Kapasite faktörü, bir elektrik üretim tesisinin belirli bir dönemde ürettiği elektriğin, aynı dönemde sürekli tam güçte çalışsaydı üretebileceği elektriğe oranıdır. Yüzde olarak ifade edilir.
İngilizce karşılığı: Capacity factor.
Kapasite faktörü nasıl hesaplanır?
Hesaplama için gerçekleşen elektrik üretimi, tesisin kapasitesi ve incelenen dönemin saat sayısı kullanılır.
Kapasite faktörü = Gerçekleşen üretim ÷ (Kapasite × Dönemdeki saat sayısı) × 100
Kapasite MW, üretim MWh olarak alınırsa zaman saat cinsinden kullanılmalıdır. Karşılaştırmada kapasite ve üretimin aynı teknik temele dayanması gerekir; farklı kapasite tanımları veya net ve brüt üretim değerleri birlikte kullanılmamalıdır.
10 MW için hesaplama örneği
Öğretici bir örnekte, kapasitesi 10 MW olan bir tesisin 365 günlük yıldaki teorik üretimi 10 × 8.760 = 87.600 MWh olur. Tesis o yıl 26.280 MWh elektrik üretirse kapasite faktörü yüzde 30 olarak hesaplanır. Bu rakamlar belirli bir santrale ait veri değildir.
Kurulu güç ile farkı nedir?
Kurulu güç, tesisin üretim kapasitesini anlatır ve MW gibi güç birimleriyle belirtilir. Elektrik üretimi ise bir dönemde üretilen enerji miktarıdır ve MWh gibi enerji birimleriyle ölçülür. Kapasite faktörü bu iki büyüklüğü zaman üzerinden ilişkilendirir. Aynı kurulu güce sahip iki tesisin yıllık üretimi farklı olabilir.
Kapasite faktörü neyi göstermez?
Yüzde 30 kapasite faktörü, tesisin yalnızca zamanın yüzde 30’unda çalıştığı anlamına gelmez. Tesis daha uzun süre kısmi güçte üretim yapmış olabilir. Bu oran tek başına enerji dönüşüm verimi, kârlılık veya çevresel etki ölçüsü de değildir.
Üretim miktarı kaynak koşulları, bakım ve duruşlar, işletme koşulları ve şebeke işletmecisinin talimatları gibi etkenlerle değişebilir. Kapasite faktörü yorumlanırken hangi dönemin ve hangi kapasite değerinin kullanıldığı belirtilmelidir.
İlişkili kavramlar
Kurulu güç, elektrik üretimi, tam yük saati ve yenilenebilir enerji.
Kaynaklar
- ABD Çevre Koruma Ajansı EPA — AVERT terimler sözlüğü
- ABD Enerji Bilgi İdaresi EIA — Üretim kapasitesi ve elektrik üretimi arasındaki fark
© 2026 Yeşil Haber