COP31 Liderler Zirvesi, 11–12 Kasım 2026’da Antalya’da elektrifikasyon, yeşil sanayi ve finansmana erişimi hızlandırmak için toplanacak.
Hızlı bakış
- COP31, 9–20 Kasım 2026’da Antalya’da düzenlenecek; liderler zirvesi 11–12 Kasım’da yapılacak.
- İlk üst düzey bölümün alfabetik listesinde 76 ülke ve Avrupa Birliği olmak üzere 77 taraf bulunuyor.
- Liderler gündeminde elektrifikasyon, yeşil sanayi, finansmana erişim ve iklim dayanıklılığı yer alıyor.
- Konuşma sıralı ön listeler için açıklanan son tarihler 4 ve 10 Kasım.
- Programdaki hedefler ve oturumlar, kabul edilmiş müzakere kararları anlamına gelmiyor.
UNFCCC’nin 30 Ekim’de yayımladığı liderler zirvesi bilgi notuna göre, 9–20 Kasım 2026’da düzenlenecek COP31 kapsamında ulusal açıklamalara tematik liderler görüşmeleri eşlik edecek. Enerji dönüşümü, sanayi yatırımları, finansmana erişim ve iklim dayanıklılığı, iki günlük zirvenin başlıca gündemlerini oluşturuyor. Ayrı yayımlanan konuşma kayıtlarında ise ilk üst düzey bölüm için 76 ülke ve Avrupa Birliği yer alıyor.
Antalya’da enerji, sanayi ve yatırım gündemleri birleşiyor
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) kapsamında düzenlenen liderler zirvesinde, devlet ve hükümet başkanlarının ulusal açıklamaları ile tematik görüşmeler birlikte ilerleyecek. Konuşma kayıtları ve oturum programları, iki haftalık konferansın farklı aşamalarını gösteriyor.
Yeşil Haber’in değerlendirmesine göre programın önemi, enerji, sanayi ve finansman başlıklarını birlikte ele almasında yatıyor. Elektrifikasyonun yaygınlaşması için üretim kapasitesinin yanında tüketim tarafında dönüşüm gerekiyor. Sanayinin bu dönüşüme yatırım yapabilmesi ise enerji altyapısı ve finansman koşullarıyla bağlantılı. Liderler düzeyindeki görüşmeler, bu ilişkilerin hangi politika ve yatırım önceliklerine dönüşeceğinin izleneceği aşamalardan biri olacak.
Elektrifikasyon hedefi hangi dönüşümü kapsıyor?
11 Kasım saat 15.00–16.30’daki “35 by 35” görüşmesi, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını 2035’te yüzde 35’e çıkarma hedefi için siyasi destek arayacak. Boğaziçi salonundaki oturumun çerçevesinde şebekeler, depolama, sistem esnekliği ve son kullanım teknolojileri bulunuyor.
Bu hedef, elektrik üretiminde yenilenebilir kaynakların payını değil, ulaşım, binalar ve sanayi dahil nihai enerji tüketiminde elektriğin ağırlığını ifade ediyor. Başkanlığın daha önce açıkladığı COP31’in 2035 ajandası, elektrifikasyonu diğer sektörlerdeki dönüşüm hedefleriyle birlikte ele almıştı.
Türkiye açısından elektrifikasyonun ilerleyişini yalnızca yeni elektrik üretim kapasitesiyle değerlendirmek yeterli olmayacak. Elektrikli araçların yaygınlaşması, sanayide elektrikle çalışan süreçlere geçiş ve binalardaki tüketim teknolojileri de bu dönüşümün parçaları. Üretim yatırımları ile tüketim tarafındaki değişimin birlikte izlenmesi, hedefin hangi alanlarda karşılık bulduğunu anlamayı sağlayacak. Bu nedenle zirvede açıklanabilecek girişimlerin hangi tüketim alanını, hangi yatırımı ve hangi uygulama dönemini kapsadığı önem taşıyacak.
Yeşil sanayi görüşmesi yatırım ve istihdama odaklanacak
11 Kasım saat 17.00–18.30’da Selimiye salonunda yapılacak yeşil sanayi oturumu, yatırım, istihdam ve büyümeyi ele alacak. Türkiye’nin ev sahipliğindeki görüşmenin eş ev sahipleri Mısır, Almanya ve Birleşik Krallık olarak belirtiliyor.
Sanayi dönüşümünün ekonomik karşılığı, daha düşük emisyonlu üretimin hangi koşullarda yatırım yapılabilir hale geleceğinde ortaya çıkıyor. Teknolojinin mevcut olması, tek başına bir yatırım kararını açıklamıyor. Enerji maliyeti, altyapı, finansmana erişim ve üretilen malın pazarı birlikte değerlendiriliyor.
Bu nedenle zirvede açıklanacak sanayi girişimlerinin kapsamı önem taşıyacak. Bir ortaklığın tarafları, uygulama takvimi ve yatırım alanları açıklandığında ilerlemenin izlenmesi mümkün olacak. Genel destek açıklamaları ile kaynak ayrılmış projeler arasında ayrım yapılması, zirvenin ekonomik sonuçlarını değerlendirmek için gerekli. Yalnızca niyet açıklayan girişimler, uygulamaya geçmiş yatırımlarla aynı düzeyde sonuç olarak sunulmamalı.
Finansman ve dayanıklılık oturumları ne zaman yapılacak?
12 Kasım saat 12.00–13.30’da Selimiye salonunda Paris Anlaşması’nın ikinci on yılında uygulama ve finansmana erişim görüşülecek. Aynı gün 13.30–17.00 arasında Akdeniz salonunda kentsel dayanıklılık, uyum ve iklim eylemi ele alınacak.
Programda ayrıca 11 Kasım saat 16.00–17.30’da sıfır atık, döngüsellik ve metan; 12 Kasım saat 14.30–16.00’da Afrika’da temiz pişirme konulu özel liderler oturumları bulunuyor. Belirtilen saatler Antalya’daki yerel programı yansıtıyor.
Finansman başlığı, enerji ve sanayi gündemlerinin uygulama koşullarını tamamlıyor. Yeşil Haber’in takip edeceği temel ayrım, açıklanan desteğin siyasi çağrı, finansman mekanizması veya kaynak tahsisi yapılmış program niteliğinde olup olmadığı olacak. Tutarların hangi dönemi kapsadığı, hibe, kredi veya yatırım olarak mı sunulduğu ve hangi projelere erişim sağladığı, duyuruların uygulamadaki karşılığını belirleyecek.
Konuşmacı listesinde hangi ülkeler yer alıyor?
UNFCCC’nin 21 Ekim tarihli ve 22 Ekim’de yayımlanan alfabetik konuşmacı listesinin ilk bölümü, 16 Ekim son tarihine kadar devlet veya hükümet başkanı düzeyindeki ulusal açıklamalar için kayıt yaptıran 77 tarafı içeriyor. Bunların 76’sı ülke, biri Avrupa Birliği. Çin, Brezilya, Avustralya ve Birleşik Krallık bu bölümde bulunuyor.
Almanya, Japonya, İtalya ve Rusya ise 17–18 Kasım’da yapılacak devam bölümünün listesinde yer alıyor. Bu bölüm, ilk aşamada devlet veya hükümet başkanı ulusal açıklama yapmayan tarafların temsilcilerine ayrılıyor; grup açıklamalarını da kapsıyor.
Alfabetik liste kesin katılımı veya konuşma sırasını gösteriyor mu?
Belge, kişilerin adlarını ve konuşma sırasını vermiyor. Bir ülkenin hangi bölümde yer aldığı, konferansa katılacak heyetin tamamını veya liderinin diğer etkinliklere katılımını tek başına göstermiyor. Listede bulunmamak da katılmama kararı olarak yorumlanamaz.
İkinci ekteki 85 kayıt da 85 ayrı ülke anlamına gelmiyor. Örneğin Bhutan, Panama ve Güney Afrika için ulusal açıklamaların yanında ülke grupları adına ayrı konuşma kayıtları bulunuyor. Ülke sayısı ile konuşma kaydı sayısının birbirine karıştırılmaması gerekiyor.
COP31 takviminde hangi tarihler izlenecek?
UNFCCC bildirimi, liderlerin ulusal açıklamalarının sırasını gösterecek ön listenin en geç 4 Kasım’da yayımlanmasını öngörüyor. 17–18 Kasım’daki devam bölümünün ulusal ve grup açıklamalarına ilişkin sıralı ön listesi için son tarih ise 10 Kasım. Bu tarihler, konuşmaların yapılacağı günleri değil, ön listelerin yayın takvimini ifade ediyor.
| Tarih — 2026 | Program veya yayın takvimi |
|---|---|
| En geç 4 Kasım | Liderler bölümünün konuşma sıralı ön listesinin yayımlanması |
| 9–20 Kasım | COP31 konferansı |
| En geç 10 Kasım | Devam bölümünün konuşma sıralı ön listesinin yayımlanması |
| 11–12 Kasım | Antalya Liderler Zirvesi |
| 11 Kasım 15.00–16.30 |
Elektrifikasyon ve temiz enerjiye geçiş — “35 by 35” |
| 11 Kasım 17.00–18.30 |
Yeşil sanayi: yatırım, istihdam ve büyüme |
| 12 Kasım 12.00–13.30 |
Paris Anlaşması’nın ikinci on yılı: uygulama ve finansmana erişim |
| 17–18 Kasım | Üst düzey bölümün devamı: ulusal ve grup açıklamaları |
Tematik günler ve pavilyon oturumları nasıl ayrılıyor?
COP31 Başkanlığının konferans programında 10 Kasım enerji ve ulaştırmaya, 13 Kasım finans ve ticarete ayrılıyor. Liderler görüşmeleri bu tematik günlerle sınırlı değil; elektrifikasyonun liderler oturumu 11 Kasım’da yapılacak.
Türkiye Pavilyonu’nun Mavi Alan’daki yan etkinlik programı ise ayrı bir takvim oluşturuyor. Dolayısıyla tematik günler, liderlerin ulusal açıklamaları, üst düzey görüşmeler ve pavilyon etkinlikleri aynı konferans içinde farklı programlar olarak izlenmeli. Okurun doğru oturuma ulaşabilmesi için etkinliğin tarihi kadar hangi program kapsamında düzenlendiği de önem taşıyor.
Programda yer almak alınmış karar anlamına gelmiyor
Liderler zirvesinin gündemi, görüşülecek konuları ve destek aranacak hedefleri ortaya koyuyor. Oturum düzenlenmesi, hedefin bütün taraflarca kabul edildiği veya bağlayıcı bir COP kararına dönüştüğü anlamına gelmiyor. Yeni taahhütler, finansman duyuruları ve müzakere kararları, kendi kapsamları ve yayımlanan belgeleri üzerinden ayrı ayrı değerlendirilmeli.
Siz ne düşünüyorsunuz?
COP31’de elektrifikasyon, yeşil sanayi ve finansman başlıklarından hangisinde somut bir adım Türkiye’nin dönüşümünü en fazla hızlandırır?
Kaynaklar
COP31 Başkanlığı, COP31 konferans programı, erişim tarihi 2 Kasım 2026.
İlgili haberler
- COP31’in 2035 ajandası: Elektrikte yüzde 35, binalarda enerji yoğunluğunda yüzde 25 düşüş
- COP31 Mavi Alan’da Türkiye Pavilyonu: 10 günlük yan etkinlik programı açıklandı
- AB Antalya’ya hangi taleplerle geliyor? Avrupa Parlamentosu ve Konsey’in COP31 pozisyonu
