Demiryolunda tehlikeli yük: Güvenlik danışmanı yükümlülüğüne aykırılığa 170.903 TL ceza

Demiryoluyla tehlikeli madde taşımacılığında idari yaptırımlar yeniden düzenlendi. Güvenlik danışmanı çalıştırma veya hizmet alma yükümlülüğünü yerine getirmeyen işletmelere 170.903 TL ceza uygulanacak.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, tehlikeli maddelerin demiryoluyla taşınmasına ilişkin yönetmeliğin idari yaptırım hükümlerini yeniledi. 13 Ekim 2026 tarihli ve 33399 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklik; faaliyet belgesi, taşıma ekipmanlarının uygunluğu, güvenlik danışmanlığı ve diğer yükümlülüklerin ihlalinde uygulanacak ceza tutarlarını belirliyor.

Güvenlik danışmanı yükümlülüğünde hangi ceza uygulanacak?

Yönetmeliğin 23. maddesinin birinci fıkrasına aykırı olarak Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı istihdam etmeyen veya danışmanlık hizmeti almayan işletmelere 170.903 TL idari para cezası uygulanacak.
Danışmanlık yükümlülüğü, yönetmelik kapsamındaki taşımacı, gönderen, paketleyen, yükleyen, dolduran ve boşaltan işletmeler için ilgili uluslararası demiryolu tehlikeli yük kuralları çerçevesinde düzenleniyor. 13 Ekim değişikliği, danışmanlık zorunluluğunu ilk kez getirmiyor; bu yükümlülüğe aykırılıkta uygulanacak yaptırımı yeniden düzenliyor.

Taşıma ekipmanlarının test ve belgeleri neden önemli?

Gerekli test, muayene ve sertifikalandırması yetkilendirilmiş kuruluş tarafından yapılmamış yük taşıma birimlerinin tehlikeli madde taşımacılığında kullanılması halinde, her bir yük taşıma birimi için gönderene, doldurana ve taşımacıya 85.437 TL ceza öngörülüyor.
Bu hüküm, yönetmeliğin 8. maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarındaki uygunluk ve belgelendirme koşullarına bağlı. Tutar, bütün bir sevkiyat için tek ceza olarak okunmamalı; metin taşıma birimi başına uygulama öngörüyor.

Tablo, düzenlemedeki cezaların tamamını değil, seçilmiş yükümlülükleri gösteriyor. Uygulanacak yaptırım, ihlal edilen hükme ve sorumlu tarafın faaliyetine göre değişiyor.

Hangi durumda trenin seferine devam etmesine izin verilmeyecek?

Yönetmeliğin 8. maddesinin birinci fıkrasındaki taşıma izni yükümlülüğüne aykırılıkta taşımacıya 85.437 TL ceza uygulanacak. Bu bent kapsamında ceza verilmesi halinde, ihlalin giderilmesine kadar vagon veya tren güvenli bir alanda bekletilecek ve seferine devam etmesine izin verilmeyecek.
Bu hüküm, yönetmeliğin Ek-1 tablosunda belirtilen tehlikeli maddeler için yetkili mercilerden alınması gereken izinle ilgili. Her belge eksikliğinin otomatik olarak aynı sefer durdurma sonucunu doğurduğu anlamına gelmiyor.

Düzenleme 13 Ekim’de yürürlüğe girdi

Değişiklik, yayımlandığı 13 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Yönetmeliğin hukuki dayanağı ve kurum adları da güncellendi. Denetimlerin Bakanlık personelinin yanı sıra yetkilendirilmiş kamu kurum ve kuruluşları eliyle yürütülmesine ilişkin hüküm yeniden düzenlendi.
Metin, belirli bir işletmeye verilmiş ceza veya gerçekleşmiş bir kaza açıklamıyor. Tehlikeli madde taşımacılığındaki ihlaller için uygulanacak kuralları belirliyor.

Çevre ve sanayi açısından ne izlenmeli?

Yeşil Haber’in değerlendirmesine göre düzenlemenin çevresel önemi, tehlikeli yüklerin taşınması sırasında insan sağlığına ve çevreye yönelik risklerin yönetilmesinde. Taşıma ekipmanlarının uygunluğu, danışmanlık hizmetlerinin niteliği ve denetimlerin uygulanması birlikte izlenmeli.
Ceza tutarlarının belirlenmesi tek başına kaza veya sızıntı riskinin ne kadar azaldığını göstermiyor. Uygulamanın sonucu, denetim bulguları ve taşımacılık güvenliğine ilişkin verilerle değerlendirilebilecek.

Kaynaklar

• 13 Ekim 2026 tarihli Resmi Gazete, Tehlikeli Maddelerin Demiryolu ile Taşınması Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, sayfa 4–6
• Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Tehlikeli Maddelerin Demiryolu ile Taşınması Hakkında Yönetmelik, mevcut yükümlülüklere ilişkin metin