AB enerji bakanları, elektriğin gazdan yüksek vergilendirilmemesini öngören şebeke tarifeleri önerisini görüştü; vergi hükmü ve ulusal yetki tartışması aralığa kaldı.
AB enerji bakanları 29 Ekim’de Lüksemburg’da toplandı. AB Konseyi’nin açıkladığı sonuçlara göre gündemde üç ana başlık vardı: Avrupa Komisyonu’nun şebeke tarifeleri tüzüğü önerisi, 2026/2027 kışı ve sonrası için enerji güvenliği, 2030 sonrası enerji hedefleri. Toplantıda bağlayıcı bir karar alınmadı. Şebeke tarifeleri dosyasındaki hedef, aralıktaki Enerji Konseyi’nde genel yaklaşıma ulaşmak.
Öneri ne getiriyor?
Komisyon, şebeke tarifeleri önerisini 17 Temmuz’da elektrik fiyatlarını düşürmeye yönelik hedefli bir önlem olarak sundu. Öneri, AB elektrik piyasası tüzüğünü değiştiriyor. Konsey’in özetine göre amaç, şebeke tarifelerinin tasarımını iyileştirerek şebeke kullanımını daha şeffaf ve maliyet etkin hâle getirmek, akıllı şebeke ve akıllı sayaçların yaygınlaşmasını desteklemek ve elektriğe daha elverişli bir vergi çerçevesi kurmak.
Dönem Başkanlığı’nın bakanlara sunduğu arka plan notu, siyasi yönlendirme gereken iki temel konuyu öne çıkarıyor. Birincisi tarife tasarımı: konuma ve kullanım saatine göre fiyat sinyallerinin ulusal tarifelere yerleştirilmesi. İkincisi vergi: Komisyon, şebeke tarafındaki verimlilik kazanımlarının vergi politikasıyla silinmemesi için üç hüküm öneriyor. Üye ülkeler elektriği destekleyen bir vergi çerçevesi benimseyecek, elektrik tüketim vergisini doğal gazdaki vergiye eşit ya da onun altında tutacak, enerji yoğun işletmelere sağlanan elektrik de vergi indirimine uygun sayılacak.
Üye ülkeler nerede ayrışıyor?
Konsey’e göre bakanlar, toplam sistem maliyetlerinin düşürülmesi ve mevcut şebekelerin en iyi şekilde kullanılması gerektiği konusunda genel olarak uzlaştı. Ancak tarife yöntemini ulusal koşullara göre belirlemek için daha fazla esneklik istedi. Arka plan notu, birçok üye ülkenin elektrifikasyon hedefini desteklemekle birlikte vergi hükümleri için oybirliği gerektiren Avrupa Birliği’nin İşleyişi Hakkında Antlaşma’nın 113. maddesini doğru hukuki dayanak olarak gördüğünü belirtiyor.
Euronews’in aktardığına göre Almanya, İtalya, Malta, Çekya, Bulgaristan, Slovakya, Finlandiya, Romanya, Hırvatistan, Polonya, Letonya, Estonya ve Macaristan’ın da aralarında bulunduğu ülkeler vergi hükmünün çıkarılmasını istedi. İspanya, Danimarka ve Lüksemburg esneklik talebiyle Komisyon’u destekledi. Fransa ise hukuki dayanağın güvence altına alınmasını ve önlemin gaz krizi gibi belirli koşullara bağlanmasını önerdi. Lüksemburg, hükmün yerine elektrifikasyonu teşvik etmeye yönelik genel bir yükümlülük konmasını savundu.
AB Enerji Komiseri Dan Jørgensen ise kapanış konuşmasında öneriyi savundu. Jørgensen, Komisyon’un ve Konsey’in hukuk servislerinin öneriyi hukuken sağlam bulduğunu söyledi.
Kış ve 2030 sonrası hedefler
Enerji güvenliği başlığında Konsey, bakanların fosil yakıtlara bağımlılığın azaltılması ve yerli temiz enerjiye yatırımın enerji güvenliği için zorunlu olduğu görüşünü genel olarak desteklediğini açıkladı. Bakanlar ayrıca enerji altyapısının iklim kaynaklı risklere karşı dayanıklılığının artırılması gerektiğinin altını çizdi.
2030 sonrası çerçevede bakanlar enerji verimliliği, dayanıklılık, elektrifikasyon, esneklik ve ara bağlantı hedeflerini görüştü. Konsey’e göre birçok bakan enerji verimliliği hedefi konmasını vurguladı ve gösterge olarak enerji yoğunluğu, nihai enerji tüketimi ya da enerji tasarrufunu önerdi. Bakanlar elektrifikasyonun ve AB genelinde ara bağlantıların artırılmasını genel olarak destekledi, hedeflerin uygulanmasında ise sadeleştirme ve esneklik istedi.
Sırada ne var?
Konsey’e göre 29 Ekim’deki tartışma teknik çalışmalara yön verdi ve hedef, aralıktaki Enerji Konseyi’nde genel yaklaşıma ulaşmak. Genel yaklaşım, Konsey’in Avrupa Parlamentosu ile müzakerelere gireceği ortak pozisyon anlamına geliyor. Enerji bakanları 10 Aralık’ta Brüksel’de yeniden toplanacak. Vergi hükmünün metinde kalıp kalmayacağı, ya da Lüksemburg’un önerdiği gibi genel bir elektrifikasyon yükümlülüğüne dönüşüp dönüşmeyeceği, aralık toplantısının ana sorusu olacak.
Siz ne düşünüyorsunuz?
Elektrifikasyonu hızlandırmak için elektriğin gazdan daha düşük vergilendirilmesi doğru bir araç mı, yoksa vergi politikası tamamen ulusal yetkide mi kalmalı?
İlgili haberler
- Ember: Türkiye’de enerji kullanımının yüzde 85’i elektriğe geçebilir
- Cumhuriyet’in 103. yılında enerji bağımsızlığı: Elektrifikasyonun başarısı nasıl ölçülmeli?
Kaynaklar: AB Konseyi, Enerji Konseyi 29 Ekim 2026 toplantı sonuçları; AB Konseyi, Dönem Başkanlığı arka plan notu (14016/1/26 REV 1); Euronews (29.10.2026); İrlanda Hükümeti, Dönem Başkanlığı enerji öncelikleri.
