Değer Hareketi, COP31 panelinde tütün atıklarının çevresel maliyetini üreticilerin de üstlenmesi için politika geliştirilmesini istedi.
Değer Hareketi, 15 Kasım’da Antalya’daki COP31 Yeşil Alanı Sıfır Atık Pavyonu’nda düzenlediği panelde tütünün çevresel maliyetleri için üretici sorumluluğunu gündeme getirdi. Oluşumun 16 Kasım tarihli basın bültenine göre katılımcılar, kirliliğin giderilmesinin yalnız tüketicilerin izmaritleri doğru yere atmasına bırakılamayacağını vurguladı. Açıklama yeni bir mevzuat veya kabul edilmiş COP31 kararı değil, politika çağrısı niteliğinde.
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ece Ümmü Deveci, tütün yetiştiriciliğinden işleme ve dağıtıma uzanan zincirde kaynak kullanımına dikkat çekti. Dokuz Eylül Üniversitesi’nden Prof. Dr. Görkem Akıncı ise filtrelerin küçük plastik parçacıklara ayrılmasının kirliliği ortadan kaldırmadığını anlattı. İzmaritlerin ayrı toplanması da oturumda değerlendirilen seçenekler arasındaydı.
Dünya Sağlık Örgütü’nün 2022 değerlendirmesi, her yıl yaklaşık 4,5 trilyon sigaranın çevreye atıldığını ve yaygın filtre malzemesi selüloz asetatın mikroplastik kirliliği kaynağı olduğunu belirtiyor. Bu küresel tahmin, panelde açıklanmış yeni bir Türkiye ölçümü değil. DSÖ, temizleme ve atık bertaraf maliyetleri için genişletilmiş üretici sorumluluğunu da politika seçenekleri arasında sayıyor.
Panelde öne çıkan beş başlık; tütün etkilerinin iklim ve çevre politikalarına alınması, plastik ve elektronik atıkların önlenmesi, üreticilerin çevresel maliyetlere katılması, kamu denetimi ve koordinasyonunun güçlendirilmesi ile gençlerin karar süreçlerine katılımı oldu. Ulusal kirlilik maliyetinin belirlenmesi de önerildi; yeni bir maliyet hesabı veya uygulanacak ücret açıklanmadı.
Çağrı, COP31’deki halk sağlığını iklim politikalarına dahil etme tartışmasına tütün atıkları üzerinden katkı sunuyor. Üreticiye hangi yükümlülüğün getirileceği ve nasıl finanse edileceği ise henüz kararlaştırılmış değil.














