Okyanus asitlenmesi, deniz suyunun pH değerinin uzun dönemde düşmesidir. Başlıca nedeni, insan faaliyetleriyle atmosferde artan karbondioksitin deniz tarafından alınmasıdır. İngilizce karşılığı ocean acidification olan süreç, denizin mutlaka pH 7’nin altına inmesini gerektirmez: Su alkali kalırken de asitlenebilir.
Deniz suyu kimyası nasıl değişir?
Karbondioksit suda çözündüğünde karbonik asit oluşur; kimyasal denge hidrojen iyonlarının artması ve pH değerinin düşmesi yönünde değişir. NOAA’nın açıklaması, artan hidrojen iyonlarının karbonat iyonlarının kullanılabilirliğini de azalttığını gösterir. Bu nedenle yalnızca bir pH sayısı değil, kabuk ve iskelet yapımı açısından önemli bir kimyasal ortam değişimi söz konusudur.
Mercanlar, midyeler ve bazı planktonlar kalsiyum karbonat yapılar oluşturur. Woods Hole Oşinografi Enstitüsüne göre karbonatın azalması, bu yapıların üretilmesini ve korunmasını güçleştirebilir; bazı koşullarda çözünme riski artar. Etki bütün türlerde aynı değildir. Sıcaklık, oksijen ve diğer çevresel baskılar da sonucu etkiler.
pH 8,2’den 8,1’e düşerse ne olur?
Öğretici bir hesapta aynı pH ölçeğinde iki deniz suyu örneğini karşılaştıralım. pH logaritmik olduğundan, 0,1 birimlik düşüş hidrojen iyonu düzeyinde yaklaşık 100,1 = 1,26 kat, yani yüzde 26 artış demektir. Bu, pH sayısının yüzde 26 azaldığı veya bütün canlıların yüzde 26 zarar gördüğü anlamına gelmez. Her iki örnek de pH 7’nin üzerindedir. Hesap, belirli bir kıyının ölçümü veya biyolojik etki tahmini değildir.
Kimyasal değişimin daha geniş çevresel bağlamını, 2026 gezegensel sınırlar analizimizde okuyabilirsiniz. Yazı, okyanus asitlenmesini enerji dönüşümüyle birlikte izlenmesi gereken baskılardan biri olarak ele alır; sınır aşımı tek başına aynı anda her denizde çöküş demek değildir.
Isınma ve ötrofikasyondan farkı nedir?
Okyanus ısınması sıcaklığın artması, asitlenme ise karbonat kimyasının değişmesidir. Aynı karbondioksit emisyonları iki süreci de besleyebilir. Ötrofikasyon ise fazla besin girdisiyle ilişkilidir; ayrışmanın ürettiği karbondioksit kıyılarda asitlenmeye ek katkı sağlayabilir. Emisyonları azaltmak temel nedene yönelirken, yerel kirliliği azaltmak deniz canlılarının üzerindeki diğer baskıları hafifletir.
