CBAM sertifika fiyatı ikinci çeyrekte 75,28 euro oldu

Avrupa Komisyonu, 2026 ikinci çeyrek CBAM sertifika fiyatını 75,28 euro olarak açıklayarak karbon maliyetinin 75 euro bandında seyrettiğini gösterdi.

Hızlı bakış

• Avrupa Komisyonu, 2026 ikinci çeyrek CBAM sertifika fiyatını 75,28 euro olarak açıkladı.
• İlk iki çeyrek fiyatları, AB ithalatında karbon maliyetinin 75 euro bandında seyrettiğini gösteriyor.
• CBAM yükümlülüğü ürünün gömülü emisyonu, doğrulama durumu ve menşe ülkede ödenmiş karbon fiyatına göre değişiyor.
• Demir-çelik, alüminyum ve hidrojen için doğrudan emisyonlar; çimento ve gübre için doğrudan ve dolaylı emisyonlar dikkate alınıyor.
• 2026 ithalatlarını kapsayan ilk CBAM beyanı ve sertifika teslimi 30 Eylül 2027’ye kadar yapılacak.
• Türkiye ETS’si ve doğrulanabilir karbon verisi, ihracatçıların CBAM maliyetini yönetmesinde stratejik önem kazanıyor.

Avrupa Komisyonu’nun yayımladığı yeni fiyat tablosuna göre 2026 ikinci çeyrek CBAM sertifika fiyatı 75,28 euro oldu. İlk çeyrekte açıklanan 75,36 euroluk fiyatla birlikte bakıldığında, AB’nin sınırda karbon düzenlemesinde ilk iki çeyrek için fiyatın neredeyse yatay seyrettiği görülüyor. Bu gelişme, Türkiye’den AB’ye ihracat yapan şirketler açısından yalnızca yeni bir fiyat güncellemesi değil. Karbon verisinin ticari maliyet, müşteri ilişkisi ve yeşil finansman açısından düzenli izlenmesi gereken bir göstergeye dönüştüğünü ortaya koyuyor.

CBAM fiyatında ikinci veri noktası ne söylüyor

Avrupa Komisyonu, 2026 yılı için ilk CBAM sertifika fiyatını 7 Nisan 2026’da 75,36 euro olarak yayımlamıştı. İkinci çeyrek fiyatı ise 6 Temmuz 2026’da 75,28 euro olarak açıklandı. Böylece Q1 ve Q2 arasındaki fark yalnızca 0,08 euro oldu. Bu, yaklaşık %0,1’lik sınırlı bir gerilemeye karşılık geliyor.

Bu nedenle gelişmeyi “CBAM fiyatı düştü” başlığıyla okumak eksik kalır. Daha doğru okuma, AB ithalatında karbon maliyetinin ilk iki çeyrekte 75 euro bandında kalması. Bu fiyat aralığı, özellikle çimento, demir-çelik, alüminyum, gübre, elektrik ve hidrojen gibi CBAM kapsamındaki sektörlerde ürün bazlı karbon yoğunluğunun finansal karşılığını daha görünür hale getiriyor.

Q3 ve Q4 fiyatları ne zaman açıklanacak

Komisyonun 2026 takvimine göre üçüncü çeyrek fiyatı 5 Ekim 2026’da, dördüncü çeyrek fiyatı ise 4 Ocak 2027’de yayımlanacak. 2026 boyunca her çeyrek fiyatı, ilgili çeyrekte AB’ye ithal edilen CBAM kapsamındaki ürünlerin gömülü emisyonlarına karşılık gelen sertifika satışları için geçerli olacak.

Bu takvim, ihracatçılar için yeni bir izleme ritmi oluşturuyor. Artık CBAM yalnızca mevzuat takibi yapılacak bir çevre düzenlemesi değil; çeyrekler bazında izlenecek bir karbon fiyat ekranı haline geliyor. 2027’den itibaren fiyatların haftalık yayımlanacak olması, bu ekranın daha canlı ve piyasa duyarlı hale geleceğini gösteriyor.

CBAM sertifika fiyatı nasıl hesaplanıyor

Avrupa Komisyonu’nun metodolojisine göre CBAM sertifika fiyatı, AB Emisyon Ticaret Sistemi yani AB ETS kapsamında açık artırmayla satılan tahsisatların ihale kapanış fiyatlarının ağırlıklı ortalamasına göre hesaplanıyor. Bu yaklaşımın amacı, AB içinde üretim yapan şirketlerin maruz kaldığı karbon maliyeti ile AB’ye ithal edilen karbon yoğun ürünlerin maliyeti arasında uyum sağlamak.

Başka bir ifadeyle CBAM, ithalata konan klasik bir gümrük vergisi gibi tasarlanmıyor. Mekanizmanın temel mantığı, AB pazarına giren belirli karbon yoğun ürünlerin üretim sürecinde ortaya çıkan gömülü emisyonlara, AB ETS ile uyumlu bir karbon fiyatı yansıtmak. Bu nedenle CBAM fiyatı, Avrupa karbon piyasasındaki fiyat sinyalinden bağımsız değil; doğrudan o piyasanın ortalama ihale fiyatlarına bağlanıyor.

2026’da çeyreklik, 2027’den itibaren haftalık fiyat dönemi

2026 yılı geçişin ilk mali uygulama yılı olduğu için Komisyon dört çeyreklik fiyat yayımlıyor. 2027’den itibaren ise CBAM sertifika fiyatları haftalık olarak hesaplanıp yayımlanacak. Bu değişim, karbon maliyetinin şirketlerin fiyatlandırma, tedarik, sözleşme ve risk yönetimi süreçlerine daha sık aralıklarla gireceği anlamına geliyor.

CBAM sertifikalarının ortak merkezi platform üzerinden satın alınması ise 1 Şubat 2027’den itibaren başlayacak. Bu ayrım önemli: 2026 ithalatları için fiyat işareti şimdiden oluşuyor, ancak sertifikaların satın alınması, yıllık beyan ve teslim süreci 2027 takvimiyle birlikte mali sonuca bağlanacak.

Brüt karbon fiyatı ile nihai CBAM yükümlülüğü aynı şey değil

75,28 euroluk fiyat, ihracatçılar ve ithalatçılar için güçlü bir brüt karbon fiyat sinyalidir. Ancak her ürün için oluşacak nihai CBAM yükümlülüğü yalnızca bu fiyatın ürün emisyonuyla çarpılması kadar basit değildir. Nihai yükümlülük; ürünün gömülü emisyonu, kullanılacak emisyon değeri, doğrulama durumu, AB ETS ücretsiz tahsisat uyarlaması ve menşe ülkede fiilen ödenmiş bir karbon fiyatı olup olmaması gibi unsurlara göre değişebilir.

Bu nedenle “bir ton gömülü emisyon eşittir 75,28 euro maliyet” ifadesi haber dili için anlaşılır bir brüt referans sunsa da, şirket içi hesaplama için yeterli değildir. Ürün bazında doğru hesaplama yapılabilmesi için üretim tesisi, yakıt girdisi, proses emisyonu, elektrik tüketimi, hammadde kullanımı ve varsa öncül ürünlerin emisyon bilgileri CBAM metodolojisine uygun biçimde ele alınmalıdır.

Sektöre göre doğrudan ve dolaylı emisyon ayrımı

CBAM hesaplamasında doğrudan ve dolaylı emisyonların kapsamı sektörlere göre değişiyor. Demir-çelik, alüminyum ve hidrojen için CBAM kapsamı doğrudan emisyonlarla sınırlı. Çimento ve gübrede ise doğrudan emisyonlara ek olarak dolaylı emisyonlar da dikkate alınıyor.

Bu ayrım Türkiye ihracatçısı için kritik. Özellikle demir-çelik ve alüminyumda elektrik tüketimi üretim maliyeti ve kurumsal karbon ayak izi açısından önemli olmaya devam etse de, CBAM yükümlülüğü bakımından dolaylı elektrik emisyonları her ürün grubunda aynı şekilde hesaba katılmıyor. Aglomere demir cevheri gibi demir-çelik grubu içinde yer alan ürün kalemleri de mevcut metodolojide bu ana kural çerçevesinde yalnızca doğrudan emisyon kapsamında değerlendiriliyor.

Bu nedenle şirketlerin genel karbon ayak izi çalışmaları ile CBAM beyan metodolojisini birbirine karıştırmadan yönetmesi gerekiyor. Nakliye ve lojistik emisyonları da CBAM hesaplamasının temel sınırına dahil değil. Sistem sınırı, üretim tesisi çıkışına kadar olan gömülü emisyonlara odaklanıyor.

Varsayılan değerler ile gerçek değerler arasındaki fark neden büyüyor

AB ithalatçıları, CBAM kapsamındaki ürünler için gerçek doğrulanmış emisyon değerlerini veya Komisyon tarafından belirlenen varsayılan değerleri kullanabilecek. Ancak gerçek değerlerin kullanılabilmesi için üçüncü ülkedeki üreticinin toplam gömülü emisyonlara ilişkin güvenilir ve doğrulanabilir veri sağlaması gerekiyor. Bu nokta Türkiye’deki üreticiler için kritik: Resmi beyan yükümlülüğü AB’deki ithalatçıda olsa bile, ticari ilişkinin veri kaynağı Türkiye’deki üretim tesisi olacak.

Varsayılan değerler kısa vadede idari kolaylık sağlayabilir. Fakat kesin uygulama döneminde bu değerler, gömülü emisyonların olduğundan düşük gösterilmemesi için mark-up ile artırılıyor. Komisyon metodolojisine göre çoğu yeni varsayılan değerde mark-up oranı 2026’da %10, 2027’de %20, 2028’den itibaren %30 olacak. Gübre sektöründe ise tedarik zinciri ve tarımsal fiyat hassasiyetleri nedeniyle sabit %1’lik mark-up uygulanacak.

Doğrulanmış veri rekabet avantajına dönüşebilir

Bir ürünün gerçek karbon yoğunluğu varsayılan değerin altındaysa, doğrulanmış gerçek veri doğrudan rekabet avantajı yaratabilir. Çünkü ithalatçı, varsayılan ve mark-up uygulanmış daha yüksek bir değer yerine, üreticinin kanıtlanmış daha düşük emisyon verisini kullanabilir. Bu durum, düşük karbonlu üretim yapan ancak bunu belgeleyemeyen şirketler için önemli bir kayıp alanı yaratıyor.

Tersi durumda ise yüksek karbon yoğunluğu doğrudan maliyet ve müşteri riski olarak masaya gelebilir. Bu yüzden CBAM uyumu yalnızca mevzuat dosyası değil; operasyonel veri kalitesi, enerji yönetimi, üretim dönüşümü ve müşteri ilişkisi meselesi haline geliyor. Ölçemeyen şirketin düşük karbon iddiası, AB müşterisi karşısında ticari değere dönüşmeyebilir.

Türkiye ihracatçısı için hangi sektörler öne çıkıyor

CBAM’ın mevcut kapsamı çimento, demir-çelik, alüminyum, gübre, elektrik ve hidrojeni içeriyor. Bu alanlar, üretim süreçlerinde yüksek enerji kullanımı ve yüksek emisyon yoğunluğu nedeniyle AB’nin karbon kaçağı riskine karşı öncelik verdiği sektörler arasında yer alıyor. Türkiye’den AB’ye tedarik yapan şirketler açısından bu kapsam, özellikle ürün sınıflandırması ve tedarik zinciri verisi üzerinden dikkatle izlenmeli.

Fiili etki yalnızca ana sektör adına göre belirlenmez. Ürünün hangi kodla ithal edildiği, üretim sürecinde hangi girdilerin kullanıldığı, doğrudan veya dolaylı emisyonların ilgili ürün için kapsama girip girmediği ve AB’deki ithalatçının beyan stratejisi sonucu belirler. Bu nedenle CBAM hazırlığı, ihracat departmanının tek başına yürüteceği bir işlem olmaktan çıkıyor; üretim, finans, sürdürülebilirlik, enerji yönetimi, kalite ve satış ekiplerinin ortak dosyasına dönüşüyor.

AB ithalatçısı sorumlu, üretici veri sağlayıcı konumunda

CBAM’da yetkilendirilmiş CBAM beyan sahibi AB’deki ithalatçı veya dolaylı gümrük temsilcisi olacak. Ancak ithalatçının doğru beyan yapabilmesi için üçüncü ülkedeki üreticiden güvenilir ve doğrulanabilir veri alması gerekecek. Bu durum, Türkiye’deki ihracatçıların AB müşterileriyle kurduğu ilişkinin niteliğini değiştiriyor.

Önümüzdeki dönemde AB müşterileri yalnızca fiyat, teslim süresi ve kalite belgesi istemeyecek. Ürün karbon ayak izi, tesis bazlı emisyon verisi, kullanılan enerji kaynakları, doğrulama raporları ve karbon azaltım planları da ticari görüşmenin parçası haline gelecek. CBAM fiyatının 75 euro bandında seyretmesi, bu veri talebinin arkasındaki mali baskıyı somutlaştırıyor.

İlk beyan tarihi ve 2027 takvimi neden kritik

AB ithalatçıları, 2026 ithalatlarını kapsayan ilk CBAM beyanını 30 Eylül 2027’ye kadar sunmak ve karşılık gelen CBAM sertifikalarını teslim etmek zorunda olacak. Bu tarih uzak görünse de, beyanın veri temeli 2026 ithalatlarına dayanacak. Dolayısıyla 2027’de yapılacak beyanın kalitesi, 2026 boyunca toplanan verinin kalitesine bağlı olacak.

Şirketler açısından zaman baskısı burada başlıyor. Üretim verileri geriye dönük olarak toparlanmaya çalışıldığında eksikler, format uyuşmazlıkları ve doğrulama sorunları ortaya çıkabilir. Bu nedenle CBAM kapsamındaki ihracatçıların 2026 verisini yıl bitmeden izlemeye başlaması, ithalatçı müşterileriyle veri formatı ve sorumluluk paylaşımını netleştirmesi gerekiyor.

50 ton eşiği küçük ithalatçıları nasıl etkiliyor

CBAM’da kesin uygulama dönemiyle birlikte yıllık 50 tonluk tek kütle bazlı eşik öne çıkıyor. AB’ye yılda 50 tondan az CBAM kapsamındaki mal ithal eden şirketler, genel CBAM yükümlülüklerinden muaf tutulabiliyor. Ancak hidrojen ve elektrik ithalatında bu eşik uygulanmıyor; bu alanlarda ithalatçıların her durumda yetkilendirilmiş CBAM beyan sahibi olması gerekiyor.

Bu eşik özellikle küçük hacimli tedarik ilişkilerinde pratik önem taşıyor. Ancak Türkiye’deki ihracatçı açısından muafiyet, yalnızca kendi satış hacmine bakılarak değerlendirilemez. Eşik AB’deki ithalatçı seviyesinde ve yıllık toplam ithalat üzerinden izlenir. Bu nedenle aynı müşterinin farklı tedarikçilerden yaptığı CBAM kapsamındaki toplam ithalat, yükümlülük durumunu değiştirebilir.

Çeyreklik sertifika tutma yükümlülüğü nakit akışını etkileyebilir

2027’den itibaren yetkilendirilmiş CBAM beyan sahipleri, yıllık eşiği aştıktan sonra her çeyrek sonunda yıl başından itibaren ithal ettikleri CBAM kapsamındaki ürünlerin gömülü emisyonlarının en az %50’sine karşılık gelen CBAM sertifikasını hesaplarında bulundurmak zorunda olacak. Bu, CBAM’ın yalnızca yıllık beyan tarihinde gündeme gelen bir yükümlülük olmadığını gösteriyor.

Bu düzenleme, ithalatçılar için karbon maliyetini çeyreklik nakit akışı ve risk yönetimi başlığına taşıyor. Türkiye’deki ihracatçı açısından bunun dolaylı etkisi, AB müşterilerinin daha erken veri talep etmesi, teslimat dönemlerine göre karbon maliyeti hesabı yapması ve sözleşmelerde maliyet paylaşımı maddelerini daha sık gündeme getirmesi olabilir.

Türkiye ETS’si CBAM maliyetini neden değiştirebilir

CBAM yükümlülüğünün hesaplanmasında menşe ülkede etkin biçimde ödenmiş karbon fiyatı, çifte sayımın önlenmesi ve metodoloji uyumu gibi belirli koşullar altında düşülebiliyor. Bu madde Türkiye açısından stratejik önem taşıyor. Türkiye kendi emisyon ticaret sistemini kurduğunda ve karbon fiyatını ölçülebilir, doğrulanabilir ve AB metodolojisiyle uyumlu biçimde uyguladığında, Türkiye’de ödenen karbon bedelinin CBAM hesabında dikkate alınması mümkün hale gelebilir.

Bu, karbon maliyetinin tamamen ortadan kalkacağı anlamına gelmez. Ancak karbon fiyatının nerede oluşacağı sorusunu değiştirir. Türkiye’de işleyen bir karbon piyasası, belirli koşullarda karbon bedelinin AB sınırında tahsil edilmesi yerine Türkiye içinde fiyatlanmasını sağlayabilir. Böylece karbon gelirinin, sanayinin dönüşümü ve yeşil finansman mekanizmaları için Türkiye içinde kullanılması daha güçlü bir politika argümanına dönüşür.

Menşe ülkede ödenen karbon fiyatı nasıl düşülebilir

CBAM hesabında üçüncü ülkede fiilen ödenmiş karbon fiyatının düşülebilmesi için bu fiyatın gömülü emisyonlarla ilişkilendirilebilir, belgelenebilir ve doğrulanabilir olması gerekir. Komisyon, karbon fiyatlandırma kuralları bulunan üçüncü ülkeler için varsayılan karbon fiyatı referansları belirleyebilecek ve bunları CBAM kayıt sistemi üzerinden erişilebilir hale getirebilecek.

Bu nokta Türkiye’de yeşil finans ve karbon piyasası altyapısı tartışmalarıyla doğrudan bağlantılıdır. Karbon verisi yalnızca raporlama unsuru olarak değil, finansal karşılığı olan bir ticaret değişkeni olarak çalışmaya başlıyor. Türkiye ETS’si, sanayinin AB pazarındaki karbon maliyetini azaltmasa bile, bu maliyetin yönetileceği yer ve finansman mantığını değiştirebilir.

Ücretsiz tahsisat azaldıkça CBAM etkisi artacak

CBAM’ın mali uygulaması, AB ETS’deki ücretsiz tahsisatların aşamalı olarak kaldırılmasıyla birlikte ilerliyor. Bu nedenle bugünkü CBAM yükü, nihai dönemin tam etkisini yansıtmayabilir. Gömülü emisyonların ödenebilir payı 2026’da %2,5 seviyesinden başlayarak 2034’te %100’e çıkacak. Bu takvim, CBAM maliyetinin yıllar içinde daha belirgin hale geleceğini gösteriyor.

Bu çerçevede 75 euro bandındaki sertifika fiyatı yalnızca bugünün fiyat işareti olarak değil, önümüzdeki yıllarda artabilecek mali baskının referans noktası olarak okunmalı. Şirketler için temel soru artık “CBAM gelecek mi?” değil, “karbon yoğunluğumuz bu fiyat bandında ve daha sıkılaşan dönemde rekabetçiliğimizi nasıl etkiler?” sorusu olacak.

Sözleşmelerde karbon maddesi dönemi

CBAM fiyatının düzenli yayımlanması, ihracat sözleşmelerinde karbon maliyeti maddelerini de gündeme getirebilir. Ürün fiyatı, teslim şekli ve kur riski yanında karbon verisinin doğruluğu, varsayılan değer kullanımı, doğrulama maliyeti ve olası CBAM yükünün paylaşımı daha fazla tartışılacaktır. Bu, özellikle uzun vadeli tedarik anlaşmalarında yeni bir pazarlık alanı yaratabilir.

Bu nedenle Türkiye’deki şirketler CBAM’ı yalnızca uyum maliyeti olarak değil, ticari pozisyonlama meselesi olarak da ele almalı. Düşük karbon yoğunluğu ve doğrulanabilir veri, AB müşterisi karşısında fiyat dışı bir rekabet unsuruna dönüşebilir. Tersine, veri eksikliği veya yüksek emisyon yoğunluğu, aynı pazarda görünmeyen bir iskonto baskısı yaratabilir.

Karbon verisi yeşil finansın yeni dili haline geliyor

CBAM sertifika fiyatının 75,28 euro olarak açıklanması, Türkiye’de yeşil finans gündemiyle de doğrudan kesişiyor. Çünkü karbon verisi artık yalnızca sürdürülebilirlik raporlarında yer alan çevresel bir gösterge değil; kredi değerlendirmesi, ihracat finansmanı, sigorta, tedarik zinciri skoru ve müşteri riski açısından finansal veri niteliği kazanıyor.

Yeşil dönüşüm yatırımlarının finansmana erişebilmesi için şirketlerin yalnızca “daha az emisyon” hedefi açıklaması yetmeyecek. Bu hedeflerin ürün, tesis ve tedarik zinciri düzeyinde ölçülebilir hale gelmesi gerekecek. CBAM fiyatı bu açıdan somut bir piyasa sinyali veriyor: Karbon yoğunluğu artık çevresel bir dışsallık değil, AB pazarında fiyatlanabilir bir maliyet kalemi.

75 euro bandı hangi yatırımları hızlandırabilir

İlk iki çeyrekte 75 euro bandında oluşan CBAM fiyatı, enerji verimliliği, yenilenebilir enerji kullanımı, düşük karbonlu hammadde, proses elektrifikasyonu, atık ısı kullanımı, emisyon izleme sistemleri ve doğrulama altyapısı gibi alanlardaki yatırımları daha hesaplanabilir hale getiriyor. Bu yatırımlar yalnızca çevre performansı için değil, ihracat maliyeti ve müşteri güveni için de önem kazanıyor.

Bu soru, Türkiye sanayisi için savunmacı bir uyum dosyası olmaktan daha fazlasını ifade ediyor. Doğru yönetildiğinde CBAM, ihracatçı şirketlerin üretim verisini iyileştirmesi, enerji maliyetini düşürmesi, yeşil finansmana erişimini güçlendirmesi ve AB pazarında daha güçlü bir tedarikçi profili çizmesi için bir kaldıraç olabilir.

CBAM artık haber değil, izlenmesi gereken fiyat göstergesi

Avrupa Komisyonu’nun ikinci çeyrek fiyatını 75,28 euro olarak yayımlaması, CBAM’ın uygulama döneminde düzenli ve takip edilebilir bir fiyat göstergesine dönüştüğünü gösteriyor. İlk çeyrekle ikinci çeyrek arasındaki sınırlı fark, piyasa açısından dramatik bir hareket yaratmasa da, şirketler için daha önemli bir gerçeği görünür kılıyor: Karbon maliyeti AB ithalatında artık takvime bağlanmış durumda.

Bu nedenle Türkiye ihracatçısı için doğru hazırlık, fiyatın birkaç euro aşağı ya da yukarı hareket etmesini beklemek değil; ürün bazlı emisyon verisini doğrulanabilir hale getirmek, AB müşterileriyle veri akışını kurmak, sektöre göre doğrudan ve dolaylı emisyon kapsamını doğru ayırmak ve karbon maliyetini finansal planlama içine almak olmalı. CBAM fiyatı 75 euro bandında seyrederken, rekabetin yeni zemini giderek netleşiyor: daha temiz üretim, daha doğru veri ve daha güçlü yeşil finansman.

Siz bu konuda ne düşünüyorsunuz?

CBAM sertifika fiyatının 75 euro bandında kalması, Türkiye ihracatçısı için daha hızlı karbon verisi hazırlığını mı yoksa daha güçlü bir Türkiye ETS ihtiyacını mı öne çıkarıyor?

Kaynak: Avrupa Komisyonu CBAM sertifika fiyatı sayfası, Avrupa Komisyonu CBAM iletişim ve SSS materyalleri, CBAM sektör bilgilendirmeleri ve ilgili AB uygulama ve yürütme tüzükleri.

İlgili haberler

• AB CBAM ilk fiyatı 75,36 euro karbon maliyeti ihracata nasıl yansıyacak
• Karbon Sınırları Çağı: CBAM’da fatura dönemi başlıyor
• CBAM devrede ama bitmedi: 2026–2027 arası neden kritik?
• CBAM aşağı akım genişlemesi: 2028’de Türk sanayisine etki
• İSO 500 savunmaya döndü; 88 firma karbon sınırında
• 68 milyar dolarlık yeşil finans stratejisi ve veri dönemi