AFD ile hazırlanan yaklaşık 600 milyon avroluk finansman paketi, Marmara Denizi’nin korunmasını, atık su arıtımını ve temiz enerjiye geçişi kapsıyor.
Hızlı bakış
- Türkiye ile AFD arasında Marmara Denizi’nin korunması ve temiz enerjiye geçiş için yaklaşık 600 milyon avroluk finansman paketi hazırlanıyor.
- Paket, atık su arıtma tesislerinin iyileştirilmesini, azot ve fosfor miktarının azaltılmasını ve yenilenebilir enerji kaynaklarının artırılmasını kapsıyor.
- Finansmanın yatırım alanlarına göre dağılımı, desteklenecek tesisler ve yararlanıcı kuruluşlar henüz açıklanmadı.
- Duyuruda imzalanmış finansman sözleşmesi, nihai onay, kullandırım takvimi ve kredi veya hibe koşulları paylaşılmıyor.
- Murat Kurum, AFD’nin COP31’in stratejik ortaklarından biri olacağını açıkladı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 18 Eylül 2026 tarihli açıklamasına göre, Türkiye ile Fransa Kalkınma Ajansı (AFD) arasında yaklaşık 600 milyon avroluk yeni bir finansman paketi üzerinde çalışılıyor. Bakan Murat Kurum’un Paris’te AFD Başkanı ve CEO’su Christophe Lecourtier ile gerçekleştirdiği görüşmede ele alınan paket, müsilajla mücadele, atık su arıtma tesislerinin iyileştirilmesi ve yenilenebilir enerji kaynaklarının artırılması hedeflerini bir araya getiriyor.
600 milyon avroluk finansman hangi alanları kapsıyor?
Kurum’un açıklamasında, müsilajla mücadele kapsamında geliştirilecek projenin hem su altyapısını hem de enerji dönüşümünü içereceği belirtiliyor. Atık su arıtma tesislerinin kalitesinin artırılması, azot ve fosfor miktarının azaltılması ve deniz ekosisteminin iyileştirilmesi planlanan çalışmalar arasında bulunuyor.

Bakanlığın aktardığı açıklamasında Lecourtier de finansman paketini Marmara Denizi’nin korunmasına yönelik bir çalışma olarak tanımlıyor. Türk sanayisinin temiz enerjiye geçişi ve biyolojik çeşitliliğin korunması, ajansın vurguladığı diğer alanlar arasında yer alıyor.
Enerji ve arıtma yatırımları için ayrı bütçeler açıklanmadı
Açıklama, yaklaşık 600 milyon avroluk toplam finansman hazırlığını ortaya koyuyor. Ancak bu tutarın atık su arıtımı, yenilenebilir enerji, sanayinin temiz enerjiye geçişi ve biyolojik çeşitlilik çalışmaları arasında nasıl dağıtılacağı belirtilmiyor. Desteklenecek tesisler, yararlanıcı kuruluşlar ve proje bazındaki yatırım büyüklükleri de duyuruda yer almıyor.

Finansman hazırlığı hangi aşamada?
Bakanlığın duyurusu, finansman paketi üzerinde çalışma yürütüldüğünü bildiriyor. Bununla birlikte açıklamada imzalanmış bir finansman sözleşmesi, nihai onay veya kaynak kullandırım takvimi paylaşılmıyor. Bu nedenle 600 milyon avroluk tutar, Türkiye’ye aktarılmış ya da projelerde kullanılmaya başlanmış kaynak olarak değerlendirilmemeli.
Finansmanın kredi veya hibe bileşimi, vadesi, maliyeti, uygulayıcı kuruluşları ve olası eş finansman koşulları da açıklanmıyor. Belediyeler, sanayi işletmeleri veya diğer kuruluşlar açısından başvuruya açık bir destek programının başladığı sonucu çıkarılamıyor.
Marmara Denizi için hangi sonuçlar izlenmeli?
Yeşil Haber’in değerlendirmesine göre, paketin çevresel katkısını belirleyecek temel unsur finansman büyüklüğünün yanında hangi yatırımların gerçekleştirileceği olacak. Açıklanan azot ve fosfor azaltımı hedefinin değerlendirilebilmesi için başlangıç değerleri, tesis bazındaki iyileştirmeler ve ölçülebilir azaltım hedeflerinin ortaya konulması gerekiyor.

Benzer şekilde temiz enerji bileşeninin kapsamı da proje ayrıntılarıyla netleşecek. Duyuruda yenilenebilir enerji kapasitesi, üretim hedefi veya sanayide sağlanması öngörülen emisyon azaltımı için sayısal bir hedef bulunmuyor. Arıtma yatırımlarıyla enerji yatırımlarının aynı tesislerde mi yoksa ayrı projelerde mi yürütüleceği de belirtilmiyor.
AFD iş birliğinin COP31 ile bağlantısı ne?
Kurum, AFD’nin COP31’in stratejik ortaklarından biri olacağını ve iş birliğinin eylem gündemindeki hedeflerin uygulanmasını destekleyeceğini açıkladı. Görüşmede finansmana ve teknolojiye erişim, iklim hedeflerinin somut projelere dönüşmesinin araçları olarak ele alındı.
Marmara Denizi ve temiz enerji odağındaki finansman hazırlığı, bu iş birliğinin Türkiye’deki somut çalışma başlıklarından birini oluşturuyor. Paketin uygulama kapsamı; finansman anlaşması, proje listesi, kullandırım koşulları ve izleme hedefleri açıklandığında netleşecek.
Okura soru
Marmara Denizi’nin korunmasına yönelik finansmanda sizce hangi yatırımlar öncelik taşımalı ve sonuçları hangi göstergelerle kamuoyuna açıklanmalı? Görüşlerinizi yorumlarda paylaşın.
İlgili haberler
- Marmara Denizi’ni kurtarmak için atık arıtma çözümleri ve güncel durum
- İTÜ’den müsilaj sorununa 10 çözüm önerisi
- TKYB ile JBIC’ten Türkiye’nin yeşil dönüşümüne 350 milyon dolarlık GREEN 5 kredisi
- COP31’in 2035 ajandası: Elektrikte yüzde 35, binalarda enerji yoğunluğunda yüzde 25 düşüş
















