Afrika’da güneş ve batarya kullanımı artarken Nijerya onay bekleyen bir taslak hazırladı, Kenya ve ECOWAS ise yaşam döngüsü kurallarını güçlendiriyor.
Afrika’da güneş panelleri ve bataryalar yaygınlaşırken ekipmanın kullanım sonrasındaki sorumluluğu da düzenleme gündemine giriyor. ECREEE’nin 23 Ekim açıklamasına göre, Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS) enerji bakanları, 22 Ekim’de batarya enerji depolama sistemleri ve diğer depolama teknolojileri için bölgesel yönergeyi kabul etti.
Yönerge, şebekeye bağlı ve şebeke dışı uygulamaları kapsıyor. Bataryaların güvenli yönetimi, sökümü, yeniden kullanımı, geri dönüşümü ve bertarafına ilişkin hükümler içeriyor. Üye ülkelerin ulusal önlemler geliştirmesine zemin sağlayan bu adım, bütün ülkelerde aynı uygulamanın tamamlandığı anlamına gelmiyor.
Nijerya’da süreç farklı bir aşamada. BM Nijerya’nın 27 Eylül 2026 tarihli açıklaması, şebeke dışı yenilenebilir enerji ekipmanı atıkları için hazırlanan ulusal politika taslağının yılın başında paydaşlarca doğrulandığını ve kabine onayı beklediğini belirtiyor. Taslak yürürlükteki bir politika olarak sunulmuyor. UNIDO destekli çalışma, üretici, ithalatçı ve dağıtıcıların toplama, yeniden kullanım ve geri dönüşüm sorumluluğunu güçlendirmeyi amaçlıyor.
Kenya’da ise NEMA’nın uyguladığı genişletilmiş üretici sorumluluğu düzenlemeleri, üretici ve ithalatçıların ürünlerinin tüketim sonrası atıkları dahil tüm yaşam döngüsünü yönetmesini gerektiriyor. Böylece farklı ülkelerdeki adımlar, taslak hazırlığı ile mevcut yükümlülükler arasında ayrışıyor.
Ölçek de büyüyor. Ember’in 26 Ağustos 2026 analizine göre, Afrika’da bu yıl 17 GW güneş kapasitesi kurulması bekleniyor. Bu, yılın tamamına ilişkin bir tahmin; gerçekleşmiş yıllık kurulum toplamı değil. Kullanım ömrünü uzatma, ekipmanı yeniden değerlendirme ve malzeme geri kazanımı, döngüsel ekonomi yaklaşımının enerji dönüşümündeki uygulama alanlarını oluşturuyor.
Siz ne düşünüyorsunuz?
Güneş paneli ve batarya yatırımlarında kullanım sonrası toplama sorumluluğu nasıl kurulmalı?
Kaynaklar
ECREEE, ECOWAS depolama yönergesi, 23 Ekim 2026.
BM Nijerya ve UNIDO, temiz enerjiden döngüsel enerjiye, 27 Eylül 2026.
Kenya NEMA, genişletilmiş üretici sorumluluğu uygulaması.
Ember ve African Tech Futures Lab, Afrika güneş analizi, 26 Ağustos 2026.
İlgili haberler
Afrika, Çin’den güneş paneli ithalatında rekor artış yaşıyor
