Doğal sitlerde rüzgâr ve hidroelektrik projeleri için üç ilke kararı yayımlandı; izinler ekolojik değerlendirme ve koruma planı koşullarına bağlanıyor.
3 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 157, 158 ve 159 sayılı ilke kararları, farklı doğal koruma statülerindeki RES ve HES projelerinin değerlendirilmesini düzenliyor. Üç kararın tarihi 26 Ekim 2026; yayımlandıkları sayı ise 33419. Metinler belirli bir santrale verilmiş yatırım veya işletme izni içermiyor.
157 sayılı karar, 5 Ocak 2017 tarihli ve 98 sayılı RES ilke kararının nitelikli doğal koruma alanlarına ilişkin “20 türbin ve 50 MWm” ifadesini kaldırıyor. Bunun yerine türbin sayısı 18’i geçmeyen projelerin değerlendirilebileceğini belirtiyor. Yeni paragrafta ayrıca bir kurulu güç rakamı yazılmıyor; ilgili diğer mevzuat hükümleri saklı tutuluyor.
RES değerlendirmesinde alanın kaynak değerleri ve ekolojik bütünlüğü gözetilecek. Çevresel etkileri önlemek veya en aza indirmek için önerilen tedbirlerin yeterliliği ile projenin kamu yararı bakımından gerekliliği dikkate alınacak. İzin, hazırlanacak koruma amaçlı imar planları doğrultusunda ilgili Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun değerlendirmesine bağlı.
158 sayılı karar, nitelikli doğal koruma alanlarındaki HES projelerini ele alıyor. Üniversitelerin ilgili bölümlerince ekosistem değerlendirme raporu hazırlanması gerekiyor. Rapor, olası olumsuz etkilerin önlenmesi ve doğaya etkilerin azaltılması için alınacak tedbirlerin yeterliliğini değerlendirecek; yalnız bir santral kapasite hesabından oluşmayacak.
İlgili yatırımcı idarenin raporu uygun bulması ve rapordaki hususları uygulayacağına ilişkin taahhütlerin alınması da koşullar arasında. Bölge Komisyonunun değerlendirmesine göre hazırlanacak koruma amaçlı imar planları doğrultusunda HES projesine izin verilebilecek. Bu sıralama, rapor hazırlanmasının tek başına izin anlamına gelmediğini gösteriyor.
159 sayılı karar, aynı rapor, uygun bulma, taahhüt ve plan çerçevesini sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım alanlarındaki HES projeleri için kuruyor. Böylece iki ayrı koruma statüsü için değerlendirme usulü ayrı kararlarla açıklanıyor; statüler birbirinin yerine kullanılmıyor.
Üç metinde de kararların oy birliğiyle alındığı belirtiliyor. Düzenlemeler yeni bir santralin devreye girdiğini, belirli bir havzanın projeye açıldığını veya açıklanmış bir üretim artışını göstermiyor. Proje bazındaki sonuçlar, alanın niteliği, gerekli planlar ve yetkili komisyonun incelemesiyle belirlenecek.
Kaynaklar
- 157 sayılı RES ilke kararı
- 158 sayılı nitelikli doğal koruma alanları HES kararı
- 159 sayılı sürdürülebilir koruma alanları HES kararı
