Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu, kentsel arkeolojik sitlerde plan yapılıncaya kadar gerçekleştirilebilecek altyapı uygulamalarına ilişkin hükmü değiştirdi. 16 Ekim 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 4390 sayılı ilke kararı, 23 Eylül tarihini taşıyor. Yeni ifade, ihtiyaç duyulan su, enerji, ulaşım ve haberleşme gibi altyapı sistemlerinin yapılması ve iyileştirilmesine yönelik kamu yararı kapsamındaki uygulamaları ele alıyor.
Bu uygulamalar, ilgili koruma bölge kurulunun izniyle yapılabilecek. İzin değerlendirmesinde uygulamanın kentsel arkeolojik site etkisi ile mevcut veya olası kalıntılara yapılacak müdahale ve koruma yöntemleri göz önünde bulundurulacak. Böylece karar metninde altyapı ihtiyacının yanında arkeolojik kalıntılara ilişkin değerlendirme de açıkça yer alıyor.
Düzenleme, bütün sit alanlarına yönelik genel bir enerji yatırımı izni değil. Değiştirilen hükmün kapsamı kentsel arkeolojik sitlerle ve plan yapılıncaya kadarki dönemle sınırlı. Enerji, su, ulaşım ve haberleşmeyle birlikte sayılan altyapı başlıklarından biri; her uygulama için koruma bölge kurulu izni koşulu korunuyor.
Kararın arkasında, kurulun 27 Haziran 2025 tarihli ve 3705 sayılı Kentsel Arkeolojik Sit Alanları Koruma ve Kullanma Koşulları ilke kararına ilişkin yargı süreci bulunuyor. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 24 Haziran 2026 tarihli kararıyla önceki metindeki plan öncesi zorunlu altyapı kapsamındaki kamu yatırımlarına ilişkin ifadenin yürütülmesini durdurdu.
Yüksek Kurul, bu yargı kararına uyulmasına ve önceki ifadenin kaldırılarak yeni hükmün eklenmesine karar verdi. Metinde, ilgili mahkemenin aksi yönde yeni bir karar vermesi halinde konunun yeniden kurul gündemine alınacağı da belirtiliyor. Dolayısıyla duyuru, yürütmeyi durdurma kararına uyum kapsamında alınan bir değişikliği belgeliyor.
İlke kararı herhangi bir tesis, hat veya güzergah için verilmiş proje bazlı izin içermiyor. Hangi altyapı uygulamasının yapılabileceği, kamu yararı kapsamıyla birlikte sit üzerindeki etkiler ve kalıntıların korunması gözetilerek ilgili kurulun değerlendirmesine bağlı olacak.
