EPDK yenilenebilir enerji kamulaştırma düzenlemesi Türkiye RES GES yatırım süreçleri Enerji projelerinde acele kamulaştırma kararı

EPDK’nın taşınmaz teminine ilişkin yönetmelikte yaptığı değişiklik, yenilenebilir enerji projeleri için acele kamulaştırma kararının önünü açtı. Düzenleme, Türkiye’de RES ve GES yatırımlarında arazi erişimi kaynaklı gecikmeleri azaltma potansiyeli taşıyor.

Hızlı bakış

Yönetmelik değişikliği yenilenebilir enerji yatırımlarında arazi erişimini yeniden tanımlıyor

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, enerji yatırımlarına yönelik kamulaştırma ve taşınmaz temini süreçlerini düzenleyen yönetmelikte değişiklik yaptı. 5 Mart 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklikle yenilenebilir enerji yatırımlarının arazi temin süreçlerine ilişkin yeni bir çerçeve oluşturuldu.

Düzenlemenin en dikkat çekici kısmı, yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik üretim faaliyetleri için gerekli özel mülkiyete konu taşınmazlarda acele kamulaştırma kararı alınabilmesine imkan tanınması oldu. Buna göre önlisans veya lisans sahibi özel hukuk tüzel kişisinin talebinin uygun görülmesi halinde EPDK Kurulu, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun geçici 33’üncü maddesi gereğince acele kamulaştırma kararı verebilecek.

Yapı Kredi Mobil

Türkiye RES GES yatırım süreçleri
RES ve GES projelerinde arazi erişimi, yatırım takviminin belirleyici unsurlarından biri olmaya devam ediyor.

Bu hüküm, daha önce de enerji yatırımları için kullanılan acele kamulaştırma mekanizmasının yenilenebilir enerji projeleri açısından yönetmelik düzeyinde somutlaştırılması olarak değerlendiriliyor. Böylece proje geliştirme sürecinde en sık karşılaşılan sorunlardan biri olan arazi erişimi konusunda idari süreçlerin daha hızlı ilerlemesi hedefleniyor.

Enerji yatırımlarında arazi sorunu nasıl çözülecek?

Türkiye’de yenilenebilir enerji projelerinde en büyük zorluklardan biri arazi temini. Özellikle rüzgar enerjisi projeleri ve güneş enerjisi santrallerinde yatırım sahaları çoğu zaman çok sayıda farklı parselden oluşuyor. Bu parsellerin sahipleriyle ayrı ayrı anlaşma yapılması ise projelerin yıllarca gecikmesine neden olabiliyor.

EPDK’nin taşınmaz temini işlemlerine ilişkin yönetmelikte yaptığı değişiklik, bu sorunu hızlandırılmış kamulaştırma mekanizmasıyla çözmeyi hedefliyor. Kurulun uygun görmesi halinde yenilenebilir enerji üretim tesisleri için gerekli taşınmazlar acele kamulaştırma yoluyla temin edilebilecek. Bu adım, Türkiye enerji yatırımları içinde arazi erişimi kaynaklı gecikmeleri azaltabilecek yapısal araçlardan biri olarak görülüyor.

Tarım arazileriyle ilgili ifade değişikliği izin sürecinin çerçevesini güncelliyor

Yönetmelikte yapılan bir diğer önemli değişiklik tarım arazilerinin amaç dışı kullanımına ilişkin maddede gerçekleşti. Önceki metinde yer alan “tesisler için gerekli olan” ifadesi düzenleme metninden çıkarıldı.

Yeni düzenlemeye göre bu yönetmelik kapsamında yapılacak temin işlemlerine konu taşınmazların tarımsal nitelik taşıması veya büyük ova koruma alanı kapsamında yer alması halinde izin süreci Tarım ve Orman Bakanlığı’nın belirlediği bilgi ve belgeler doğrultusunda yürütülecek.

Tarımsal nitelikli taşınmazların amaç dışı kullanım izni talepleri EPDK tarafından değerlendirilecek ve uygun bulunması halinde işlem 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında yürütülmek üzere ilgili valiliğe iletilecek. Büyük ova koruma alanlarında ise kamu yararı kararı verilmesi halinde dosya teknik rapor ve ekleriyle birlikte Tarım ve Orman Bakanlığı’na gönderilecek.

Aynı maddede yenilenebilir enerjiye dayalı elektrik üretim tesisleri için 5403 sayılı Kanunun 13’üncü maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi kapsamında işlem tesis edileceği de açık biçimde belirtiliyor.

Acele kamulaştırma hükmü RES ve GES projelerinde yeni bir hız aracı oluşturuyor

Yönetmeliğe eklenen geçici madde, yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı faaliyetler için acele kamulaştırma yapılabilmesine imkan tanıyor. Buna göre özel hukuk tüzel kişisinin talebi uygun görülürse özel mülkiyete konu taşınmazların temini amacıyla EPDK Kurulu acele kamulaştırma kararı alabilecek.

Maddede ayrıca mahkeme tarafından verilecek acele el koyma kararları sonrasındaki diğer işlemlerin Kanunun ilgili hükümlerine göre yürütüleceği belirtiliyor. Bu yapı hem idari karar sürecini hem de sonraki hukuki işlemlerin çerçevesini belirliyor.

Enerji projelerinde acele kamulaştırma kararı
Acele kamulaştırma hükmü, yenilenebilir enerji projelerinde arazi temini sürecine yeni bir hız aracı ekliyor.

Pratikte bu mekanizma özellikle çok parçalı mülkiyet yapısına sahip RES sahalarında ve geniş arazi gerektiren GES projelerinde yatırımcıların proje sahasına erişimini kolaylaştırma potansiyeli taşıyor. Türkiye’de birçok projede teknik fizibilite ve bağlantı kapasitesi kadar taşınmaz temini de yatırım takvimini belirleyen kritik unsurlardan biri haline gelmiş durumda.

Yenilenebilir enerji piyasasında proje takvimi ve yatırım planları etkilenebilir

Türkiye’de yenilenebilir enerji yatırımlarında en sık karşılaşılan sorunlardan biri lisans veya önlisans alınmış olsa bile arazi temini, mülkiyet ihtilafları ve izin süreçleri nedeniyle projelerin sahaya taşınmasının gecikmesi. Özellikle RES projelerinde türbin yerleşimleri ve ulaşım yolları, GES projelerinde ise geniş ve bütüncül arazi ihtiyacı bu sorunu daha görünür hale getiriyor.

Yeni düzenleme yatırımcılar açısından proje geliştirme süresini kısaltma potansiyeli taşıyor. Araziye erişimde yaşanan belirsizliklerin azalması, finansman süreçlerinde de öngörülebilirliği artırabilir. Bu nedenle acele kamulaştırma mekanizması yalnızca idari bir araç değil, aynı zamanda yatırım planlaması açısından da önemli bir unsur olarak görülüyor.

Türkiye’de halihazırda geliştirme aşamasında bulunan çok sayıda RES ve GES projesi dikkate alındığında, taşınmaz teminine ilişkin süreçlerin hızlanması proje takvimlerini doğrudan etkileyebilir.

YEKA ve büyük ölçekli projeler için kritik

Düzenleme özellikle büyük ölçekli rüzgar ve güneş projeleri açısından önemli görülüyor. Türkiye’de son yıllarda Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı modeli kapsamında gerçekleştirilen ihalelerde yatırımcıların karşılaştığı en önemli sorunlardan biri proje sahalarının bütünlüğünü sağlayacak arazi temini süreçleri olmuştu.

Yeni düzenleme, uygun görülen durumlarda acele kamulaştırma mekanizmasının devreye girmesiyle bu sürecin hızlanmasını sağlayabilir. Bu durum hem yatırım takvimlerinin öngörülebilirliğini artırabilir hem de Türkiye’nin yenilenebilir enerji kapasite artış hedeflerini destekleyebilir.

Enerji dönüşümü politikası açısından verilen hız sinyali

Yönetmelik değişikliği yalnızca teknik bir idari düzenleme değil, aynı zamanda Türkiye’nin enerji dönüşümünde uygulama hızını artırmaya yönelik bir politika sinyali olarak da değerlendiriliyor. Son yıllarda enerji güvenliği, yerli üretim kapasitesinin artırılması ve yenilenebilir kaynakların elektrik üretimindeki payının yükseltilmesi politika öncelikleri arasında yer alıyor.

EPDK yenilenebilir enerji kamulaştırma düzenlemesi Türkiye RES GES yatırım süreçleri
Düzenleme, Türkiye’de yenilenebilir enerji yatırımlarının hızlanmasına yönelik politika sinyallerini güçlendiriyor.

Bu çerçevede devletin verdiği temel mesaj, yenilenebilir enerji yatırımlarının sadece teşviklerle değil, aynı zamanda arazi ve izin süreçlerinde de daha hızlı ilerleyebilecek yapısal araçlarla destekleneceği yönünde okunuyor.

Türkiye, 2035 yılına kadar yenilenebilir enerji kurulu gücünü önemli ölçüde artırmayı hedefliyor. Bu hedef doğrultusunda yatırım süreçlerinin hızlandırılması, izin mekanizmalarının sadeleştirilmesi ve arazi temini gibi idari süreçlerin iyileştirilmesi enerji politikalarının önemli başlıkları arasında yer alıyor.

Tarım arazileri ve mülkiyet hakkı dengesi uygulamanın kritik alanı olacak

Düzenleme yatırım süreçlerini hızlandırma potansiyeli taşısa da uygulama tarafında dikkatle izlenecek başlıklar bulunuyor. Bunların başında tarım arazilerinin korunması, büyük ova koruma alanları ve özel mülkiyet hakkına ilişkin hassasiyetler geliyor.

Acele kamulaştırma kararları idari işlem niteliğinde ve yargı denetimine açık. Bu nedenle sahadaki uygulama yalnızca idari kararlarla değil, aynı zamanda mahkeme kararlarıyla da şekillenebilecek.

Önümüzdeki dönemde tartışmanın odağı yenilenebilir enerji yatırımlarının hızlandırılması gerekip gerekmediğinden çok, bu hızın tarım arazileri ve mülkiyet hakkı ile nasıl dengeleneceği sorusu etrafında yoğunlaşabilir.

Arazi kullanımı tartışmaları gündeme gelebilir

Bununla birlikte enerji yatırımları için acele kamulaştırma yetkisinin genişletilmesi, arazi kullanımı ve tarım alanlarının korunması konusunda yeni tartışmaları da beraberinde getirebilir. Türkiye’de özellikle güneş enerjisi santralleri projelerinde tarım arazilerinin kullanımı zaman zaman kamuoyunda eleştirilere neden oluyor.

Uzmanlar, enerji dönüşümünün hızlanması ile arazi kullanım politikalarının dengelenmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

Yenilenebilir enerji piyasasında yeni yatırım hareketi ihtimali

EPDK’nın yaptığı değişiklik Türkiye’de yenilenebilir enerji piyasasında arazi temini kaynaklı tıkanıklıkları azaltmayı amaçlayan önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Özellikle acele kamulaştırma kararının yenilenebilir projeler için açık biçimde tanımlanması proje geliştirme zincirindeki önemli bir belirsizliği azaltma potansiyeli taşıyor.

Düzenlemenin uygulama biçimi belirleyici olacak. Ancak süreç etkin ve dengeli şekilde yürütülürse proje takvimlerinin kısalması, yatırım maliyetlerinin daha öngörülebilir hale gelmesi ve Türkiye’de RES ile GES yatırımlarının hızlanması mümkün olabilir.

Okura soru

Sizce yenilenebilir enerji yatırımlarında hız ile tarım arazileri ve mülkiyet hakkı arasındaki denge nasıl kurulmalı?

Resmi Gazete karar metni

Yönetmelik değişikliğinin yer aldığı Resmi Gazete karar metninin tamamını aşağıdaki PDF dosyasından inceleyebilirsiniz.

EPDK yenilenebilir enerji acele kamulaştırma düzenlemesi Resmi Gazete PDF

İlgili haberler

 

View this post on Instagram

 


Bir Cevap Bırakın

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz