Ana Sayfa Güneş Bir evin tüm elektriği için 5 kW güneş sistemi yeterli mi?

Bir evin tüm elektriği için 5 kW güneş sistemi yeterli mi?

Yazar

Ara 20, 2025 @ 2:30 Değiştirilme tarihi: Ara 20, 2025 @ 3:23

Türkiye koşullarında yaklaşık 5 kWp kurulu güce sahip bir çatı güneş sistemi, birçok hanenin yıllık elektrik tüketiminin büyük bölümünü karşılayabilir. “Tüm elektrik” iddiasının gerçekçi olup olmadığı ise tüketim profiline, şebeke bağlantısına ve depolama kullanımına bağlı.

Hızlı bakış

Türkiye koşullarında 5 kWp çatı güneş sisteminin birçok hanenin yıllık elektrik tüketiminin büyük bölümünü karşılama potansiyeli
kWh tüketimi ile kWp kurulu güç arasındaki fark ve “5 kWh’lik sistem” ifadesinin neden teknik olarak hatalı olduğu
1 kWp ve 5 kWp çatı GES için Türkiye koşullarında yıllık elektrik üretim potansiyeli aralığı
Depolama olmadan üretim-tüketim uyumsuzluğu nedeniyle şebekeye bağımlılığın neden devam ettiği
On-grid ve off-grid güneş sistemleri arasındaki farklar ve batarya zorunluluğu
2025’te çatı GES yatırımının geri dönüş süresinin tüketim ve depolama senaryolarına göre nasıl hesaplanması gerektiği

kWh ile kWp farkı: Tüketim ile kurulu gücü karıştırmamak gerekir

Ev tipi güneş enerjisi sistemleri hakkında en yaygın kafa karışıklığı, kWh ile kWp kavramlarının birbirinin yerine kullanılmasıdır. kWh bir enerji birimidir ve tüketimi ifade eder; kWp ise güneş enerjisi sisteminin kurulu gücünü ifade eder.

Bu nedenle “5 kWh’lik sistem” teknik olarak doğru bir tanım değil. Doğru ifade “yaklaşık 5 kWp kurulu güce sahip çatı güneş sistemi” şeklinde olmalı.

Bir sistemin yeterliliği, evin yıllık elektrik tüketiminin kWh cinsinden ölçülmesi ve sistemin yıllık üretim potansiyeliyle karşılaştırılmasıyla anlaşılır. Bu karşılaştırma yapılmadan “tüm elektrik” gibi kesin ifadeler yanıltıcı olabilir.

100 metrekare bir evin yıllık elektrik tüketimi nasıl değişir?

Yaklaşık 100 metrekare büyüklüğünde, yalıtımı yapılmış bir konutta yıllık elektrik tüketimi; hane kişi sayısı, cihaz alışkanlıkları ve ısıtma-soğutmanın elektrikle yapılıp yapılmadığına göre ciddi biçimde değişir. Birçok evde priz ve aydınlatma tüketimi tek başına yıllık birkaç bin kWh seviyesindeyken, ısıtma, soğutma veya sıcak su yükünün elektrikli sistemlerle karşılanması tüketimi belirgin biçimde artırır.

Bu nedenle “bir evin tüm elektriği” ifadesini değerlendirirken önce şu ayrım yapılmalıdır: Evde yalnızca priz ve aydınlatma mı hedefleniyor, yoksa ısıtma-soğutma ve sıcak su yükleri de elektrik üzerinden mi taşınıyor? Isı pompası gibi verimli çözümler bu tabloyu iyileştirebilir; ancak doğrudan elektrikli ısıtıcılar tüketimi çok hızlı büyütür.

5 kWp çatı güneş sistemi yılda ne kadar elektrik üretebilir?

Türkiye’de 1 kWp gücündeki bir çatı güneş sistemi, konuma ve çatı koşullarına bağlı olarak yılda yaklaşık 1.400–1.700 kWh elektrik üretim potansiyeline sahip olabilir. Bu aralık, şehirden şehre değişebilen güneşlenme süresi, çatı eğimi, gölgeleme ve sistem tasarım kalitesi gibi etkenlerden etkilenir.

Bu yaklaşım üzerinden bakıldığında 5 kWp kurulu güce sahip bir sistem, yılda yaklaşık 7.000–8.500 kWh aralığında üretim potansiyeli sunabilir. Bu üretim, birçok hanede yıllık priz ve aydınlatma tüketimini karşılamaya yaklaşırken, ısıtma-soğutma ve sıcak su yükleri devreye girdiğinde “tam karşılama” iddiası daha koşullu hale gelir.

Örnek kurulum: 100 metrekare bir ev için tipik çatı GES senaryosu

Yaklaşık 100 metrekare büyüklüğünde, yalıtımı yapılmış bir konut için 5 kWp kurulu güce sahip bir çatı güneş enerjisi sistemi, güncel panel teknolojilerine bağlı olarak genellikle 10–12 adet panelden oluşur. Panel başına güç değeri arttıkça panel sayısı azalabilir. Ancak toplam kurulu güç aynı kalır.

Böyle bir sistem için gerekli çatı alanı, panel tipine ve yerleşim biçimine göre değişmekle birlikte ortalama bir konut çatısında rahatlıkla karşılanabilecek düzeyde. En verimli sonuçlar, panellerin güney veya güneydoğu yönlü yerleştirildiği, gölgelenmenin minimum olduğu çatılarda elde edilir.

Kurulum planlanırken yalnızca yıllık toplam üretime değil, gün içi üretim dağılımına da bakılması gerekir. Bu sayede sistemin evin tüketim profiliyle ne ölçüde örtüştüğü ve depolama ihtiyacının ne kadar olacağı daha net görülebilir.

Depolama olmadan tüm elektrik hedefi neden zor?

Güneş enerjisinin üretim profili gündüz yoğunlaşır. Konut tüketimi ise akşam ve gece saatlerinde artar. Bu nedenle depolama sistemi olmayan bir çatı güneş sistemi, yıllık toplamda tüketimi dengeleyebilse bile gün içi saatlik dengesizlik nedeniyle şebekeye bağımlı kalabilir. Bu durum, “tüm elektrik” ifadesinin pratikte çoğu zaman “yıllık bazda dengeleme” anlamına geldiğini gösterir.

Şebekeye bağlı sistemlerde amaç, gün içinde üretilen elektriği evde kullanmak ve fazlayı şebekeye vermek olabilir. Şebekeden bağımsızlık hedefleniyorsa, saatlik dengeyi sağlayacak enerji depolama kapasitesi kritik hale gelir.

5 kWp sistem için batarya kapasitesi hangi senaryolarda anlam kazanır?

Batarya kapasitesi seçimi, evin akşam-gece tüketim miktarına ve kullanıcıların bağımsızlık hedeflerine göre yapılmalıdır. Düşük tüketimli bir evde daha küçük bir batarya, akşam saatlerini taşımaya yardımcı olabilir. Daha yüksek konfor ve daha geniş bağımsızlık hedefi olan hanelerde ise batarya kapasitesi arttıkça şebekeye ihtiyaç azalır.

Genel yaklaşım olarak, bataryanın amacı yalnızca “enerjiyi depolamak” değil, aynı zamanda evin tüketim profilini güneş üretimiyle daha uyumlu hale getirmektir. Bu nedenle batarya seçimi yapılırken evin gerçek tüketim verileri, kritik yükler, kesinti senaryoları ve sistemin büyütülebilirliği birlikte değerlendirilmeli.

On-grid ve off-grid güneş sistemleri arasındaki fark ne?

Ev tipi güneş enerjisi sistemleri temel olarak on-grid ve off-grid olmak üzere iki ana gruba ayrılır. On-grid sistemler şebekeye bağlı çalışır ve üretilen elektriğin evde kullanılmayan kısmı şebekeye verilebilir. Bu sistemlerde batarya kullanımı zorunlu değildir.

Off-grid sistemlerde ise şebeke bağlantısı bulunmaz. Bu nedenle evin tüm elektrik ihtiyacının, günün her saatinde karşılanabilmesi için yeterli batarya kapasitesi zorunludur. Off-grid sistemler, daha yüksek kurulu güç ve daha büyük depolama ihtiyacı nedeniyle genellikle daha yüksek yatırım maliyeti gerektirir.

Konutlar için en yaygın tercih, şebekeye bağlı çalışan ve isteğe bağlı olarak depolama eklenebilen sistemlerdir. Bu yaklaşım, hem günlük kullanımda esneklik sağlar hem de tam bağımsızlık gerektirmeden güneş enerjisinden maksimum fayda elde edilmesine imkan tanır.

Türkiye’de ev tipi güneş sistemlerinde on-grid ve off-grid yasal çerçeve

Türkiye’de konutlar için kurulan güneş enerjisi sistemlerinin yasal durumu, sistemin şebekeye bağlı olup olmamasına göre farklılık gösterir. Şebekeye bağlı olmayan, yani off-grid çalışan sistemler elektrik dağıtım şebekesiyle fiziksel bir bağlantı kurmadığı için lisans, bağlantı anlaşması veya mahsuplaşma sürecine tabi değildir.

Off-grid sistemlerde temel beklenti, kurulumun yürürlükteki elektrik tesisatı ve güvenlik standartlarına uygun şekilde yapılmasıdır. Şebekeye enerji verilmediği sürece dağıtım şirketleriyle bir izin veya onay süreci gerekmez. Bu nedenle kırsal alanlar, yazlıklar veya şebeke erişiminin sınırlı olduğu bölgelerde off-grid çözümler pratik bir seçenek olarak öne çıkar.

On-grid sistemlerde ise durum farklıdır. Şebekeye bağlı çalışan çatı güneş sistemleri, Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimi Yönetmeliği kapsamında değerlendirilir. Bu sistemlerde amaç, öncelikle kendi tüketimini karşılamak; fazla üretim olması halinde ise bunu şebekeye vererek mahsuplaşmaktır.

Müstakil ev ve apartmanlarda güneş enerjisi kullanımı yasal olarak nasıl uygulanır?

Müstakil evlerde çatı güneş enerjisi sistemi kurulumu, teknik ve idari açıdan en sade senaryoyu oluşturur. Şebekeye bağlı bir sistem kurulacaksa lisanssız üretim kapsamında bağlantı başvurusu ve sayaç işlemleri yapılır. Off-grid bir çözüm tercih edilirse bu süreçlere ihtiyaç duyulmaz.

Apartman ve site tipi yapılarda ise çatı alanı ortak mülkiyet kapsamında değerlendirilir. Bu nedenle güneş enerjisi sistemi kurulmadan önce kat maliklerinin onayı gerekir. Onay sürecinin tamamlanmasının ardından apartman veya site adına tek bir sistem kurulabilir ve üretilen enerji ortak alan tüketiminde veya belirlenen kullanım senaryosuna göre değerlendirilebilir.

Şebekeye bağlı apartman uygulamalarında, lisanssız üretim ve mahsuplaşma mekanizması ortak abonelik üzerinden yürütülür. Bu yaklaşım, özellikle asansör, aydınlatma ve ortak alan tüketimi yüksek olan binalarda ekonomik faydayı artırabilir.

Geri dönüş süresi 2025’te hangi faktörlere bağlıdır?

Çatı güneş sistemi yatırımının geri dönüş süresi; elektrik fiyatı seviyesi, yıllık tüketim miktarı, öz tüketim oranı, çatı koşulları ve sistem maliyeti gibi değişkenlere bağlı. Depolama eklenmediğinde başlangıç maliyeti daha düşük olabildiği için geri dönüş süresi kısalabilir. Depolama eklendiğinde ise yatırım maliyeti artar; buna karşılık kesinti dayanıklılığı, akşam tüketimini karşılama ve fiyat dalgalanmalarına karşı koruma gibi ek faydalar devreye girer.

Bu nedenle geri dönüş hesabı yapılırken tek bir “yıl” iddiası yerine, evin kullanım profiline göre değişebilen senaryolar üzerinden değerlendirme yapmak daha sağlıklı olur. En doğru yaklaşım, sistem kurulmadan önce tüketim verilerinin çıkarılması ve simülasyonla üretim-tüketim dengesinin görülmesi.

Ev için 5 kW güneş sistemi yeterli mi sorusunun net cevabı nedir?

Yaklaşık 5 kWp kurulu güce sahip bir çatı güneş sistemi, birçok hanede yıllık elektrik tüketiminin büyük bölümünü karşılayabilecek bir üretim potansiyeli sunar. Ancak “tüm elektrik” ifadesinin gerçekliği, evde ısıtma-soğutma ve sıcak su yüklerinin elektrikle taşınıp taşınmadığına, şebeke bağlantısına ve depolama kapasitesine bağlı.

Şebekeye bağlı kullanımda 5 kWp birçok ev için güçlü bir başlangıç noktası olabilir. Daha yüksek bağımsızlık hedeflerinde ise depolama kapasitesi ve sistem tasarımı belirleyici olur. En doğru sistem boyutu, tüketim verileri ve mühendislik hesabıyla belirlenmeli.