TÜNAŞ ve Candu Energy, 12 Kasım’da Antalya’daki COP31’de Türkiye’nin yeni nükleer projesi için CANDU fizibilite ve ön tasarım mühendisliği anlaşması imzaladı.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının 12 Kasım 2026 tarihli açıklamasına göre, Türkiye Nükleer Enerji AŞ (TÜNAŞ) ile AtkinsRéalis’in iştiraki Candu Energy Inc., Türkiye’de geliştirilebilecek nükleer santral projesinin teknik ve ekonomik koşullarını ayrıntılandıracak. Ön fizibilite çalışmalarının ardından gelen anlaşma, olası yatırım kararına temel oluşturacak verilerin hazırlanmasını ve projenin sonraki aşamalarına ilişkin yol haritasının belirlenmesini amaçlıyor.
CANDU anlaşması hangi çalışmaları kapsıyor?
“CANDU Fizibilite ve Ön Tasarım Mühendisliği Mutabakat Anlaşması”, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Kanada Çevre, İklim Değişikliği ve Doğa Bakanı Julie Dabrusin’ın huzurunda imzalandı. AtkinsRéalis Başkanı ve Genel Müdürü Ian L. Edwards’ın şahitliğindeki anlaşmaya TÜNAŞ Genel Müdürü Necati Yamaç ve AtkinsRéalis Nükleer Enerji Başkanı Joe St. Julian imza attı.
Çalışmalar; santral sahasının değerlendirilmesini, CANDU teknolojisinin saha koşullarına uyarlanmasını, işletme süreçlerini, finansman seçeneklerini ve ekonomik uygulanabilirliği kapsıyor. Proje organizasyonu, uygulama takvimi, maliyet tahminleri ve risk değerlendirmeleri de hazırlanacak. Böylece teknik tasarım ile yatırımın ticari koşulları birlikte ele alınacak.
AtkinsRéalis’in aynı gün yayımladığı açıklama, olası çok üniteli bir proje için saha özellikleri, altyapı gereksinimleri ve çevresel koşulların inceleneceğini belirtiyor. Şirket, fizibiliteden ön tasarım mühendisliğine uzanan süreci gelecekteki planlama ve yatırım kararlarını destekleyecek bir çalışma olarak tanımlıyor.
CANDU teknolojisinin temel özelliği nedir?
Kanada Nükleer Güvenlik Komisyonunun teknik açıklamasına göre CANDU, basınçlı ağır su reaktörü teknolojisi. Kanada’daki işletme reaktörlerinde yakıt olarak doğal uranyum, soğutucu ve nötron yavaşlatıcı olarak ağır su kullanılıyor. Türkiye’ye yönelik çalışmada ise teknolojinin belirli bir sahaya uyarlanması ve yerel gerekliliklerle birlikte değerlendirilmesi söz konusu.
Mart mutabakatından COP31 anlaşmasına ne değişti?
AtkinsRéalis’in 3 Mart 2026 tarihli duyurusundaki mutabakat, teknik veri paylaşımı, farklı CANDU seçeneklerinin TÜNAŞ’ın belirlediği sahalara uygunluğu, lisanslama gereklilikleri, finansman ve mülkiyet modellerinin araştırılmasına çerçeve oluşturmuştu. Bakanlığa göre bu kapsamda yürütülen ön fizibilite çalışmasında sona gelindi.
Kanada Başbakanı Mark Carney’in 22 Ekim’deki Ankara ziyaretinde Bayraktar ile Kanada Enerji ve Doğal Kaynaklar Bakanı Tim Hodgson da CANDU’nun Türkiye’de uygulanabilirliğini görüşmüştü. Yeşil Haber’in Türkiye–Kanada ortak bildirisine ilişkin haberinde aktarılan bu diplomatik çerçeve, COP31’de daha ayrıntılı mühendislik çalışmalarını kapsayan bir anlaşmayla ilerledi.
Yeşil Haber’in Kanada ve Güney Kore ile nükleer görüşmelere ilişkin önceki haberinde teknoloji seçenekleri ve finansman görüşmeleri öne çıkıyordu. Yeni gelişme, Kanada seçeneğinde fizibilite ve ön tasarım çalışmalarının kapsamının somutlaşması.
Sinop için fizibilite takvimi nasıl şekilleniyor?
AtkinsRéalis Nuclear Canada İcra Başkan Yardımcısı ve CANDU International Başkanı Gary Rose, 12 Kasım’da Anadolu Ajansına verdiği röportajda çalışmanın başlangıçta Sinop’a odaklandığını söyledi. Başka sahaların değerlendirilmesine de açık olduklarını belirten Rose’un açıkladığı hedefler şöyle:
| Aşama | Rose’un açıkladığı hedef |
|---|---|
| Fizibilite | Mayıs 2027’ye kadar |
| Ön tasarım mühendisliği — FEED | 2027 sonu veya 2028’in ilk ayları |
| Nihai teknoloji seçimine imkân sağlayacak çalışmalar | 2028’in ilk çeyreği |
Rose, takvimin Türkiye’nin nihai programına bağlı olduğunu ve başka teknoloji adaylarının bulunduğunu belirtti. AtkinsRéalis’in yazılı duyurusu ise çalışmanın 2027 bitmeden tamamlanmasını beklediğini bildiriyor. Röportajdaki aşamalı takvim, FEED için 2028 başı ihtimalini de içeriyor; tarihler şirketin hedefleri olarak okunmalı.
Finansman ve yerli sanayi katılımı nasıl değerlendirilecek?
Rose’a göre Kanada hükümeti, olası santral inşasının en azından bir bölümünün finansmanını desteklemeyi taahhüt ediyor. Şirket; ekipman sağlayabilecek ülkeler, yerel inşaat şirketleri, öz sermaye katkıları ve ihracat kredi kuruluşlarıyla şekillenebilecek bir ortaklık modeli üzerinde çalışıyor. Finansman stratejisi fizibilitenin parçası olacak; kaynakların sağlanması nihai yatırım kararına bağlanıyor.
Bakanlık, yerli sanayinin projeye katılımını ve nitelikli insan kaynağının geliştirilmesini çalışmanın önemli boyutları arasında sayıyor. Yerlileştirme ve eğitim planları hazırlanacak. Bayraktar, yerli sanayinin mümkün olan en yüksek katılımını öncelik olarak vurgularken sürecin nükleer enerji yol haritasını netleştirmesini ve arz güvenliğini güçlendirmesini hedeflediklerini belirtiyor.
Bu anlaşma neyi kesinleştirmiyor?
Açıklamalar, nihai yatırım kararı veya kesinleşmiş reaktör siparişi ortaya koymuyor. Bakanlık ve şirketin yazılı duyurularında kesin reaktör modeli, ünite sayısı, kurulu güç, yatırım bedeli ve inşaat başlangıcı açıklanmıyor. Rose’un finansman desteğine ilişkin beyanı da kredi tutarı, vade, faiz ve tarafların yükümlülüklerini içeren tamamlanmış bir finansman paketi sunmuyor.
Yeşil Pulse: Yatırım kararında hangi sonuçlar belirleyici olacak?
Yeşil Haber’in değerlendirmesine göre yeni aşamanın önemi, teknolojiye yönelik ilginin saha, maliyet ve finansman verileriyle sınanacak olması. Türkiye açısından izlenecek başlıklar; fizibilitenin ortaya koyacağı toplam maliyet, finansman koşulları, yerli şirketlerin üstlenebileceği işler ve insan kaynağı planı. Bu sonuçlar, teknoloji seçeneğinin uygulanabilir bir santral yatırımına dönüşüp dönüşemeyeceğini gösterecek.
Siz ne düşünüyorsunuz?
Türkiye’nin yeni nükleer projelerinde teknoloji seçimini değerlendirirken maliyet, finansman koşulları ve yerli sanayi katılımından hangisine öncelik verilmeli?
Kaynaklar
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Kanada ile Nükleerde Yeni Aşamaya Geçildi, 12 Kasım 2026.
Kanada Nükleer Güvenlik Komisyonu, Operating nuclear power plants, güncelleme: 2 Ekim 2026.
İlgili haberler
- Türkiye’nin yeni nükleer projelerinde Kanada ve Güney Kore öne çıkıyor
- Türkiye–Kanada ortak bildirisi: CANDU değerlendirmesi, LNG ve madencilikte iş birliği çerçevesi
- Türkiye’nin enerji güvenliği mimarisi: Nükleer, mineraller ve LNG ile üç kolonlu yeni strateji
- Türkiye ve Güney Kore’den nükleer finansman, enerji ve kritik mineral mutabakatları
- Avrupa’nın 2026 nükleer haritası: Yeni santraller, SMR projeleri ve Türkiye
- Türkiye 4. nesil nükleer yarışına giriyor: IC Holding ARC ile anlaştı
- NDK’den nükleer tesislere yeni kurallar: Saha raporu özeti ve 3 kategorili değişiklik denetimi
