Doğal sitlerde bazı bakım ve ilan işlemleri yeniden komisyon kararına gerek olmadan yürütülebilecek; fiziki müdahaleler ile alan istisnaları ayrı tutuluyor.
3 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 151–156 sayılı ilke kararları, doğal sit alanlarındaki teknik altyapı ve arazi kullanım işlemlerini ele alıyor. 26 Ekim tarihli kararlar, her işlem için aynı izin yolunu öngörmüyor; koruma statüsü, fiziki müdahale ve ilgili idarenin değerlendirmesi belirleyici.
151 sayılı karar, kesin korunacak hassas alanlar dışındaki doğal sitlerde önceden uygun bulunmuş ve yapımı tamamlanmış teknik altyapı tesislerini kapsıyor. Asgari bakım, onarım, iyileştirme ve izin süresi uzatımı talepleri, koşullar sağlanırsa yeniden bölge komisyonu kararı alınmadan ilgili idarelerce sonuçlandırılabilecek.
Bunun için sit statüsü değişmemeli, tesise yeni hat veya yapı eklenmemeli ve önceki karardaki şartlara aykırılık oluşmamalı. İşlem öncesinde il müdürlüğünün görüşü alınacak. Bu çerçeve, tamamlanmış tesisteki sınırlı işlemlere ilişkin; yeni altyapı hattına genel izin vermiyor.
152 sayılı karar, sit tescilinden önce mera niteliği taşıyan ve yöre halkınca geleneksel kullanılan alanlardaki otlatmayı düzenliyor. Ekolojik özelliklere zarar verilmeyeceği teknik raporla gösterilecek ve bölge komisyonu değerlendirecek. Rapora veya komisyon şartlarına aykırılık tespit edilirse faaliyet, yeniden karar alınana kadar durdurulacak.
153 sayılı kararda, kesin korunacak hassas alanlar ile birinci derece doğal sitler dışındaki, yürürlükteki planlarda tarım alanında kalan yerler için ağaç dikim çukuru koşulları var. İş makinesi kullanılmaması, topoğrafyanın bozulmaması ve doğal bitki örtüsüne uygunluk halinde komisyon kararına gerek bulunmuyor. Sonraki kuyu, sulama sistemi veya duvar gibi müdahaleler ayrıca değerlendirilecek.
154 sayılı karar, kesin korunacak hassas alanlar dışında fiziki veya inşai müdahale içermeyen sportif parkur ilanını, il müdürlüğü görüşüyle ilgili idareye bırakıyor. Depo, güvenlik kulübesi veya tabela gibi uygulamalar ise komisyon incelemesine tabi tutuluyor.
155 sayılı karar, başka güzergâhtan geçirilmesi mümkün olmayan teleferik ve telesiyej benzeri ulaşım amaçlı havai hatları kapsıyor. Koruma amaçlı plan veya geçiş dönemi koruma koşulları ve komisyon değerlendirmesi gerekiyor; metin elektrik iletim hattını konu alan genel bir izin olarak sunulmuyor.
156 sayılı karar ise nitelikli doğal koruma alanlarında şehitlik veya mezarlık için alternatif yer bulunmadığının gerekçelendirilmesini istiyor. Alan, kapasite ve yapılaşma şartları plan veya geçiş dönemi koşullarıyla belirlenecek. Kararların hiçbiri tek başına belirli bir alanda uygulamanın başladığını göstermiyor.
Kaynaklar
- 151 sayılı doğal sit ilke kararı
- 152 sayılı doğal sit ilke kararı
- 153 sayılı doğal sit ilke kararı
- 154 sayılı doğal sit ilke kararı
- 155 sayılı doğal sit ilke kararı
- 156 sayılı doğal sit ilke kararı
