Yenilenebilir enerji, güneş ışığı, rüzgar ve su döngüsü gibi doğal süreçlerle yenilenen kaynaklardan elde edilen enerjidir. İngilizce karşılığı renewable energy ifadesidir. Kavram, enerjinin kaynağını tanımlar; bir santralin her saat aynı miktarda üretim yapacağını veya çevresel etkisinin bulunmadığını ifade etmez.
Yenilenebilir enerji kaynakları nelerdir?
Birleşmiş Milletler’in yenilenebilir enerji açıklaması; güneş, rüzgar, hidroelektrik, jeotermal, okyanus enerjisi ve biyoenerjiyi başlıca örnekler arasında sayar. Güneş panelleri ışığı elektriğe, türbinler hareket eden havanın enerjisini elektriğe dönüştürür. Hidroelektrik tesisler akan veya yüksekte depolanan sudan, jeotermal sistemler yerin içindeki ısıdan yararlanır.
Bu kaynaklar elektrik üretiminin yanında ısıtma ve yakıt üretiminde de kullanılabilir. Kömür, petrol ve doğal gazın oluşumu ise insanın kullanım hızına göre çok uzun zaman aldığı için bunlar yenilenebilir kabul edilmez.
Üretim ile tüketim için öğretici örnek
Varsayımsal bir çatıda bulunan güneş sisteminin bir gün 12 kilovatsaat (kWh) elektrik ürettiğini, binanın aynı gün 20 kWh tükettiğini düşünelim. Günlük toplamların karşılaştırılmasında üretim, tüketimin yüzde 60’ına eşittir: 12 / 20 × 100. Bu rakamlar öğretici örnektir; belirli bir tesisin ölçümü değildir.
Bu oran, binanın tüketiminin yüzde 60’ının doğrudan güneşten karşılandığını tek başına kanıtlamaz. Üretim öğlen, tüketimin büyük bölümü akşam gerçekleşebilir. Doğrudan kullanım, şebekeye verilen enerji ve depolamadan çekilen enerji ayrıca incelenmelidir. Kurulu güç ile üretilen enerji de farklıdır: kilovat (kW) gücü, kilovatsaat (kWh) enerji miktarını belirtir.
Hidrojen yenilenebilir enerji kaynağı mı?
ABD Enerji Bakanlığı’nın hidrojen açıklamasına göre hidrojen, başka kaynaklardan üretilen enerjiyi depolamaya ve taşımaya yarayan bir enerji taşıyıcısıdır. Yenilenebilir elektrikle suyun elektrolizinden üretilen hidrojen, yenilenebilir enerjiyle bağlantılıdır; bütün hidrojen üretim yöntemleri bu özelliği taşımaz.
Yenilenebilir enerji ile temiz enerji aynı mı?
Yenilenebilirlik, kaynağın yenilenmesiyle ilgilidir. Düşük karbonlu veya temiz enerji değerlendirmesi ise emisyonlar ve çevresel etkilerle ilişkilidir. Örneğin nükleer enerji düşük karbonlu elektrik üretebilir, ancak bu onu yenilenebilir kaynak yapmaz. Biyokütlenin yakılması emisyon oluşturabilir; hidroelektrik tesisler de su ekosistemlerini etkileyebilir. Dolayısıyla yenilenebilir bir projenin çevresel performansı ayrıca değerlendirilmelidir.
Santralin zaman içindeki üretimini kurulu gücüyle karşılaştırmak için ilgili kapasite faktörü sözlük maddesine bakabilirsiniz.
