AB, Akdeniz’de yenilenebilir enerji ve temiz teknoloji yatırımlarını hızlandırmak için T-MED* girişimini Pact for the Mediterranean kapsamında öne çıkarıyor; odak yatırım platformu, proje hazırlığı ve bölgesel bağlantılar.
Hızlı bakış
- AB, Pact for the Mediterranean kapsamında T-MED girişimiyle Akdeniz’de yenilenebilir enerji ve temiz teknoloji projelerini hızlandırmayı hedefliyor.
- T-MED’in çerçevesi sosyo ekonomik kalkınma enerji güvenliği ve hızlanmış karbonsuzlaşma ekseninde kuruluyor.
- Girişimde yatırım platformu ve risk azaltma araçlarıyla proje hazırlığı ve özel sermaye mobilizasyonu öne çıkıyor.
- Mısır’da yeşil amonyak ve şebeke modernizasyonunu içeren 124,3 milyon avroluk paket T-MED hattındaki somut örnekler arasında gösteriliyor.
- Analizlerde ölçeğe ulaşmanın düzenleyici risklerin düşürülmesi ve enterkoneksiyon ile şebeke yatırımlarının sahada ilerlemesine bağlı olduğu vurgulanıyor.
T-MED girişimi ne anlama geliyor: Pact for the Mediterranean içinde amiral hat
Avrupa Komisyonu, Akdeniz için yeni politika çerçevesi olan Pact for the Mediterranean içinde T-MED’i yenilenebilir enerji ve temiz teknoloji iş birliğini somut projelere dönüştürmeyi amaçlayan ana sütunlardan biri olarak konumluyor. T-MED, siyasi taahhüdü proje geliştirme, finansman mobilizasyonu ve uygulama mekanizmalarına bağlamayı hedefliyor.
Komisyonun resmi çerçevesinde T-MED’in hedefi “triple win” olarak özetleniyor: kapsayıcı sosyo ekonomik kalkınma ve istihdam, enerji güvenliği ve sanayi rekabeti, hızlanmış karbonsuzlaşma.
Hedeflenen alanlar: Güneş rüzgar hidrojen ve temiz teknoloji değer zincirleri
AB tarafı, T-MED’in Akdeniz’in yenilenebilir potansiyelini yatırıma çevirmek için güneş, rüzgar ve hidrojen gibi alanlara odaklandığını; aynı zamanda temiz teknoloji değer zincirleri ve sınır ötesi bağlantılarla daha entegre bir enerji alanı oluşturmayı amaçladığını vurguluyor.
T MED’in bir diğer ayağı olarak öne çıkan “T-MED Skills Agenda” ise bölgedeki yeşil dönüşümün beceri ve istihdam boyutunu güçlendirmeyi hedefliyor.
Zaman çizelgesi: 2025 sonu sekretarya, 2026 ilk yarısı ilgi çağrıları
Komisyon anlatısında T-MED Investment Platform üzerinden kamu ve özel finansmanın bir araya getirilmesi hedeflenirken, 2025 sonu itibarıyla platform sekretaryasının konumlanması ve 2026 ilk yarısında projeler ile yatırımcılar için ilgi çağrılarının devreye girmesi planlanıyor.
Firecarrier yorumu: Metnin farkı burada başlıyor. T-MED bir niyet beyanı değil, 2026 içinde portföy oluşturmayı hedefleyen bir proje hızlandırma hattı. Bu nedenle “kim hazır” sorusu belirleyici olacak.
Nasıl işleyecek: Yatırım platformu ve risk azaltma araçlarıyla özel sermayeyi çekme
Komisyonun yaklaşımı, projeleri yatırım yapılabilir hale getirmek, risk algısını düşürmek ve özel finansmanı çekmek üzerine kurulu. Komiser Dubravka Šuica, girişimin win win yatırımlarla özel fonları mobilize etmeyi ve projeleri ilerletmeyi hedeflediğini vurguluyor.
Firecarrier yorumu: Akdeniz ölçeğinde ölçeklenebilirlik, regülasyon netliği ve risk azaltma setiyle mümkün. Yatırım platformu bunun için “proje hazırlığı” ve “finansman mimarisi”ni aynı masaya koymayı amaçlıyor.
Mısır örneği: Yeşil amonyak ve şebeke modernizasyonu ile somut ilk paket
AB’nin Şubat 2026 açıklamasında Mısır’da toplam 124,3 milyon avro tutarında iki proje duyuruldu. Paketin 34,3 milyon avroluk bölümü Sokhna Green Ammonia projesine ayrılırken, kalan bölümün şebeke modernizasyonu ve yenilenebilir entegrasyonu kapasitesini artırmaya dönük olduğu belirtildi.
Brussels Times haberine göre şebeke modernizasyonu paketi, Mısır’ın 2030 yenilenebilir hedefleri kapsamında şebekeye 22 GW temiz kapasite eklenmesini destekleyecek bir çerçeveyle ilişkilendiriliyor.
Firecarrier yorumu: Bu iki proje, T-MED altında oluşacak pipeline’ın “hidrojen ve türevleri” ile “şebeke ve entegrasyon” şeklinde iki omurga etrafında ilerleyebileceğini gösteriyor.
Avrupa medyası ve think tank okuması: Fırsat büyük ama riskler gerçek
Avrupa’da bazı analizler T-MED’i AB’nin enerji diplomasisini yeniden çerçeveleyebilecek bir fırsat olarak görürken, ölçeğe ulaşmanın iki şarta bağlı olduğunu vurguluyor: düzenleyici ve siyasi risklerin azaltılması ile enterkoneksiyonların ve sınır ötesi altyapının sahada ilerlemesi.
Bu perspektif, Akdeniz’i temiz enerji hub’ına dönüştürme hedefinin ancak proje bankabilitesi, izin süreçleri ve bağlantı planları güçlendikçe karşılık bulacağını gösteriyor.
Firecarrier yorumu: Geçmişte DESERTEC gibi büyük vizyonların “ölçek var, proje hazırlığı zayıf” kombinasyonunda kırılganlaştığı hatırlanıyor. T-MED’in farkı, vizyonu yatırım platformu ve somut proje hazırlığına bağlayıp bağlayamayacağıyla ölçülecek.
Şebeke omurgası gündemi: MED TSO ve bölgesel teknik iş birliği
Akdeniz’de şebeke entegrasyonu ve teknik koordinasyon başlığı, bölgesel operatör ağları üzerinden ilerliyor. MED TSO çatısı altında yürütülen TEASIMED 2 çalışmaları, bölgesel elektrik sistemlerinde teknik yol haritalarından bölgesel eyleme geçiş ihtiyacını yeniden gündeme taşıyor.
Firecarrier yorumu: T-MED’in yatırım tarafı kadar, şebeke planlama ve enterkoneksiyon hattında “uygulanabilir projeler” üretmesi kritik. Şebeke yoksa, temiz kapasite de sürdürülebilir ölçeğe ulaşamıyor.
Türkiye için okuma: Standardizasyon, tedarik zinciri ve temiz teknoloji üretimi
T-MED doğrudan Türkiye odaklı bir program olarak tasarlanmasa da, Akdeniz havzasında enterkoneksiyonların, temiz teknoloji değer zincirlerinin ve hidrojen türevlerinin hızlanması Türkiye için hem rekabet hem iş birliği alanları yaratabilir.
Türkiye açısından iki başlık öne çıkıyor: Birincisi, şebeke operatörü ve piyasa kurumları için bölgesel standardizasyon baskısı ve iş birliği hattı; ikincisi ise batarya, inverter, ekipman üretimi ve mühendislik ihracatı için T-MED’in “clean tech manufacturing” vurgusuyla uyumlu tedarik zincirlerine girme potansiyeli.
Firecarrier notu: Kazananlar proje hazırlığı güçlü olanlar olacak
T-MED’in etkisi, ilan edilen hedeflerde değil, hangi projelerin yatırım platformuna girebildiğinde ortaya çıkacak. Proje geliştirme kalitesi, izin süreçleri, bağlantı planları, finansman yapısı ve uzun vadeli offtake düzeni net olan aktörler öne çıkacak.
Firecarrier yorumu: AB tarafında “büyük vizyonu” sahaya indirecek mekanizma proje hazırlığı ve risk azaltma seti. T-MED’de derslerin gerçekten hesaba katılıp katılmayacağı, 2026 içinde oluşacak proje portföyüyle görülecek.
Siz ne düşünüyorsunuz
T-MED gibi bölgesel girişimler Akdeniz’de temiz enerji yatırımlarını hızlandırır mı, yoksa finansman ve bağlantı darboğazları nedeniyle sınırlı mı kalır? Görüşlerinizi yorumlarda paylaşın.
*T-MED: Trans-Mediterranean Renewable Energy and Clean Tech Cooperation Initiative / Akdenizlerarası Yenilenebilir Enerji ve Temiz Teknoloji İş Birliği Girişimi
İlgili haberler
- Türkiye Mısır enerji iş birliği derinleşiyor: LNG, yenilenebilir ve hidrokarbon gündemi
- Tekfen Holding 60 MW yeşil amonyak yatırımı açıkladı
- HVDC devrimi: Türkiye’nin batarya ve enerji omurgası
- AB’nin enerji şebeke paketi için 10 Aralık sunumu bekleniyor
- Türkiye’de deniz üstü rüzgar enerjisi ve yeşil hidrojen
© 2026 Yeşil Haber