McKinsey ve LeanIn.Org tarafından yayımlanan Women in the workplace 2025 bulguları, giriş seviyesinde kadınların AI kullanımı konusunda daha az teşvik edildiğini ve bunun beceri gelişimi ile kariyer beklentilerini etkileyebileceğini gösteriyor.
Hızlı bakış
- Giriş seviyesinde kadınların AI teşviki eksikliği yeni bir beceri uçurumu riski yaratıyor
- AI teşviki, kullanım alışkanlığı ve kariyer beklentisini birlikte şekillendiriyor
- Giriş seviyesinde kadınların sponsorluk ve gelişim fırsatlarına erişimi erkeklere göre daha sınırlı
- Hata yapma konforu ve açıkça fikir ayrılığı yaratma davranışları erken kariyer ivmesini etkiliyor
- AI okuryazarlığı çağında eşit teşvik, geleceğin iş gücü sürdürülebilirliği için kritik bir kaldıraç

AI teşviki farkı, yeni bir beceri uçurumu riski yaratıyor
Women in the workplace 2025 verilerine göre giriş seviyesinde kadınların yalnızca %21’i yöneticilerinin AI kullanımı konusunda kendilerini teşvik ettiğini söylüyor. Aynı oran giriş seviyesinde erkeklerde %33. Bu fark, AI okuryazarlığının iş piyasasında hızla değer kazandığı bir dönemde, erken kariyer evresinde yeni bir beceri uçurumu riski doğuruyor.
AI teşviki, kullanım alışkanlığı ve kariyer beklentisiyle birlikte hareket ediyor
McKinsey’nin rapordaki değerlendirmesi, AI kullanımına yönelik teşvikin yalnızca araç kullanımını değil, çalışanın kariyer perspektifini de etkilediğine işaret ediyor. Giriş seviyesinde kadınların %37’si AI kullanmanın kariyer beklentilerini iyileştireceğine inanırken, tüm çalışanlar genelinde bu oran %60 seviyesinde. Bulgular, teşvikin davranışa ve algıya birlikte yansıyan bir hızlandırıcı işlev görebileceğini düşündürüyor.

Sponsor ve gelişim fırsatları, erken kariyer ivmesini belirleyen kaldıraçlar
Rapor, giriş seviyesinde kadınların sponsor sahibi olma olasılığının en düşük gruplardan biri olduğunu vurguluyor. Sponsorları olan giriş seviyesinde kadınlar ise, kendi seviyelerindeki erkeklere kıyasla birden fazla sponsora ya da kıdemli rolde sponsora sahip olma konusunda yaklaşık yarı yarıya daha düşük olasılığa sahip. Bu tablo, görünürlük, yönlendirme ve terfiye giden yolun daha erken aşamada daralabileceğini gösteriyor.
Terfi, stretch görev ve eğitim erişimi, erken dönemde eşit dağılmıyor
Women in the workplace 2025 bulgularına göre her 10 giriş seviyesi kadından 4’ü, son iki yılda terfi, stretch görev, liderlik fırsatı ya da kariyer eğitimi gibi erken kariyer hızlandırıcılarından en az birini deneyimlemediğini belirtiyor. Bu tür fırsatların gecikmesi, beceri birikimini ve kurumsal güveni aynı anda zayıflatabiliyor.
Hata yapma konforu ve açıkça itiraz edebilme, fırsat döngüsünü etkiliyor
Raporda, giriş seviyesinde kadınların açıkça fikir ayrılığı yaşama ya da hata yapma konusunda daha az rahat hissettiğine dikkat çekiliyor. Yeterliliklerinin daha erken sorgulanması, daha temkinli davranmaya yol açabiliyor. Bu temkin, stretch fırsatlarına daha az aday gösterilme riskini artırırken, fırsat eksikliği de “hazır değil” algısını besleyebilen kendini güçlendiren bir döngü yaratabiliyor.
Hırs sürüyor, ancak terfi isteği destek azaldıkça düşebiliyor
Giriş seviyesinde kadınların %88’i kariyerinin önemli olduğunu söylüyor ve bu oran giriş seviyesinde erkeklerle benzer. Buna karşın terfi isteme oranı giriş seviyesinde kadınlarda %69 iken, giriş seviyesinde erkeklerde %80. Ayrıca giriş ve kıdemli seviyede terfi istemeyen kadınların yaklaşık %25’i, ev işi gibi kişisel yükümlülüklerin ek sorumluluk almayı zorlaştırdığını belirtiyor. Karşılaştırılabilir erkeklerde bu oran %15 seviyesinde.
Şirketler için üç odak: Erken kariyer, AI teşviki ve adaletin işletilmesi
Raporun önerdiği yaklaşım, erken kariyer gelişimini stratejik öncelik olarak ele almak, AI teşviki farkını kalıcı hale gelmeden kapatmak ve işe alım ile terfide adaleti ölçülebilir biçimde işletmek üzerine kuruluyor. Kadınların kariyer ilerlemesini yüksek öncelik olarak gören şirket oranının sınırlı kaldığı, kadınların ve özellikle kadınların farklı demografik gruplarının ilerlemesini önceliklendiren şirket sayısının daha da düşük olduğu vurgulanıyor.
Teşvik, beceri birikimini hızlandırır; şeffaflık, ilerleme motivasyonunu artırır
Çalışanların AI kullanımı konusunda teşvik edildiğinde, AI araçlarını kullanma olasılığının %50’den fazla arttığı belirtiliyor. Bu, beceri açığının büyümesi yerine becerilerin birikimli şekilde gelişmesini destekleyebilecek bir kaldıraç. Terfi yollarının şeffaflaşması, ölçütlerin tutarlı uygulanması ve çeşitliliği geliştirmeye yönelik hesap verebilirlik ise, çalışanların ilerlemenin mümkün olduğuna inanmasını ve fırsatların peşinden gitmesini kolaylaştırabiliyor.

Geleceğin işi için kritik soru: Aynı kuşak aynı eğimde mi ilerleyecek?
Women in the workplace 2025 verileri, genç kadınların hırsının azalmadığını, ancak destek mekanizmaları zayıfladığında terfi arzusunun düşebildiğini gösteriyor. Bu tablo, AI okuryazarlığının yeni bir kariyer hızlandırıcısına dönüştüğü dönemde, eşit teşvikin ve erken kariyer fırsatlarının yalnızca yetenek yönetimi değil, uzun vadeli iş gücü sürdürülebilirliği meselesi haline geldiğine işaret ediyor.
Sizce AI okuryazarlığı ve erken kariyer fırsatlarına eşit erişim sağlanmadan, iş gücünün uzun vadeli sürdürülebilirliği mümkün mü?
İlgili haberler
- Women in the workplace 2025 insani sürdürülebilirlik krizi
- İGDAŞ, İŞ’te Eşitlik projesiyle kadın istihdamını artırıyor
- Kadın liderler yeşil dönüşümü şekillendiriyor: Female Founders Türkiye 2025
- Bu dünya kadınlarla değişecek: Boyner ve UNDP genç kadın liderler yetiştiriyor
- Ovacık RES kadınların yönetiminde: Enerjide bir ilk
- İstanbul Kültür Üniversitesi’nden kadınlar için enerji okulu
- Tarımda kadın ve genç istihdamı: Eğitim ve politika açığı
- Geleceğini Kuran Genç Kadınlar projesi 3 yılda 6 bin kadına ulaştı
- Karpowership ve Dünya Bankası Afrika’da cinsiyet eşitliği için iş birliği yaptı
- İş Bankası daha eşitlikçi bir dünya için üçüncü kez sektör liderlerini bir araya getirdi
















