Çift yüzlü güneş paneli, ön ve arka yüzüne ulaşan ışığı elektriğe dönüştürebilen fotovoltaik modüldür. Bifasiyal panel olarak da bilinir; İngilizce karşılığı bifacial solar panel ifadesidir. Arka yüz, özellikle zeminden ve çevredeki yüzeylerden yansıyan ışığı değerlendirir. İki yüzünün bulunması, aynı alanda elektrik üretiminin kendiliğinden iki katına çıkacağı anlamına gelmez.
Arka yüzün katkısı neye bağlıdır?
Zeminin ışığı yansıtma oranı olan albedo, arka yüze ulaşabilen ışığı etkiler. Montaj yüksekliği, panel eğimi, sıralar arasındaki mesafe ve taşıyıcıların gölgesi de önemlidir. Arka yüzü kapalı bir yüzeye çok yakın duran panel, açık ve uygun düzenlenmiş bir kurulumla aynı katkıyı sağlayamaz. Arka yüzün tamamı da eşit miktarda ışık almayabilir. Sandia’nın performans modelleme açıklaması, zemin yansıtıcılığının, dizi tasarımının ve yakındaki yapıların bu farklılığı belirlediğini gösterir.
100 kWh üzerinden yüzde 10 katkı hesabı
Varsayımsal bir karşılaştırmada, ön yüz anma güçleri eşit, aynı yönelimdeki iki sistem düşünelim. Tek yüzlü referans sistem aynı dönemde 100 kWh, çift yüzlü sistem 110 kWh üretsin. Çift yüzlü üretim kazancı şöyle hesaplanır: (110 − 100) ÷ 100 × 100 = yüzde 10. Ek üretim 10 kWh olur; bu, panel veriminin 10 yüzde puan arttığı anlamına gelmez. Anma güçleri farklıysa üretimler önce bu güçlere göre normalize edilmelidir. Bu yaklaşım Sandia’nın çift yüzlü kazanç ölçüm yöntemine dayanır. Örnekteki yüzde 10, her saha için garanti edilen bir değer değildir.
Türkiye’deki bir uygulama bağlamı, 31 Ağustos 2024 tarihli Erzin-1 GES haberidir. Haber, çift yönlü ışınımdan yararlanan modülleri ve o tarihte 60 MW’lık bölümün devreye alınmasını anlatır; 140 MW toplam güç ve yıllık üretim beklentisi ise tamamlanma hedefleri olarak aktarılır. Kurulu güç, belirli bir dönemde ölçülen elektrik üretimiyle aynı büyüklük değildir.
Çift cam ve güneş takibiyle farkı
Çift cam, modülün önünde ve arkasında cam bulunmasını anlatır; tek başına iki yüzden elektrik üretimini kanıtlamaz. Güneş takip sistemi ise panelin yönelimini değiştirir. Çift yüzlülük ve güneş takibi birlikte kullanılabilse de farklı özelliklerdir. Saha değerlendirmesinde yalnız panel etiketine bakmak yerine gölgelenme, zemin, montaj düzeni ve aynı koşullardaki enerji ölçümleri birlikte incelenmelidir.
