Vodafone İzmir Veri Merkezi 4 MW kapasiteyle açılırken, 20 MW büyüme hedefinin enerji ve su etkisini değerlendirmek için işletme verileri bekleniyor.
Hızlı Bakış
- Vodafone ve DAMAC Digital’in İzmir Veri Merkezi, yaklaşık 100 milyon dolarlık ilk faz yatırımıyla 4 MW kapasitede hizmete açıldı.
- Uzun vadede kapasitenin 20 MW’a, toplam yatırımın yaklaşık 300 milyon dolara çıkarılması hedefleniyor.
- Tesis, 7 bin 500 metrekarelik alanda 650’den fazla kabinet ve yapay zeka iş yüklerini destekleyen altyapı sunuyor.
- 20 MW gücün yıl boyunca tam yükte kullanılması teorik olarak 175,2 GWh enerjiye karşılık geliyor ancak bu değer tesisin tüketim tahmini değil.
- Açılış duyurusunda tesise özgü PUE, elektrik tedarik modeli, soğutma teknolojisi, su tüketimi ve WUE verileri paylaşılmadı.
Vodafone Türkiye ile DAMAC Digital’in yüzde 50–50 ortaklığıyla Gaziemir’de kurulan tesisin ilk fazı yaklaşık 100 milyon dolarlık yatırımla tamamlandı. Vodafone’un 4 Eylül 2026 tarihli açıklamasına göre uzun vadede toplam yatırımın yaklaşık 300 milyon dolara, kapasitenin ise 20 MW’a çıkarılması hedefleniyor. Açılış duyurusunda tesise özgü elektrik tüketimi, enerji verimliliği ve su kullanımı göstergeleri paylaşılmadı.
İzmir Veri Merkezi hangi hizmetleri sunacak?
Vodafone’un Türkiye’deki altıncı veri merkezi olan tesis, yaklaşık 7 bin 500 metrekarelik kapalı alanda 650’den fazla kabinetle hizmet verecek. Merkezde bulut bilişim, bağlantı, yönetilen hizmetler ve siber güvenlik çözümlerinin yanı sıra yapay zeka iş yüklerini destekleyen altyapı sunulacak.
Ortak yerleşim hizmeti kapsamında işletmeler kendi bilgi teknolojileri ekipmanlarını tesiste barındırabilecek. Uzaktan operasyon ve teknik destek hizmetleriyle müşterilerin sahada bulunmadan temel kontrol, müdahale ve bağlantı işlemlerini gerçekleştirmesi sağlanacak.
GPU desteği ve hizmet sürekliliği
Şirket, tesisin Tier III standartlarına uygun altyapıya ve yeni nesil GPU teknolojilerini destekleyen ölçeklenebilir bir mimariye sahip olduğunu belirtiyor. Bu altyapının üretken yapay zeka modelleri dahil farklı bilgi işlem ihtiyaçlarına yanıt vermesi hedefleniyor.
Veri merkezinin sismik izolatörlerle inşa edildiği de açıklanan özellikler arasında bulunuyor. Şirket, bu uygulamayla deprem gibi doğal afetlere karşı korumanın ve hizmet sürekliliğinin güçlendirilmesini amaçlıyor.
20 MW kapasite yıllık ne kadar enerjiye karşılık geliyor?
Megavat cinsinden açıklanan güç kapasitesi, tek başına yıllık elektrik tüketimini göstermiyor. Bunun hesaplanabilmesi için kapasitenin hangi sistemleri kapsadığının, ne kadarının devreye alındığının ve yıl boyunca hangi yükte kullanıldığının bilinmesi gerekiyor.
20 MW gücün 365 gün boyunca kesintisiz ve tam yükte kullanıldığı varsayılırsa yıllık enerji karşılığı 175,2 GWh oluyor. Hesap, 20 MW ile bir yıldaki 8.760 saatin çarpılmasına dayanıyor: 175.200 MWh, yani 175,2 GWh.
Bu değer tesisin gerçekleşmiş tüketimi veya şirketin tüketim tahmini değil. Açıklanan kapasitenin ölçeğini göstermek için yapılan teorik bir hesap. Gerçek tüketim, devreye alınan kapasiteye, kullanım oranına ve işletme koşullarına bağlı olacak.
BT yükü ile toplam tesis gücü arasındaki fark
İncelenen açılış duyurusu, 4 MW ve 20 MW değerlerinin yalnızca bilgi teknolojileri (BT) ekipmanına ayrılan gücü mü, yoksa soğutma ve yardımcı sistemlerle birlikte toplam tesis gücünü mü ifade ettiğini açıkça tanımlamıyor.
Eğer 20 MW yalnızca BT yükünü ifade ediyorsa soğutma, güç dönüşümü, aydınlatma ve diğer yardımcı sistemler toplam elektrik ihtiyacını artıracak. Kapasite toplam tesis gücünü ifade ediyorsa bu tüketimler zaten açıklanan sınırın içinde yer alacak. Bu nedenle kapasitenin kapsamı netleşmeden toplam elektrik ihtiyacına ilişkin kesin bir sonuca varılamaz.
Enerji verimliliği ve elektrik tedarikinde hangi bilgiler eksik?
Vodafone’un incelenen açılış duyurusunda tesisin yıllık elektrik tüketimi, hedeflenen güç kullanım etkinliği (PUE) veya tesise özgü yenilenebilir elektrik tedarik modeli yer almıyor. Bu verilerin paylaşılmamış olması tesisin verimsiz olduğunu göstermiyor; çevresel performansını değerlendirmek için duyurunun yeterli bilgi sunmadığı anlamına geliyor.
PUE neden önemli?
ABD Enerji Bakanlığı’nın veri merkezi verimliliği açıklamalarına göre PUE, toplam tesis enerji tüketiminin BT ekipmanlarının enerji tüketimine oranını gösteriyor. Soğutma ve elektrik altyapısı gibi yardımcı sistemlerin tüketimi de bu orana yansıyor.
Dolayısıyla yalnızca BT kapasitesinin bilinmesi, toplam tesis tüketimini hesaplamaya yetmiyor. Kullanım oranı, ölçüm dönemi ve gerçekleşen PUE birlikte ele alınmalı. Tasarım aşamasındaki bir verimlilik hedefi ile işletmede ölçülen performans da ayrı belirtilmeli.
Elektrik tedarikinde ise yenilenebilir kaynaklardan karşılanan miktarın ve bunun hangi yöntemle sağlandığının açıklanması gerekiyor. İncelenen duyuruda tesise özgü yenilenebilir elektrik alım anlaşması, YEK-G belgelendirmesi veya tesise eşlik edecek üretim ve depolama yatırımı hakkında bilgi bulunmuyor.
Su tüketimini soğutma sistemi nasıl belirleyecek?
Veri merkezlerinin su ihtiyacı, soğutma tasarımına ve işletme koşullarına bağlı. Özellikle soğutma kulesi kullanan sistemlerde su tüketimi, uzaklaştırılması gereken ısı yüküyle ve soğutma sürecinin verimliliğiyle ilişkili. Bu nedenle yalnızca megavat kapasitesinden hareketle tesisin su tüketimi hesaplanamaz.
İzmir Veri Merkezi’nin açılış duyurusunda soğutma teknolojisi, yıllık su tüketimi, kullanılan suyun kaynağı veya geri kazanılmış su kullanımına ilişkin bilgi paylaşılmadı. Atık ısının değerlendirilmesine yönelik bir hedef de duyuruda yer almıyor.
WUE hangi bilgiyi sağlayacak?
Su kullanım etkinliği anlamına gelen WUE, tesisin su kullanımını BT ekipmanlarının enerji tüketimiyle ilişkilendiriyor ve litre/kWh cinsinden ifade ediliyor. ABD Enerji Bakanlığı’nın su verimliliği rehberinde de açıklanan bu gösterge, yıllık su tüketimi ve suyun kaynağıyla birlikte değerlendirilerek tesisin su bilançosunun anlaşılmasına yardımcı olabilir.
İzmir tesisi için WUE değeri açıklanmadığından mevcut bilgilerle belirli bir su tüketimi veya su verimliliği düzeyi atfetmek mümkün değil.
Veri merkezi büyümesinde hangi göstergeler izlenmeli?
İzmir yatırımı, dijital altyapı büyümesinin enerji ve su planlamasıyla birlikte ele alınması gerektiğini gösteriyor. Başlangıç kapasitesi ile genişleme hedefi arasındaki fark, çevresel göstergelerin ilk işletme döneminden itibaren düzenli izlenmesini önemli hale getiriyor.
Kapasitenin kapsamı ve kullanım oranıyla birlikte yıllık elektrik tüketimi, gerçekleşen PUE ve yenilenebilir elektrik tedarikinin miktarı açıklanmalı. Soğutma teknolojisi, yıllık su tüketimi, WUE ve suyun kaynağı da bu veri setini tamamlamalı.
Yedek güç sistemlerinin yakıtı ve emisyonları, atık ısı kullanım planı, bölgesel şebeke bağlantısı ve ilave altyapı ihtiyacı ise yatırımın daha geniş etkilerini değerlendirmeye yardımcı olacak başlıklar arasında bulunuyor.
Bu göstergelerin aynı dönemler ve açık ölçüm sınırlarıyla paylaşılması, tesisin zaman içindeki performansının izlenmesini ve benzer yatırımlarla karşılaştırılmasını kolaylaştıracak. Yatırım tutarı ve kapasite büyüklüğünün ötesinde çevresel performansı ortaya koyacak olan, işletmede ölçülen enerji, su ve emisyon verileri olacak.
Kaynak ve hesaplama notu
Yatırım tutarı, ortaklık yapısı, kapasite ve tesis özellikleri Vodafone Türkiye’nin 4 Eylül 2026 tarihli açılış duyurusuna dayanıyor. Çevresel göstergelere ilişkin eksiklikler, bu duyurunun kapsamıyla sınırlı olarak belirtiliyor. PUE ve WUE açıklamalarında ABD Enerji Bakanlığı’nın veri merkezlerinde enerji ve su verimliliği kaynakları esas alındı. Yıllık 175,2 GWh değeri, 20 MW gücün 8.760 saat tam yükte kullanılması varsayımıyla yapılan editoryal hesaplamadır.
Siz ne düşünüyorsunuz?
Türkiye’de veri merkezlerinin elektrik tüketimi, su kullanımı ve yenilenebilir enerji tedariki verileri düzenli olarak kamuoyuyla paylaşılmalı mı? Görüşlerinizi yorumlarda paylaşın.
İlgili haberler
- Türkiye’nin 1 GW yapay zeka hedefinde enerji ve su hesabı
- 108 GW’lık veri merkezi yükü: Yapay zeka ABD’nin elektrik dengesini değiştiriyor
- Yapay zeka veri merkezlerinde sıvı soğutma ve enerji verimliliği
© 2026 Yeşil Haber