İskoçya’da Loch Ness havzasına altı kunduzdan oluşan ilk aile salındı. Üç yıllık proje, yeni bir popülasyon oluştururken tarım ve balıkçılık üzerindeki etkileri izlemeyi amaçlıyor.
Trees for Life ve Beaver Trust, altı kunduzdan oluşan bir ailenin 4 Kasım’da İskoçya’nın Ness havzasına salındığını açıkladı. Hayvanlar, Glenmoriston’daki Dundreggan doğa restorasyonu arazisinde bulunan küçük bir göle yerleştirildi. Böylece Loch Ness çevresinde yerli türün yeniden yayılmasını amaçlayan Ness Beaver Project’in ilk salımı gerçekleşti.
NatureScot’un 30 Ekim 2026 tarihli açıklamasına göre iki kuruluşa verilen lisans, üç yılda en fazla 15 kunduz ailesinin belirlenmiş alanlara bırakılmasına izin veriyor. Kurumun karar belgesinde, ilk aşama için 2026 sonbaharı ile 2027 baharı arasında yedi aile grubuna uygun salım alanlarının belirlendiği aktarılıyor. Bu aşamadaki bütün ailelerin salındığına ilişkin bir doğrulama bulunmuyor.
Hayvanlar, İskoçya’da verimli tarım arazilerini olumsuz etkiledikleri ve zarar azaltma önlemlerinin başarısız olduğu ya da uygulanamadığı bölgelerden lisansla taşınıyor. Salım öncesinde sağlık taramasından geçiriliyorlar. NatureScot, yakındaki mevcut topluluklardan kısa vadede genetik açıdan çeşitli bir popülasyonun kendiliğinden yerleşmesini olası görmediği için kontrollü taşımayı destekliyor.
Kurum, havzanın kunduz faaliyetlerinin olumsuz etkileri bakımından düşük risk taşıdığını ve biyolojik çeşitlilik için önemli kazanımlar sağlayabileceğini değerlendiriyor. Kunduzların oluşturduğu sulak alanların suyu tutması ve akışı yavaşlatması, sel ve kuraklık dönemlerinde yararlı olabilen ekosistem hizmetleri arasında yer alıyor. Bunlar proje için ölçülmüş sonuçlar değil, beklenen ekolojik katkılar.
NatureScot’a göre danışmaya katılanların yüzde 73’ünden fazlası öneriyi destekledi; başlıca kaygılar barajların yol açabileceği yerel su baskınları, yuvaların nehir kıyılarında oluşturabileceği aşınma ve balık geçişleriydi. Karar belgesi, izleme ve zarar azaltma grubu kurulmasını, arazi yöneticilerine pratik destek verilmesini ve gerekirse lisanslı müdahaleyi öngörüyor. Kurum, kunduz zararları için tazminat sağlamadığını da belirtiyor.
Türün dönüşü tarihsel bir kayba da karşılık geliyor. Trees for Life’ın aktardığı, İskoçya kunduzlarına ilişkin yaygın biçimde atıf yapılan son kayıt 1526–27 yıllarında Loch Ness çevresini işaret ediyor. Ülkede yüzyıllar önce avlanarak yok edilen kunduzlar, 2009’da resmen yeniden getirildi. Yeni proje, bu ulusal geri dönüşü Ness havzasında kendi kendini sürdürebilen bir popülasyonla genişletmeyi hedefliyor.
Kaynaklar: Trees for Life / Beaver Trust, 4 Kasım salımına ilişkin açıklama; NatureScot, 30 Ekim 2026; NatureScot, 325300 sayılı lisansın karar belgesi.
