Yeşil Haber’in 2025’te gündeme taşıdığı uygunluk belgesi tartışması, GENSED’in resmi başvurusu ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın cevabıyla yeni bir aşamaya geçti; 50 kW altı çatı GES projelerinde tartışma yaratan “Tesis Yeri Uygunluk Belgesi” ihtiyacının mevcut yapı izin belgeleriyle karşılanabileceğine işaret edildi.
Hızlı bakış
- GENSED 50 kW altı çatı GES projelerinde uygunluk belgesi uygulamasının bürokratik engel yarattığını belirtti.
- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı mevcut mevzuatta ayrı bir GES uygunluk belgesi tanımı olmadığını açıkladı.
- Bakanlık çatı GES projelerinde yapı kullanma izin belgesi veya yapı kayıt belgesinin yeterli olabileceğini ifade etti.
- Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği kapsamında çatı GES uygulamalarının ruhsata tabi olmadığı vurgulandı.
- Uygulamada sadeleşme ihtimali doğsa da nihai süreç Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı görüşlerine bağlı kalacak.
Arka plan: Bürokratik bir darboğaz
GENSED, mesken tipi çatı üstü GES projelerinde talep edilen “Tesis Yeri Uygunluk Belgesi”nin sahada ciddi bir bürokratik yük oluşturduğunu belirterek bu belgenin yerine yapı kullanma izin belgesi ve teknik taahhütnamelerin kabul edilmesini talep etti.
Dernek, bu sürecin proje onaylarını yavaşlattığını ve uygulamada farklı belediyeler arasında ciddi farklılıklar yarattığını vurguladı.
GENSED, bazı belediyelerin betonarme performans testi, vefat etmiş mimarların mirasçılarından taahhütname veya yangın merdiveni şartı gibi, enerji dönüşümüyle doğrudan ilgisi bulunmayan taleplerle süreci tıkadığını örneklerle aktardı.
Bakanlık cevabı: “GES Uygunluk Belgesi” adıyla ayrı bir belge yok
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Enerji İşleri Genel Müdürlüğü’nün verdiği yanıtta, mevcut mevzuatta “GES Uygunluk Belgesi” adıyla ayrıca tanımlanmış ayrı bir belge bulunmadığı açıkça ifade edildi.
Bakanlığa göre mevcut düzenlemede yer alan belge, “Tesis Yeri Uygunluk Belgesi” olup bu belge tesisin imar mevzuatına uygunluğunu teyit eden bir yazı niteliğinde ve proje onay sürecinin teknik bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Kritik nokta: Çatı GES için mevcut yapı izin belgeleri yeterli görülebilir
Bakanlık yazısında en kritik vurgu, mesken tipi çatı GES projelerinde yapıdan bağımsız ayrıca bir imar uygulamasına ihtiyaç bulunmadığı yönünde.
Bu kapsamda, çatısına GES kurulacak yapının yapı kullanma izin belgesi ya da yapı kayıt belgesinin varlığının, “Tesis Yeri Uygunluk Belgesi” bağlamında yeterli olacağı belirtildi.
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nin 59/2 maddesi kapsamında çatı GES uygulamalarının ruhsata tabi olmaması da bu yorumu destekleyen temel hukuki dayanaklardan biri olarak öne çıkıyor.
Bakanlık ayrıca kabul başvurusu aşamasında, ayrı bir ruhsatlandırma yerine ruhsat vermeye yetkili idareden alınacak iznin sunulmasının yeterli görüldüğünü belirtiyor. Bu izin, kabul başvurusu öncesinde alınması halinde proje onayı aşamasında da sunulabilecek.
Saha etkisi: Süreç sadeleşebilir ama belirsizlik sürüyor
Bu yorum, sahada uzun süredir yaşanan “GES uygunluk belgesi” kaynaklı gecikmelerin azaltılabileceğine işaret ediyor.
Ancak uygulamanın tamamen netleşmesi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile yürütülen görüşmelerin sonucu belirleyici olacak.
GENSED, mevcut belirsizlikler nedeniyle bazı mesken sahiplerinin kayıt dışı kurulumlara yöneldiğini, bunun da hem can ve mal güvenliği hem de şebeke güvenliği açısından yeni riskler doğurduğunu vurguluyor.
Firecarrier okuması: Dönüşüm teknik değil idari
Türkiye’de çatı GES yaygınlaşmasının önündeki en büyük engellerden biri artık teknoloji değil, idari süreçler olarak öne çıkıyor.
Enerji dönüşümünün hızı, panel veriminden çok izin süreçlerinin sadeleşmesiyle belirlenecek gibi görünüyor.
Bu çerçevede GENSED’in girişimi ve Bakanlık cevabı, lisanssız üretimde yeni bir sadeleşme döneminin kapısını aralayabilir. Ancak sahadaki fiili uygulamanın nasıl şekilleneceğini belirleyecek asıl eşik, ilgili idarelerin bu yorumu ne ölçüde benimseyeceği olacak.
Okura soru
Çatı GES projelerinde izin süreçlerinin sadeleşmesi sizce Türkiye’de bireysel güneş yatırımlarını hızlandırır mı?
GES uygunluk belgesi adıyla ayrı bir belge yok
İlgili haberler
- ETKB üretim tesisi uygunluk belgesi düzenlemesi ne getiriyor
- Lisanssız elektrik üretiminde yeni düzenlemeler ve uygulama süreci
- Çatı GES kurulum süreçleri ve mevzuat uygulamaları
- GES projelerinde onay süreçleri ve bürokratik aşamalar
- Yenilenebilir enerji mevzuatında son değişiklikler
© 2026 Yeşil Haber