Türkiye, Azerbaycan, Gürcistan ve Bulgaristan, temiz elektriği Avrupa pazarlarına ulaştırmayı hedefleyen iş birliğini COP31’de hükümetlerarası anlaşmaya taşıdı. Ortaklık, elektrik ticareti ile şebeke entegrasyonunu aynı çerçevede ele alıyor.
Türkiye, Azerbaycan, Bulgaristan ve Gürcistan arasında 10 Kasım 2026’da Antalya’da düzenlenen COP31 kapsamında Temiz Enerji Alanında Stratejik Ortaklığa İlişkin Anlaşma imzalandı.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının açıklamasına göre amaç, temiz enerji kaynaklarından üretilen elektriğin Azerbaycan–Gürcistan–Türkiye–Bulgaristan güzergâhı üzerinden Avrupa pazarlarına ulaştırılması. Bakan Alparslan Bayraktar, bu bölgesel bağlantıyı “Elektriğin TANAP’ı” olarak nitelendiriyor.
Anlaşmaya Bayraktar’ın yanı sıra Azerbaycan Enerji Bakanı Parviz Şahbazov, Bulgaristan Enerji Bakanı Iva Petrova ve Gürcistan Başbakan Yardımcısı, Ekonomi ve Sürdürülebilir Kalkınma Bakanı Mariam Kvrivishvili imza koydu.
2025 mutabakatından hükümetlerarası anlaşmaya
Dörtlü iş birliğinin temelleri, 22 Kasım 2024’te İstanbul Enerji Forumu’nda atıldı. Ardından 4 Nisan 2025’te Bakü’de yeşil elektrik iletimi ve ticaretine ilişkin mutabakat zaptı imzalandı.
Yeşil Haber’in daha önce Türkiye merkezli elektrik koridoru başlığıyla izlediği süreçte COP31’in getirdiği yeni adım, ortaklığın hükümetlerarası anlaşmaya taşınması oldu. İmza, ülkeler arasındaki iş birliğinin çerçevesini güçlendiriyor; uygulamanın teknik ve ticari ayrıntıları ise ayrıca önem taşıyor.
Elektrik iletimi, ticaret ve fiber optik aynı çerçevede
Anlaşma; temiz elektrik için sınır ötesi iletim, dağıtım ve ticaretin geliştirilmesini, elektrik şebekelerinin entegrasyonunu ve güvenilir enerji akışı için gerekli teknik, ticari ve düzenleyici koşulların oluşturulmasını hedefliyor.
Bulgaristan Enerji Bakanlığının aynı gün yayımladığı açıklama da elektrik ticareti, şebeke entegrasyonu ve fiber optik iletişim başlıklarını doğruluyor. Fiber optik kablolar üzerinden veri aktarımı, proje kapsamındaki enerji hizmetlerini destekleyecek unsurlardan biri olarak ele alınıyor.
Bu çerçevenin ortak hedefleri arasında bölgesel arz güvenliğinin güçlendirilmesi, enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesi ve dört ülke arasında uzun vadeli enerji ortaklığının geliştirilmesi bulunuyor.
İlk adımda mevcut altyapıdan yararlanma yaklaşımı
Koridorun nasıl geliştirileceğine ilişkin önemli bir ayrıntı, Bakanlığın 11 Eylül 2026 tarihli açıklamasında yer alıyor. Bayraktar, dört ülkeyi birbirine bağlamayı amaçlayan projede ilk adım olarak mevcut altyapıyı kullanmak, ardından projeleri aşamalı biçimde geliştirmek ve kapasiteyi artırmak istediklerini belirtmişti.
Dolayısıyla ortaklığın uygulanması, mevcut bağlantıların kullanımıyla birlikte ilerleyen aşamalardaki kapasite geliştirme çalışmalarını da kapsayabilecek bir süreç olarak okunmalı. 10 Kasım’daki imza, bütün güzergâh boyunca yeni bir iletim hattının tamamlandığını göstermiyor.
Azerbaycan–Gürcistan–Türkiye–Bulgaristan koridoru, Karadeniz’in altından Romanya’ya ve devamında Macaristan’a ulaşması planlanan elektrik bağlantısından ayrı bir proje olarak ele alınıyor.
Kapasite, finansman ve devreye alma takvimi açıklanmadı
Türkiye ve Bulgaristan bakanlıklarının 10 Kasım duyurularında koridor için toplam MW kapasitesi, yatırım bütçesi, kesinleşmiş finansman paketi veya devreye alma tarihi belirtilmiyor. Bu nedenle haberin somut gelişmesi, dört hükümetin stratejik ortaklık anlaşmasını imzalaması.
Anlaşmanın imzalanması; finansal kapanışın gerçekleştiği, yeni iletim yatırımlarının inşaatına başlandığı ya da koridor kapsamında yeni kapasitenin işletmeye alındığı anlamına gelmiyor. Üretim hedefleri, fiziksel bağlantılar ve ticari elektrik akışı ilerleyen açıklamalarda ayrı ayrı izlenmeli.
Yeşil Pulse değerlendirmesi: Koridorun değeri sınır geçişlerinde
Yeşil Haber’in değerlendirmesine göre bu ortaklığın önemi, temiz elektrik üretimi ile sınır ötesi ticareti birlikte ele almasında. Hedefin uygulamaya dönüşmesi, üretilecek elektriğin hangi iletim kapasitesi üzerinden ve hangi ticari koşullarla taşınacağının netleşmesine bağlı olacak.
COP31’de imzalanan Türkiye–Suudi Arabistan enerji mutabakatı üretim, depolama ve iletim altyapısını birlikte gündeme taşımıştı. Dörtlü ortaklık ise bölgesel şebeke bağlantılarının ve ülkeler arasındaki ticaret kurallarının enerji dönüşümündeki rolünü öne çıkarıyor.
Her iki gelişmede de imzalanan belgenin kapsamıyla yatırımın gerçekleşme aşamasını ayrı izlemek gerekiyor. Bu haberin konusu, COP31 kapsamında dört hükümetin imzaladığı enerji ortaklığı; konferansın tüm taraflarınca kabul edilmiş bir iklim müzakere kararı değil.
İlgili haberler
- Türkiye merkezli yeşil enerji koridoru Avrupa yolunda
- Bayraktar ADF2026’da Yeşil Koridor’u sahiplendi
- COP31’de Türkiye–Suudi Arabistan rüzgâr, batarya ve HVDC mutabakatı
