Eti Maden, Eskişehir Kırka tesislerinde bor atıklarını geri dönüştürerek endüstriyel ölçekte lityum karbonat üretimine geçtiğini duyurdu. Bu hamle, Türkiye’nin elektrikli araç ve batarya teknolojilerindeki dışa bağımlılığını kırma yolunda tarihi bir dönüm noktası olarak görülüyor.
Hızlı bakış
- Eti Maden Kırka tesisinde bor atıklarından lityum karbonat üretimi pilot ölçekten endüstriyel boyuta geçti
- Tesis orta vadede yıllık 600 ton kapasiteye ulaşmayı hedefliyor ve Türkiye’nin lityum ihtiyacının önemli bir bölümünü karşılayacak
- Yerli lityum üretimi Togg ve Siro Energy için kritik tedarik güvenliği sağlayarak üretim maliyetlerini dengeleme potansiyeli taşıyor
- Bor atık suyundan lityum kazanımına dayalı üretim yöntemi dünya literatüründe öncü ve çevre dostu bir model olarak kabul ediliyor
- Düşük karbon ayak izli lityum üretimi Avrupa Yeşil Mutabakatı kriterleriyle uyumlu ve ihracatta rekabet avantajı sunuyor
Bor atıkları enerjiye dönüşüyor: Yıllık üretim hedefi büyüdü
Dünya bor rezervlerinin yüzde 73’üne sahip olan Türkiye, bu stratejik madeni artık sadece temizlik veya sanayi ürünü olarak değil, enerjinin temel hammaddesi olarak da ekonomiye kazandırıyor. Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü’nden yapılan açıklamaya göre, Eskişehir Kırka’da pilot denemeleri başarıyla tamamlanan lityum üretim tesisi, tam kapasiteyle endüstriyel üretime geçti. Tesiste, bor üretimi sırasında ortaya çıkan sıvı atıklar işlenerek, batarya yapımında kullanılan yüksek saflıkta lityum karbonat elde ediliyor. 2026 yılı hedefleri doğrultusunda tesisin kapasitesinin kademeli olarak artırılması ve Türkiye’nin yıllık lityum ihtiyacının önemli bir bölümünün buradan karşılanması planlanıyor.
Yerli otomobil Togg ve Siro için tedarik güvencesi
Küresel piyasalarda “beyaz altın” olarak bilinen lityum, elektrikli araç bataryalarının en kritik bileşeni konumunda. Türkiye’nin yerli otomobili Togg ve Gemlik’te batarya üretimi yapan Siro Energy için bu tesis hayati önem taşıyor. Bugüne kadar tamamına yakını ithal edilen lityumun artık yerli kaynaklarla üretilmesi, hem üretim maliyetlerini düşürecek hem de tedarik zincirinde yaşanabilecek küresel krizlere karşı (pandemi veya savaş dönemlerinde görüldüğü gibi) yerli üreticiyi koruyacak. Sektör temsilcileri, yerli lityumun batarya hücresi üretiminde kullanılmasının, Togg’un yerlilik oranını da doğrudan yukarı çekeceğini belirtiyor.
Dünyada bir ilk: Çevreci ve döngüsel üretim modeli
Eti Maden’in geliştirdiği üretim yöntemi, sadece ekonomik değil ekolojik açıdan da dünya literatürüne girmiş durumda. Geleneksel lityum madenciliği (Güney Amerika’daki tuzlu su havuzları veya Avustralya’daki kaya madenciliği) devasa su tüketimine ve çevre tahribatına yol açarken, Türkiye’deki yöntem tamamen “geri kazanım” üzerine kurulu. Hali hazırda var olan bor atık suyunun içindeki lityum ayrıştırılıyor ve işlem sonunda ortaya çıkan temiz su tekrar tesiste kullanılıyor. Bu “döngüsel ekonomi” modeli, Avrupa Yeşil Mutabakatı kriterleriyle de birebir örtüşüyor. Yani Türkiye, dünyanın en “yeşil” lityumunu üreterek ihracatta da rekabet avantajı elde etmeyi hedefliyor.
Firecarrier yorumu: Hammadde bağımsızlığı olmadan teknoloji üretilemez
2026 yılına lityum müjdesiyle girmek, Türkiye’nin enerji vizyonu açısından sembolik bir değerin ötesinde. Elektrikli araç devrimi hızlanırken, bataryayı kimin ürettiği kadar, bataryanın içindeki madene kimin sahip olduğu da belirleyici olacak. Eti Maden’in bu başarısı, Türkiye’yi sadece bir “montaj üssü” olmaktan çıkarıp, hammadde teknolojisine sahip bir oyuncu ligine taşıyor. Şimdi gözler, bu üretimin Bandırma’daki diğer tesislerle ne kadar hızlı ölçeklenebileceğinde.
Okura soru
Siz bu konuda ne düşünüyorsunuz? Yerli lityum üretimi, Türkiye’nin elektrikli araç sektöründe küresel bir oyuncu olmasını sağlar mı?
İlgili haberler
- İlk yerli lityum tesisi üretime başladı
- Türkiye’nin yerli batarya üçgeni: Lityum, sodyum ve katı hal
- Enerji Geleceğimiz: Eskişehir’de Nadir Toprak ve Lityum Devrimi
- Togg T10F satışta: 1 milyon 860 bin TL, 623 km menzil
- Çevreci reaktör: Jeotermal kaynaklardan lityum elde ediyor
- Doğrudan lityum çıkarma ile hızlı ve sürdürülebilir üretim

















