carbon Project ekibinin 10 Kasım tarihli açıklamasına göre, fosil kaynaklı küresel CO₂ emisyonlarının 2026 yılında yüzde 0,4 azalarak 38,2 milyar tona gerilemesi öngörülüyor. Ancak arazi kullanımından gelen salımlar eklendiğinde toplam insan kaynaklı CO₂ emisyonunun 2025 yılındaki 42,8 milyar tondan 43,3 milyar tona yükselerek rekor düzeye çıkması bekleniyor.
Küresel Karbon Bütçesi 2026 değerlendirmesindeki rakamlar, yılın tamamına ilişkin kesinleşmiş sonuçlar değil, mevcut verilerden üretilmiş projeksiyonlar. Earth System Science Data üzerindeki ön baskı, fosil emisyonlardaki yıllık değişim için yüzde 1,5 düşüş ile yüzde 0,6 artış arasında bir belirsizlik aralığı veriyor. Dolayısıyla merkezi tahminin düşüş göstermesi, azalmanın kesinleştiği anlamına gelmiyor.
Yakıt türlerine göre petrol kaynaklı CO₂ emisyonlarında yüzde 1,9, doğal gazda yüzde 0,3 azalma beklenirken, kömür kaynaklı emisyonların yüzde 0,6 artacağı hesaplanıyor. Arazi kullanımı değişikliğinden gelen salımların ise yaklaşık 5,1 milyar tona ulaşması öngörülüyor. Araştırma, Ekvator Asyasında turba ve ormansızlaşma yangınlarındaki artışı El Niño ile bağlantılı kurak koşullarla ilişkilendiriyor.
Aynı gün Nature Climate Change dergisinde yayımlanan eşlikçi çalışma, petrol emisyonlarındaki düşüşü büyük ölçüde İran çatışmasının ardından yükselen fiyatlar ve arz kısıtlarının muhtemel kısa vadeli etkisiyle açıklıyor. Bu nedenle araştırmacılar, 2026 tahminini temiz enerji dönüşümünün kalıcı bir küresel emisyon zirvesi yarattığının kanıtı olarak görmüyor.
Bununla birlikte temiz teknolojilerin etkisi de belirgin. Çalışma, elektrikli araçlar ile güneş ve rüzgârın 2026 yılında talep artışından kaynaklanan ilave emisyonların yaklaşık üçte ikisini dengelediğini hesaplıyor. Bu, varsayımlara dayanan bir karşılaştırmalı model sonucu. Araştırmacılar, kalıcı düşüş için temiz teknoloji yayılımının daha fazla hızlanması gerektiğini belirtiyor.
Atmosferdeki yıllık ortalama CO₂ yoğunluğunun 427,7 ppm düzeyine ulaşması bekleniyor. Yıllık salımlar ile atmosferde biriken CO₂ farklı ölçütler; karbon bütçesi de belirli bir ısınma sınırı için kalan toplam net emisyon alanını ifade ediyor. Buradaki CO₂ bilançosu, bütün sera gazlarının CO₂ eşdeğeriyle hesaplanan toplam envanteriyle karıştırılmamalı.
Türkiye’yi ilgilendiriyor mu? Raporun lansmanı, UNFCCC programında 10 Kasım saat 10.00 için Antalya kaydıyla yer alıyor. Buradaki küresel rakamlar Türkiye için ayrı bir ulusal emisyon tahmini vermiyor.
