Doğa Derneğinin duyurduğu LIFE EV Safe Return ortaklığı, küçük akbabaların göç boyunca karşılaştığı tehditleri azaltmayı amaçlıyor. Program 2026–2031 dönemini kapsıyor; İstanbul’da 2027 için bir göç yolu zirvesi planlanıyor.
Doğa Derneği, 5 Kasım tarihli açıklamasında küçük akbabaların üreme, göç ve kışlama alanlarını birlikte ele alan uluslararası bir koruma ortaklığını duyurdu. Bulgaristan Kuşları Koruma Derneğinin koordinasyonunda yürütülen LIFE EV Safe Return, Avrupa Birliği LIFE programının eş finansmanıyla üç kıtadan 15 kurumu buluşturuyor. Türkiye’deki çalışmaları Doğa Derneği üstleniyor.
Bilimsel adı Neophron percnopterus olan küçük akbaba, derneğin tür sayfasında Dünya Doğa Koruma Birliğinin Kırmızı Listesi’nde “tehlikede” kategorisinde gösteriliyor. Dernek, Türkiye’de 1.500–3.000 çift bulunduğunu tahmin ediyor.
Balkanlar ile Afrika arasında 5.000 kilometreyi aşan yolculuk yapan kuşlar için elektrik çarpması, zehirlenme ve yasa dışı avcılık başlıca tehditler arasında. Elektrik altyapısına yönelik çalışma, riskli direklerin belirlenmesini ve yalıtılmasını içeriyor. Böylece göç güzergâhındaki ölüm risklerinin azaltılması hedefleniyor.
Doğa Derneği Koruma Programı Koordinatörü Şafak Arslan, Türkiye’de 2022’de başlayan yalıtım çalışmalarının Mersin, Adana ve Ankara’da sürdüğünü belirtiyor. Türkiye’de 2028 sonuna kadar 5.000 direğin yalıtılması hedefi ise daha önce duyurulmuştu. Yeni açıklamada da yer alan bu hedef için direklerin tespiti ve yalıtım çalışmalarının sürdürülmesi öngörülüyor.
Türkiye ayağında Mersin, Hatay, Ankara ve Trakya’da en az 100 yerel katılımcıya eğitim verilmesi planlanıyor. Ayrıca 120 veteriner ile 75 atık çalışanına ulaşılması öngörülüyor. Okullardaki farkındalık çalışmaları ve kolluk ile gümrük personeline yönelik eğitimler de koruma faaliyetleri arasında sayılıyor.
Programda, bakım altında üretilen veya tedavi edilen en az 40 küçük akbabanın Bulgaristan ve Yunanistan’da doğaya bırakılması öngörülüyor. Ortaklığın Afrika ayağında Çad’daki kışlama alanları ile Etiyopya’da elektrik çarpması riskinin azaltılması da yer alıyor.
Ortaklık, Balkanlar’daki yabani popülasyonun desteklenmesini ve kuşların GPS ile izlenmesini de amaçlıyor. Doğa Derneğine göre 2027’de İstanbul’da düzenlenmesi planlanan Küçük Akbaba Göç Yolu Zirvesi, güzergâh üzerindeki aktörleri bir araya getirecek. Biyoçeşitlilik açısından bu yaklaşım, tek bir alandaki korumayı kuşun bütün yaşam döngüsüyle ilişkilendiriyor.
Kaynaklar
Doğa Derneği, 5 Kasım 2026 tarihli basın açıklaması; Doğa Derneği — Küçük akbaba tür sayfası.
