AB sanayisi CBAM’in işlenmiş ürünlere genişletilmesini istiyor

Avrupa’daki çelik ve alüminyum yoğun sektörler, CBAM kapsamının işlenmiş ürünlere genişletilmesi için çağrı yaptı.

Avrupa’daki sanayi birlikleri ve şirketler, karbon sınır düzenleme mekanizmasının yalnızca temel çelik ve alüminyum ürünleriyle sınırlı kalmasının değer zincirinde rekabet dengesizliği oluşturduğunu savunuyor. Ortak açıklamada, CBAM kapsamının çelik ve alüminyum yoğun aşağı akış sektörlerine daha geniş biçimde uygulanması istendi.

CBAM neden aşağı akış sektörlerine genişletilmek isteniyor

Ortak açıklamaya göre mevcut CBAM kapsamı, karbon kaçağı riskini yalnızca yukarı akış malzemeler düzeyinde ele alıyor. Buna karşılık enerji, mobilite, makine, ambalaj, inşaat, temiz teknoloji, savunma, ev aletleri, el aletleri ve metal ürünleri gibi aşağı akış sektörleri, karbon yoğun bitmiş ürün ithalatıyla karşı karşıya kalıyor.

Avrupalı üreticiler, karbon kısıtları nedeniyle daha yüksek maliyetlerle üretim yaparken, aynı kapsama girmeyen ithal bitmiş ürünlerin eşdeğer yükümlülüklere tabi olmaması rekabet tartışmasını büyütüyor. Açıklamada bu durumun değer zincirlerinde bozulma yaratabileceği ve üretimin Avrupa dışına kayma riskini artırabileceği vurgulandı.

Karbon kaçağı riski hangi noktada büyüyor

CBAM’in yalnızca temel malzemeleri kapsaması, karbon maliyetinin işlenmiş ürünler üzerinden dolaylı şekilde aşılabileceği endişesini artırıyor. Açıklamaya imza atan sektör temsilcileri, kapsam genişlemezse karbon kaçağı riskinin değer zincirinin daha alt halkalarına kayabileceğini belirtiyor.

Komisyon önerisi neden yetersiz görülüyor

Açıklamada Avrupa Komisyonu’nun mevcut önerisinin dar kapsamlı kaldığı ve uygulamada çevresinden dolaşma riskini artırabileceği savunuldu. İmzacı kuruluşlara göre CBAM’in çelik ve alüminyum yoğun işlenmiş ürünlere hızlı ve basit bir prosedürle genişletilmesi gerekiyor.

Sanayi temsilcileri, kapsamın genişletilmemesi halinde düşük karbonlu üretime yatırım yapma teşviklerinin zayıflayabileceğini ve AB’nin sanayi ile iklim politikaları arasındaki tutarlılığın zarar görebileceğini ifade ediyor.

Hangi sektörler etkilenebilir

Ortak açıklamada enerji, mobilite, makine, ambalaj, inşaat, temiz teknoloji, savunma, ev aletleri, el aletleri ve metal eşya gibi çelik ve alüminyum yoğun sektörler öne çıkıyor. Bu alanlar, Avrupa’da karbon maliyetine tabi üreticiler ile kapsam dışı ithalat arasındaki rekabet farkının büyüyebileceği alanlar olarak değerlendiriliyor.

Karbon Sınırları Çağı (1/5): CBAM’da fatura dönemi başlıyor

Türkiye ihracatı için ne anlama gelebilir

CBAM kapsamının işlenmiş ürünlere genişletilmesi, Türkiye açısından yalnızca demir çelik ve alüminyum ihracatını değil, bu malzemeleri yoğun kullanan sanayi kollarını da ilgilendirebilir. Beyaz eşya, makine, otomotiv yan sanayi, kablo, yapı ürünleri ve metal eşya gibi alanlar olası genişleme tartışmasından etkilenebilecek sektörler arasında yer alıyor.

Türkiye’nin AB ile yoğun sanayi ticareti dikkate alındığında, CBAM’in aşağı akış sektörlerine yayılması ihracatçıların ürün karbon ayak izi, tedarik zinciri verisi ve üretim süreçlerinde düşük karbonlu dönüşüm kapasitesini daha görünür hale getirebilir.

İhracatçılar hangi başlıklara odaklanmalı

Olası kapsam genişlemesi, ihracatçı şirketler için yalnızca sınırda karbon maliyeti meselesi değil, aynı zamanda veri, raporlama, tedarikçi seçimi ve düşük karbonlu üretim stratejisi meselesi haline gelebilir. Bu nedenle ürün bazında emisyon takibi ve tedarik zinciri şeffaflığı daha kritik hale gelebilir.

AB sanayi politikası açısından neden kritik

CBAM’in aşağı akış sektörlerine genişletilmesi çağrısı, AB’nin iklim politikası ile sanayi rekabetçiliğini aynı çerçevede yönetme arayışını gösteriyor. Avrupa sanayisi, düşük karbonlu üretim yatırımlarının korunması için yalnızca ham madde düzeyinde değil, bitmiş ve yarı mamul ürünlerde de benzer rekabet koşulları istiyor.

Bu tartışma, CBAM’in önümüzdeki dönemde daha teknik ve sektörel bir yapıya doğru evrilebileceğine işaret ediyor. Türkiye gibi AB pazarına yakın üretim merkezleri için bu süreç, yeşil dönüşüm hazırlıklarının daha geniş ürün gruplarına yayılması anlamına gelebilir.

İlgili haberler

• AB, CBAM’de montajlı ürün kapsamı ve anti-kaçınma: Türkiye’ye etkiler
• Karbon Sınırları Çağı: CBAM’da fatura dönemi başlıyor
• SKDM 2026 Türkiye ihracatında CBAM maliyet baskısı
• CBAM, sanayi kuralları ve ihracata karbon maliyeti
• AB CBAM ilk fiyatı 75,36 euro oldu