Dijital batarya pasaportu AB düzenlemesi Türkiye batarya üretimi 2027 uyum Elektrikli araç batarya tedarik zinciri

Avrupa Yeşil Mutabakatı kapsamında batarya değer zincirinde şeffaflığı ve izlenebilirliği zorunlu kılan düzenleme teknik detaylara kavuştu. Türkiye’deki batarya ve otomotiv üreticilerinin, 2027 itibarıyla AB pazarına girişte sunması gereken “Karbon Ayak İzi” ve “Tedarik Zinciri” verileri standart hale geliyor.

Hızlı bakış

Dijital batarya pasaportu: 18 Şubat 2027’den itibaren zorunlu

Avrupa Birliği’nin Batarya Yönetmeliği (EU 2023/1542) kapsamında zorunlu hale gelen Dijital Batarya Pasaportu (DBP) uygulamasında teknik standartlar netleşti. 18 Şubat 2027 tarihinden itibaren, 2 kWh üzeri kapasiteye sahip tüm endüstriyel ve elektrikli araç (EV) bataryalarının, dijital bir kimliğe (QR Kod) sahip olması zorunlu hale gelecek.

Ağustos 2023’te yürürlüğe giren düzenleme, AB pazarına giren tüm bataryalar için geçerli olacak. Türkiye’den AB’ye batarya veya batarya içeren araç ihraç eden üreticiler, bu standartlara uyum sağlamadan pazar erişimi sağlayamayacak.


İhracatın yeni teknik şartnamesi: İzlenebilirlik ve şeffaflık

Batarya üretim tedarik zinciri izlenebilirlik ve dijital batarya pasaportu AB düzenlemesi
Batarya üretiminde tedarik zinciri izlenebilirliği, AB Batarya Yönetmeliği’nin 2027’de yürürlüğe girecek dijital pasaport gerekliliklerinin temelini oluşturuyor.

Yeni düzenleme, bataryanın sadece performans verilerini değil; hammaddenin madenden çıkarıldığı andan itibaren üretim, kullanım ve geri dönüşüm süreçlerindeki tüm çevresel etkilerini kayıt altına almayı hedefliyor. Bu kapsamda üreticilerin şu verileri şeffaf bir şekilde sunması gerekecek:

  • Bataryanın toplam karbon ayak izi beyanı (üretim aşamasında kg CO₂e/kWh)
  • Kullanılan lityum, kobalt, nikel, grafit gibi kritik hammaddelerin tedarik kaynağı ve due diligence belgesi
  • Geri dönüştürülmüş malzeme oranı ve döngüsel ekonomiye katkı
  • Bataryanın sağlık durumu (SOH), kapasite kaybı ve beklenen ömrü
  • Güvenlik ve performans test sonuçları
  • Tamir edilebilirlik ve yedek parça erişimi bilgileri

Bu veriler, her batarya üzerindeki QR kod aracılığıyla dijital ortamda erişilebilir olacak ve bataryanın ömrü boyunca güncellenebilecek.

Türkiye batarya üretimi 2027 uyum Dijital batarya pasaportu AB düzenlemesi Elektrikli araç batarya tedarik zincirTürkiye’deki yatırımları doğrudan etkileyen düzenleme

Türkiye’nin Avrupa’nın batarya üretim üslerinden biri olma hedefi doğrultusunda, Gemlik’teki Siro (Togg-Farasis) yatırımı, Ford Otosan’ın batarya montaj tesisleri ve Manisa’da kurulacak BYD fabrikası için bu standartlar belirleyici olacak.

Sektör temsilcileri, Türk üreticilerin tedarik zincirlerini 2027’ye kadar bu dijital izlenebilirlik altyapısına uyumlu hale getirmesinin, ihracat rekabetçiliği açısından kritik önem taşıdığını vurguluyor. Özellikle karbon ayak izi hesaplama kapasitesi, tedarikçi denetimi ve dijital veri yönetimi altyapısının kurulması, önümüzdeki 12–18 ay içinde tamamlanması gereken öncelikler arasında yer alıyor.

Uyum süreci: Hangi adımlar atılmalı?

Türkiye’deki batarya üreticileri ve otomotiv sanayisi için uyum süreci şu adımları içeriyor:

1) Karbon ayak izi hesaplama: Üretim tesislerinde enerji tüketimi, hammadde temini ve lojistik süreçlerin ISO 14067 standardına uygun şekilde ölçülmesi ve raporlanması gerekiyor.

2) Tedarik zinciri due diligence: Özellikle kobalt, nikel ve lityum tedarikinde OECD Due Diligence Kılavuzu’na uygun kaynak izlenebilirliği ve risk değerlendirmesi yapılması zorunlu.

3) Dijital altyapı kurulumu: Batarya pasaportu verilerinin depolanması, güncellenmesi ve paylaşılması için blockchain veya merkezi veri yönetim sistemlerinin kurulması.

4) Geri dönüşüm stratejisi: Ömrünü tamamlayan bataryaların toplanması, ikinci kullanım (second life) değerlendirmesi ve geri dönüşüm süreçlerinin planlanması.

Uyum sağlayamayan üreticiler, AB pazarına erişimlerini kaybedebilir veya ek ticaret engelleriyle karşılaşabilir.

Rekabet avantajı mı, yük mü? Sektörün beklentileri

Sektör kaynaklarına göre düzenlemenin orta vadede Türk sanayisi için rekabet avantajı yaratabileceği, ancak kısa vadede yatırım ve organizasyon maliyeti getireceği değerlendiriliyor.

Özellikle yerli tedarikçi ağı güçlü olan ve yenilenebilir enerji kullanımını artıran tesislerin, karbon ayak izi düşüklüğü sayesinde AB pazarında fark yaratması bekleniyor. Ancak küçük ve orta ölçekli yan sanayi firmalarının teknik ve finansal destek olmadan uyum sağlaması zorlu bir süreç olarak öne çıkıyor.

2027 sonrası: Batarya pasaportu ekosistemi genişliyor

Türkiye Avrupa batarya ticareti küresel standart dijital pasaport ekosistemi
Türkiye’nin Avrupa ve Asya arasındaki stratejik konumu, küresel batarya değer zincirinde dijital pasaport standartlarına uyumda önemli bir rol oynuyor.

Dijital Batarya Pasaportu, sadece AB sınırlarında değil, küresel batarya ticaretinde de yeni bir standart oluşturuyor. ABD’nin Inflation Reduction Act (IRA) kapsamında kritik mineraller ve batarya tedarik zincirine getirdiği şartlar ile Çin’in batarya izlenebilirliğine yönelik kendi dijital standartları, batarya pasaportu modelini küresel bir norm haline getirme yolunda ilerliyor.

Türkiye’nin hem Avrupa hem Asya pazarlarına köprü konumundaki stratejik rolü, bu uyum sürecini doğru yönetmesi durumunda, batarya değer zincirinde önemli bir oyuncu olmasına olanak tanıyabilir.

Okura soru

Sizce Türkiye’deki batarya üreticileri ve otomotiv yan sanayisi 2027’ye kadar dijital batarya pasaportu gerekliliklerine uyum sağlayabilir mi? Hangi alanların önceliklendirilmesi gerektiğini düşünüyorsunuz?

İlgili haberler


İlgili HaberlerYazarın Diğer İçerikleri

Bir Cevap Bırakın

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz