Laos’un Nam Ha koruma alanındaki fotokapan çalışmasında tur rotalarına yakın noktalarda daha az memeli türü kaydedildi; bulgu, turizmin doğrudan etkisini tek başına kanıtlamıyor.
Laos’un kuzeyindeki Nam Ha Ulusal Koruma Alanı’nda yürütülen bir araştırma, ekoturizm rotaları çevresindeki yaban hayatı kayıtlarıyla daha uzak orman alanları arasında fark buldu. Araştırmayı yöneten William Bleisch’in Mongabay’e anlattığı sonuçlara göre turizm noktalarında daha az avcı görüntülenirken, orta ve büyük memeli çeşitliliği de daha düşük kaldı.
Mongabay’in 2 Kasım 2026 tarihli, araştırmacılarla görüşmelere dayanan haberinde çalışma için 2013–2019 dönemine ait 59 noktadaki fotokapan verilerinin kullanıldığı aktarılıyor. Bütün çalışma alanında, küresel ölçekte tehdit altında bulunan 15 türün de yer aldığı toplam 45 orta ve büyük memeli türü kaydedildi.
Yürüyüş parkurları ve kano rotaları yakınındaki noktalarda ortalama 4,58 tür görülürken, turizm alanlarından daha uzaktaki orman noktalarında bu değer yaklaşık iki katına çıktı. On bir tür yalnız daha uzak alanlarda, altı tür ise yalnız turizm noktalarında kaydedildi. Bu dağılım, bütün türlerin insan varlığına aynı tepkiyi vermediğini gösteriyor.
Bleisch, avcılık geçmişi güçlü olan bölgede hayvanların turistlerle avcıları ayırt etmeyip insanların yoğun bulunduğu yerlerden kaçınabileceği görüşünde. Bu, araştırmacının bulgulara ilişkin açıklaması; turizmin tek başına hayvanları uzaklaştırdığını kanıtlayan kontrollü bir deney sonucu değil.
Turizm noktalarında daha az avcı görüntülenmesi de av baskısındaki değişimi doğrudan ölçmüyor. Bleisch, kapan kullanımı ve av kaynaklı ölümler gibi göstergelerle baskının ayrıca ölçülmesini, insanlardan kaçınma davranışının nedenlerinin daha ayrıntılı araştırılmasını gerekli görüyor.
Makaleyi yayın öncesinde değerlendiren, ancak araştırma ekibinde yer almayan NeoWild direktörü Paul Ouboter ise Mongabay’e turizmin avcılık, ağaç kesimi ve madencilikten daha büyük bir tehdit gibi sunulmaması gerektiğini söyledi. Ekoturizmin sağladığı gelir ve yerel koruma desteğinin de hesaba katılması gerektiğini vurguladı.
Çalışma, Global Ecology and Conservation dergisinde yayımlandı. Nam Ha’daki topluluk temelli turizm programı 1999’dan beri yürütülüyor. Bulgular, koruma ve geçim kaynakları bakımından turizmin yararlarını değerlendirirken yaban hayatının insan kullanımına verdiği tepkinin de izlenmesi gerektiğine işaret ediyor.
