DSİ’nin yeni yönetmeliği sonrası gözler baraj göllerine çevrildi. Peki yüzde 10 kuralı ve içme suyu kısıtları yatırımları nasıl şekillendirecek?
Hızlı bakış
- DSİ tarafından yayımlanan Yüzer GES yönetmeliği ile baraj ve göletlerde güneş enerjisi yatırımlarının önü açıldı.
- Yönetmelik, rezervuar yüzeyinin en fazla yüzde 10’unun güneş panelleriyle kaplanmasına izin veriyor.
- İçme suyu havzaları ve korunan alanlarda Yüzer GES kurulumu yasak kapsamına alındı.
- Tarımsal sulama tesisleri, yüzer GES sayesinde enerji maliyetlerini yerinde üretimle azaltabilecek.
- Yüzer GES sistemleri, buharlaşmayı azaltarak hem su tasarrufu hem verim artışı sağlayabiliyor.
Yönetmelik yürürlükte: Yüzer GES için başvuru süreci hızlandı
Türkiye’nin yenilenebilir enerji vizyonunda yeni bir sayfa açıldı. Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından yayımlanan ve daha önce detaylarını duyurduğumuz Yüzer GES yönetmeliği, kağıt üzerinden sahaya iniyor. Enerji yatırımcıları ve sulama birlikleri, atıl duran su yüzeylerini enerji santraline dönüştürmek için fizibilite çalışmalarına hız verdi. Mevzuat, özellikle tarım arazisi işgal etmeden güneş enerjisi üretmek isteyenler için önemli bir fırsat sunuyor.
En kritik sınır: Yüzeyin yüzde 10’u kullanılabilecek
Yatırımcıların en çok dikkat etmesi gereken teknik detay, yüzde 10 kuralı. Yönetmeliğe göre, bir rezervuar alanının normal su seviyesindeki yüzeyinin en fazla %10’una güneş paneli kurulabilecek. Bu sınır, su altındaki ekosistemin güneş ışığından mahrum kalmaması ve su kalitesinin korunması için getirildi. Yani devasa bir baraj gölünün tamamının panelle kaplanması söz konusu değil; ancak Keban veya Atatürk Barajı gibi büyük rezervuarlar düşünüldüğünde, yüzde 10’luk alan bile yüzlerce megavatlık (MW) kurulu güce işaret edebilir.
İçme suyu kısıtı: Korunan alanlar için net yasaklar var
Sistemin kırmızı çizgileri net. İçme suyu havzaları ve korunan alanlar gibi kısıtlı bölgelerde Yüzer GES kurulumuna izin verilmiyor. Bu yaklaşım, su kalitesi ve halk sağlığını korumak adına tavizsiz uygulanacak. Öncelik ise tarımsal sulamada. Elektrik maliyetleri altında zorlanan sulama birlikleri, işlettikleri göletlerin üzerine kuracakları sistemlerle tarlaya su basan pompaların elektriğini yerinde üretmeyi hedefliyor. Bu yaklaşım, tarımsal üretimde maliyet baskısını azaltan dolaylı bir destek olarak değerlendiriliyor.
İklim kriziyle mücadelede çifte kazanç: Su korunur, üretim artar
Yüzer GES’lerin Türkiye için anlamı sadece elektrik üretimi değil. Küresel ısınma ve kuraklık baskısı altındaki Türkiye’de barajlardaki suyun buharlaşması önemli bir sorun. Su yüzeyini kısmen kaplayan paneller, gölge etkisi yaratarak buharlaşmayı azaltmaya katkı sağlayabilir. Aynı zamanda suyun soğutma etkisi sayesinde panellerin karadaki benzerlerine göre daha verimli çalışabildiği biliniyor. Bu nedenle sistem, hem suyu korumaya hem de daha fazla elektrik üretimine katkı sunabilir.
Yatırımcılar için notlar: YEKDEM, kira ve ÇED başlıkları nasıl okunmalı
YEKDEM: Mevcut çerçevede Yüzer GES projeleri, genel GES uygulamalarıyla benzer destek mekanizmalarına tabi değerlendiriliyor. Yüzer platform gibi bileşenlere özel ayrı bir teşvik tanımı olup olmadığı, proje bazında ilgili mevzuat ekleri üzerinden ayrıca kontrol edilmeli.
Kira ve sözleşme koşulları: Uygulama, DSİ’nin kira ve kullanım usullerine bağlı ilerliyor. Sözleşme süreleri ve fesih halinde söküm yükümlülükleri gibi detaylar, yatırımın geri dönüş hesabında belirleyici olacağı için başvuru öncesi sözleşme taslağı üzerinden netleştirilmeli.
ÇED ve izin süreçleri: Su yüzeyine kurulumlarda çevresel etkiler ve ilgili kurum görüşleri kritik. Proje büyüklüğü ve yer seçimine göre farklı izin gereklilikleri doğabileceği için, başvuru takvimi oluşturulurken ÇED ve kurum görüşü adımları baştan planlanmalı.
Ne düşünüyorsunuz?
Yüzer GES yatırımları Türkiye’de barajlar ve tarımsal sulama açısından gerçek bir fırsat mı, yoksa uygulamada sınırlar mı ağır basacak?
İlgili haberler
- DSİ yüzer GES yönetmeliği yayımlandı: Barajlar güneş enerjisine açılıyor
- Yüzer GES nedir, barajlarda güneş enerjisi nasıl kurulur
- Barajlarda güneş enerjisi potansiyeli ve yüzer GES hesaplaması
- Tarımsal sulamada GES ile enerji maliyetleri nasıl düşer
© 2026 Yeşil Haber