Suni sulak alanlarda yenilenebilir enerji tesislerine koşullu izin getiren düzenleme, kapsamdaki mevcut özel sektör su yapıları için iki yıllık izin süreci öngörüyor.
Hızlı bakış
- Koruma bölgeleri belirlenmiş suni sulak alanların sürdürülebilir kullanım bölgelerinde yenilenebilir enerji tesislerine izin verilebilecek.
- Genel Müdürlüğün kararına bağlı izin hükmü, tüm baraj göllerinde otomatik yüzer GES izni oluşturmuyor.
- Kapsamdaki su yapılarından 30 Ocak 2002’den sonra işletmeye geçen ve özel sektörce işletilenlerin iki yıl içinde başvurarak beş yıl geçerli izin belgesi alması gerekiyor.
- Çevresel akış miktarı, Su Kullanım Hakkı Anlaşması Yönetmeliği kapsamında belirlenen miktardan az olamayacak.
- Sulak alanların sürdürülebilir su seviyesini korumak için sulama mevsimi dışında ekosistem değerlendirme raporunda belirtilen miktarda ilave su bırakılacak.
- Önceden çevresel akışı belirlenmiş kapsamdaki tesislerde, iklim değişikliği veya membadaki su kullanım haklarından kaynaklanan zorunlu değişiklikler halinde miktar izin aşamasında yeniden belirlenebilecek.
Tarım ve Orman Bakanlığının 5 Eylül 2026 tarihli ve 33361 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliği, suni sulak alanlarda enerji yatırımlarının izin koşulları ile su yapılarının çevresel akış yükümlülüklerini düzenledi. Yayımlandığı gün yürürlüğe giren değişiklik, belirli koruma bölgelerinde yenilenebilir enerji tesislerine izin verilebilmesini ve kapsamdaki mevcut özel sektör su yapılarının izin belgesi almasını öngörüyor.
Yenilenebilir enerji izni hangi sulak alanları kapsıyor?
Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği’ne eklenen tanıma göre suni sulak alan, sulak alan özelliği taşımakla birlikte rekreasyon, içme, kullanma, arıtma, tarımsal sulama suyu temini veya elektrik üretimi amacıyla yapılan depolama tesislerini kapsıyor. Bu tanım, insan faaliyetleri sonucunda oluşan ve suyla dolan maden, hafriyat veya malzeme alım çukurları için getirilen “suni su çukuru” tanımından ayrı düzenleniyor.
Yeni hüküm uyarınca, koruma bölgeleri belirlenmiş suni sulak alanların sürdürülebilir kullanım bölgelerinde yenilenebilir enerji üretim tesisleri yapımına Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünce izin verilebilecek. Dolayısıyla hüküm, bütün sulak alanları kapsayan genel bir yatırım izni oluşturmuyor; alanın niteliği, koruma bölgesi ve idarenin izin kararı belirleyici oluyor.
İzin hükmünde GES, HES veya yüzer GES teknolojileri ayrı ayrı sayılmıyor. Bu nedenle düzenleme, her baraj gölünde doğrudan yüzer GES kurulabileceği ya da projelerin diğer izin süreçlerinin tamamlandığı anlamına gelmiyor.
HES ve hibrit yatırım gündemiyle nasıl bağlantı kuruluyor?
Elektrik üretimi amacıyla yapılan depolama tesislerinin suni sulak alan tanımında yer alması, değişikliği hidroelektrik ve hibrit yatırım gündemi açısından önemli kılıyor. Yeşil Haber’in HESİAD’ın kuraklık, hibrit santraller ve pompaj depolamalı HES gündemini ele aldığı yazıda, mevcut hidroelektrik altyapısının güneş ve rüzgarla desteklenmesi ile havza bazlı su yönetimi birlikte değerlendirilmişti.
Yeni hüküm, bu yatırım gündeminin sulak alan mevzuatıyla ilişkisini belirginleştiriyor. Bununla birlikte metin, herhangi bir proje için kapasite tahsisi veya üretim lisansı vermiyor; pompaj depolamalı HES’lere ilişkin bütün mevzuat ihtiyaçlarının karşılandığını da göstermiyor. Yatırımın uygulanabilirliği, ilgili alanın statüsü ve proje bazındaki izin koşullarıyla birlikte değerlendirilmeli.
Hangi mevcut tesisler iki yıl içinde izin belgesi alacak?
Yönetmeliğe eklenen geçici madde, 8. maddenin ikinci fıkrasının ilgili bendi kapsamındaki su yapılarından 30 Ocak 2002’den sonra işletmeye geçen ve özel sektör tarafından işletilenleri kapsıyor. Bu tesislerin, düzenlemenin yayımından itibaren iki yıl içinde doğa koruma ve milli parklar müdürlüğüne başvurarak izin belgesi alması zorunlu tutuluyor.
İzin belgesi beş yıl geçerli olacak. Süre sonunda belirlenen şartlara uygunluğun tespit edilmesiyle yenilenebilecek. İki yıllık sürenin sonunda izin başvurusu yapmadığı tespit edilen faaliyetlere, yönetmeliğin atıf yaptığı hüküm kapsamında idari yaptırım uygulanacak. Faaliyet sahibi, idarenin istediği şartları yerine getirdikten sonra izin belgesi başvurusunda bulunabilecek.
Ayrıca sulak alanların su yüzeyinden veya sulak alan sınırı içinde alanı besleyen kaynak, akarsu ve derelerden su alımı faaliyetleri için izin belgesi zorunluluğu getiriliyor. İki yıllık geçiş hükmü ise bütün HES’lere koşulsuz biçimde genellenemiyor; tesisin kapsamı, işletmeye giriş tarihi ve işletmecisi birlikte dikkate alınmalı.
Çevresel akış miktarı hangi koşullarda değişebilecek?
Düzenleme, çevresel akışı su yapısının aşağı kesimindeki akarsu ekosisteminin ve buna bağlı bitki ve hayvanların yaşam ortamlarının sürekliliği için kesintisiz bırakılması gereken su miktarı olarak tanımlıyor. Sulak alanlar ile sürekli veya mevsimsel akarsular üzerinde planlanan ve işletilen enerji, sulama ve içme suyu amaçlı su yapılarında, Genel Müdürlüğün belirlediği usul ve esaslarla hesaplanan miktar akarsu yatağına bırakılacak.
Hesaplanan çevresel akış, 15 Haziran 2019 tarihli Su Kullanım Hakkı Anlaşması Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde belirlenen miktardan az olamayacak. Sulak alan yönetim planlarında belirlenen sürdürülebilir su seviyesinin korunması için sulama mevsimi dışında, ekosistem değerlendirme raporunda belirtilen miktarda ilave su da bırakılacak.
Daha önce çevresel akış miktarı belirlenmiş kapsamdaki tesislerde, iklim değişikliği veya akarsuyun yukarı kesimindeki su kullanım haklarından kaynaklanan zorunlu değişiklikler olması halinde miktar, izin belgesi düzenlenirken yeniden belirlenebilecek. Bu hüküm, tüm tesislerde çevresel akışın otomatik olarak artırıldığı anlamına gelmiyor.
Yeşil Haber’in HESİAD Başkanı Elvan Tuğsuz Güven ile HES üretimi ve gelir baskısını ele alan röportajında fiyatlar, YAT talimatları ve işletme maliyetleri öne çıkmıştı. Yeni düzenleme, bu işletme gündemine çevresel akış ve izin koşullarını ekliyor. Üretim veya gelir üzerindeki olası etkiyi belirlemek için ise tesis bazında su verileri, mevcut yükümlülükler ve uygulanacak hesaplama esasları gerekiyor.
Okura soru
Sizce suni sulak alanlarda enerji yatırımları planlanırken su ekosistemlerinin korunması için izin ve denetim süreçlerinde hangi ölçütler öncelikli olmalı?
Resmi Gazete: Sulak alanlar yönetmeliği değişikliği
5 Eylül 2026 tarihli ve 33361 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sulak Alanların Korunması Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in tam metnine bu bağlantıdan ulaşabilirsiniz. Suni sulak alanlarda yenilenebilir enerji izni, çevresel akış ve mevcut tesislerin izin sürecine ilişkin hükümler özellikle 1, 2, 7 ve 13. maddelerde yer alıyor.
İlgili haberler
- HES’lere hibrit kapasite verildi ancak fiyat baskısı sürüyor
- HESİAD’ın “Kuraklık ve depolama” mesajı: Hidroelektriğin yeni rolü, riskler ve Türkiye için yol haritası
- Barajlar dolu, HES üretimi yüksek, gelirler baskı altında
© 2026 Yeşil Haber