Türkiye ve Güney Kore Seul’de enerji ve madencilik alanında üç mutabakat imzaladı; KEXIM çerçevesi TÜNAŞ’ın tüm nükleer projelerini kapsıyor.
Hızlı bakış
- Nükleer finansman: TÜNAŞ ve KEXIM, finansal modelleme, analiz ve finansman yapıları üzerinde çalışacak.
- Sinop ve KEPCO: Yeni finansman çerçevesi TÜNAŞ’ın tüm nükleer projelerini kapsıyor; 2025’teki KEPCO mutabakatından ayrı bir belge.
- Enerji dönüşümü: Yenilenebilir enerji, hidrojen, verimlilik ve akıllı şebekeler işbirliği alanları arasında. Enerji Dönüşümü Forumu yılda bir toplanacak.
- Kritik mineraller: İşleme, rafinasyon, geri dönüşüm, mıknatıslar ve madencilikte yapay zekâ entegrasyonu gündemde.
- Bilim ve teknoloji: Ayrı mutabakat, yapay zekânın da yer aldığı alanlarda ortak Ar-Ge ve bilgi değişimini kapsıyor.
Enerji ve madencilikte üç, imza töreninde dört belge
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung’un 3 Kasım 2026’da Seul’deki görüşmelerinin ardından açıklanan mutabakatlar, enerji ilişkilerini finansman, teknoloji ve hammadde tedariki üzerinden genişletiyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, enerji ve madencilikle ilgili üç belgeyi ayrıntılandırdı. İletişim Başkanlığı ile Kore’nin resmî duyurusunda yer alan dördüncü belge ise bilim, teknoloji ve inovasyon işbirliğine ilişkin.
| Başlık | Taraflar ve imzacılar |
|---|---|
| Nükleer proje finansmanı | TÜNAŞ Genel Müdürü Necati Yamaç ve KEXIM Başkanı ve Genel Müdürü Hwang Ki-yeon |
| Enerji işbirliği | Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ve Kore İklim, Enerji ve Çevre Bakanı Kim Sung-whan |
| Doğal kaynaklar ve madencilik | Alparslan Bayraktar ve Kore Ticaret, Sanayi ve Kaynaklar Bakanı Kim Jung-kwan |
| Bilim, teknoloji ve inovasyon | Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı adına Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve Kore Bilim ve Bilgi-İletişim Teknolojileri Bakanı Bae Kyung-hoon |
TÜNAŞ–KEXIM: Finansal modelleme ve yeni çalışma grubu
“Nükleer Güç Projesi Finansmanına İlişkin İşbirliği Mutabakat Zaptı”, TÜNAŞ ile KEXIM arasında potansiyel finansman çözümleri için bir işbirliği çerçevesi oluşturuyor. Bakanlığın açıklaması, kapsamı TÜNAŞ marifetiyle yapılacak tüm nükleer güç santrali projeleri olarak tanımlıyor. Belge yalnızca Sinop’la sınırlı değil.
İki kuruluş finansal modelleme ve analiz ile finansman yapıları konusunda birlikte çalışacak. Düzenli bilgi paylaşımı ve gelecekteki işbirliği olanaklarının araştırılması için bir çalışma grubu kurulacak. Bu çalışmalar, projelerin finansman seçeneklerinin karşılaştırılması ve olası finansman yapılarının değerlendirilmesi için zemin oluşturuyor.
Kore’nin resmî politika duyurusu, aynı mutabakatı Koreli şirketlerin katılacağı projeler için stratejik bilgi paylaşımı, finansman desteğinin uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi ve potansiyel destek olanaklarının belirlenmesi üzerinden açıklıyor. Türk tarafı proje kapsamını, Kore tarafı ise şirketlerinin katılımını destekleme amacını öne çıkarıyor.
Sinop gündemi ve 2025 KEPCO mutabakatı
Sinop, nükleer görüşmelerin somut proje gündemini oluşturmaya devam ediyor. Kore Cumhurbaşkanlığının zirve sonuçlarına ilişkin açıklaması, saha değerlendirmeleri ve ortak çalışma grubu faaliyetleriyle Sinop için hazırlıkların ilerlediğini bildiriyor.
24 Kasım 2025’te imzalanan TÜNAŞ–KEPCO mutabakatı; proje geliştirme, teknik bilgi ve deneyim paylaşımı, saha değerlendirmeleri, proje finansmanı ve insan kaynağı gibi geniş bir alanı kapsıyordu. 3 Kasım’daki belge ise farklı bir kurumu, KEXIM’i, finansman çalışmalarına dahil ediyor. Yeni adım, önceki geniş işbirliği çerçevesine bir banka ile kurulmuş ayrı bir finansman işbirliği ekliyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, ziyaret öncesinde Yonhap’a verdiği mülakatta KEPCO ile ön fizibilite çalışmalarını ve teknik-ekonomik koşullar ile yatırım modeline ilişkin değerlendirmeleri anlatmıştı. Elektriğin üretim maliyeti, finansmanın nasıl sağlanacağı ve Türkiye ekonomisine katkı, nihai kararın ölçütleri arasında sayılmıştı. Diğer ülkelerle temaslar da değerlendirmede yer alıyordu.
Bakan Bayraktar’ın Seul’de KEPCO yöneticileriyle görüşmesi bu sürecin devamı niteliğinde. Yeşil Haber’in Şubat 2026’daki Türkiye–Güney Kore nükleer temaslarını ele alan dosyası, görüşmelerin geçmişini gösteriyor.
Enerji Dönüşümü Forumu yılda bir toplanacak
Enerji alanındaki mutabakat; karbon emisyonlarının azaltılması, nükleer enerji ve santral inşa projeleri, yenilenebilir enerji, hidrojen, enerji verimliliği, akıllı şebekeler ve yeni enerji teknolojilerini kapsıyor. Böylece nükleer görüşmeler, daha geniş bir enerji dönüşümü işbirliğinin içinde ele alınıyor.
Uygulamayı izlemek için kurulacak Türkiye-Kore Enerji Dönüşümü Forumu, yılda bir kez dönüşümlü olarak iki ülkede toplanacak. Bakanlığa göre forumda nükleer yatırımlar, teknoloji entegrasyonu, finansman modelleri ve ortak girişimler değerlendirilecek. Bu yapı, anlaşmaların ardından hangi projelerin geliştirildiğini takip edebilmek açısından somut bir mekanizma sunuyor.
Kritik minerallerde işleme, mıknatıs ve geri dönüşüm
Doğal kaynaklar ve madencilik mutabakatında nadir toprak elementleri, kritik mineraller ve mıknatıslar öne çıkıyor. İşbirliği; kaynakların belirlenmesinden işleme, rafinasyon ve geri dönüşüme kadar uzanan faaliyetleri ve ortak Ar-Ge projelerini içeriyor. Otonom madencilik, yapay zekâ entegrasyonu ve çevre dostu uygulamalarda deneyim paylaşımı da kapsamda.
Bu başlıklar, hammadde temininin yanında işleme teknolojisi ve katma değerli ürün geliştirmeyi de gündeme taşıyor. Bayraktar’ın kalıcı mıknatıs üreticisi JS Link yöneticileriyle görüşmesi de bakanlık açıklamasında yer alıyor.
Türkiye’deki teknik hazırlıklar açısından TENMAK NATEN’in nadir toprak elementleri laboratuvarı ve mıknatıs Ar-Ge çalışmaları ilgili bir arka plan oluşturuyor.
Yapay zekâ iki farklı işbirliği alanında
Yapay zekâ başlığında iki ayrı kapsam bulunuyor. Madencilik mutabakatı, yapay zekânın operasyonlarda kullanımına ve dijitalleşmeye odaklanıyor. Ayrı bilim, teknoloji ve inovasyon belgesi ise ortak araştırma-geliştirme, araştırmacı/personel ve bilgi değişimi için daha geniş bir çerçeve kuruyor.
Kore’nin resmî duyurusu ikinci belgede altı alan bulunduğunu belirtiyor; yapay zekâ, biyoteknoloji, ileri iletişim ve ileri malzemeleri açıkça sayıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ortak basın toplantısında batarya üretimi, yapay zekâ ve yarı iletkenlerde işbirliğine verdiği önem de bu teknoloji gündemini tamamlıyor.
Finansman çalışma grubunun çıktıları, enerji forumunun ilk gündemi ve kritik minerallerde açıklanacak proje bazlı kararlar, bu işbirliğinin yatırım, üretim ve teknoloji kazanımına nasıl dönüşeceğini gösterecek.
Neyi göstermiyor?
- Kesinleşmiş nükleer yatırım: Mutabakatlar kredi tahsisi, yapım sözleşmesi, teknoloji ve ortak seçimi veya nihai yatırım kararı anlamına gelmiyor. Finansman tutarı, faiz, vade, teminat, reaktör tipi, kapasite ve bağlayıcı inşaat takvimi henüz doğrulanmış değil; önceki kapasite hedefleri ve SMR gündemi bu boşlukları doldurmuyor.
- Hazır uygulama takvimi: Enerji forumunun ilk toplantı tarihi ve proje listesi; bilim-teknoloji işbirliğinin bütçesi, takvimi ve adı verilmeyen iki alanı bu haberin kaynaklarında doğrulanamadı. Yeni finansman çalışma grubunun önceki nükleer çalışma grubuyla aynı yapı olduğu da teyit edilmiş değil.
- Yeni fabrika veya kaynak devri: JS Link görüşmesi ve teknoloji işbirliği açıklamaları, belirli bir mıknatıs fabrikası, veri merkezi ya da çip yatırımı kararı göstermiyor. Nükleer üretimin yapay zekâ altyapısına tahsisi de bu açıklamalarla teyit edilmiyor.
- Hukuki sonuç: Tam imzalı metinler elde edilemediğinden belgelerin bağlayıcılığı ve belirli bir saha, tesis veya ruhsat devrine ilişkin hükümleri belirsizliğini koruyor.
Siz ne düşünüyorsunuz?
Türkiye-Güney Kore işbirliğinde sizce öncelik nükleer projelerin finansmanı mı, enerji teknolojilerinin geliştirilmesi mi, yoksa kritik minerallerde katma değerli üretim mi olmalı? Görüşlerinizi yorumlarda paylaşın.
Kaynaklar
- ETKB: Enerji ve madencilik alanlarını ilgilendiren üç anlaşma (3 Kasım 2026).
- ETKB: Güney Kore ile nükleerde işbirliği (24 Kasım 2025).
- İletişim Başkanlığı: Seul’deki imza töreni ve dört belge (3 Kasım 2026).
- İletişim Başkanlığı: Ortak basın toplantısı (3 Kasım 2026).
- İletişim Başkanlığı: Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Yonhap mülakatı (2 Kasım 2026).
- Kore resmî politika duyurusu: Dört mutabakatın kapsamı (3 Kasım 2026).
- Kore Cumhurbaşkanlığı: Zirve sonuçlarına ilişkin açıklama (3 Kasım 2026).
İlgili haberler
- 20 GW nükleer hedefi: Türkiye–Güney Kore KEPCO ve SMR gündemi
- Avrupa’nın 2026 nükleer haritası: Yeni santraller, SMR projeleri ve Türkiye
- Türkiye’nin ilk NTE laboratuvarı TENMAK NATEN çalışmaya başladı
