REACT enerji finansmanı için yatırım planı ve hedefin farklı olduğunu vurgulayan, rüzgâr türbinleri çizimli Yeşil Pulse kapağı
REKLAM

Türkiye’nin 2040’a kadar 300 milyar dolarlık enerji dönüşümü hedefi ile EBRD’nin REACT projeleri için beş yıllık 6 milyar dolarlık yatırım planı aynı şey değil.

Antalya’da COP31 sırasında tanıtılan Yenilenebilir Enerjiyi Hızlandırma ve Temiz Dönüşüm Platformu (REACT), Türkiye’nin enerji dönüşümüne sermaye çekmek için kamu kurumlarını, kalkınma bankalarını ve özel yatırımcıları bir araya getiriyor. Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), 11 Kasım’da platforma katıldığını ve önündeki beş yılda REACT projelerine 6 milyar ABD doları yatırım yapmayı planladığını açıkladı. Bankanın açıkladığı tutar, belirli projeler için imzalanmış tek bir kredi veya aktarılmış kaynak değil.

REKLAM

6 milyar ile 300 milyar neden toplanmaz?

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 300 milyar doları, 2040’a kadar dönüşüm için ihtiyaç duyulan yaklaşık yatırım büyüklüğü olarak anlatıyor. EBRD’nin duyurusunda da bu tutar, platformun 2040’a kadar harekete geçirmeyi amaçladığı yatırım hacmi. Dolayısıyla 6 milyar dolar bir kuruluşun beş yıllık planı; 300 milyar dolar birçok aktörü ve daha uzun dönemi kapsayan hedef. İki sayı toplanamaz, aralarındaki fark da doğrulanmış bir finansman açığı olarak okunamaz.

EBRD’nin beş yıllık 6 milyar dolarlık yatırım planı ile REACT’in 2040’a kadar 300 milyar dolarlık yatırım hedefinin ayrı kapsamlarını karşılaştıran infografik
Bankanın beş yıllık niyeti ile REACT’in 2040 yatırım hedefi aynı kalem değil. Kaynak: EBRD ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. Grafik: Yeşil Haber.

Yatırım yalnızca santrale gitmeyecek

EBRD’nin saydığı alanlar arasında enerji üretiminin yanında şebeke altyapısı, depolama, esneklik çözümleri, imalat ve elektrifikasyon var. Bunlar aynı ihtiyacı karşılamıyor. Santral elektriği üretirken şebeke bu elektriğin tüketildiği yerlere ulaşmasını sağlar; batarya depolaması, üretim ve tüketimin farklı saatlere yığıldığı koşullarda dengeye katkı sunabilir. İmalat yatırımlarıysa ekipman tedarik zincirini ilgilendirir.

Bakanlığın 2040 enerji planında yer alan 175 GW, güneş ve rüzgârın toplam kurulu güç hedefi. Planın 40 GWh batarya hedefi ise depolanabilecek enerji miktarını ifade ediyor; bu iki sayı farklı birimlerle farklı şeyler ölçüyor. REACT açıklaması, 6 milyar doların hangi başlıklara ne oranda ayrılacağını belirtmiyor.

REACT’in üretim, şebeke, depolama, imalat, elektrifikasyon ve esneklik alanlarına uzandığını gösteren temsili şema
REACT üretimin yanı sıra şebeke, depolama, esneklik, imalat ve elektrifikasyonu kapsıyor. Kaynak: EBRD. Temsili şema: Yeşil Haber.

Açıklamadan sözleşmeye: Ne izlenmeli?

Bir sonraki somut işaret, ilk projelerin adları ve nasıl seçileceklerinin açıklanması. Ardından finansmanın biçimi, hangi kurumun ne kadar kaynak sağlayacağı ve sözleşmenin hangi koşullarda yürürlüğe gireceği önem kazanacak. Pek çok projede izinler, şebeke bağlantısı ve gelir modeli de finansman görüşmelerinin bir parçası. Sermayenin aktarıldığını söylemek içinse niyet açıklamasından değil, gerçekleşen ödemelerden veya yatırımlardan söz etmek gerekir.

20 Kasım itibarıyla incelenen EBRD ve Bakanlık açıklamaları, 6 milyar dolarlık plan kapsamındaki ilk projelerin listesini, proje bazında imzalanmış finansman tutarlarını veya ödeme takvimini içermiyor. REACT’in ilerlemesini ölçmek için en faydalı gösterge, açıklanan toplamı tekrar etmek değil, hangi projelerin hangi koşullarla finansmana eriştiğini izlemek.

İlgili haberler

Kapak: REACT finansman planı ve yatırım hedefini gösteren temsili çizim, Yeşil Haber.

REKLAM

Bir Cevap Bırakın

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz