Ana Sayfa Yeşil Pulse Kazakistan 2.400 MW’lık ilk nükleer santralinde EPC aşamasına geçti

Kazakistan 2.400 MW’lık ilk nükleer santralinde EPC aşamasına geçti

Yazar

Eyl 6, 2026 @ 14:29 Değiştirilme tarihi: Eyl 6, 2026 @ 14:47

Kazakistan’ın ilk nükleer santrali Balkaş NGS için 2.400 MW kapasiteli iki VVER-1200 reaktörünü kapsayan EPC sözleşmesi Rosatom ile imzalandı.

Kazakistan Nükleer Elektrik Santralleri ile Rosatom’un mühendislik şirketi Atomstroyexport arasında imzalanan sözleşme, ülkenin ilk nükleer güç santrali projesini hazırlık aşamasından uygulama aşamasına taşıyor. Almatı Bölgesi’nin Jambıl ilçesinde, Ülken köyü yakınlarında kurulacak Balkaş NGS, her biri 1.200 MW elektrik kapasitesine sahip iki VVER-1200 reaktöründen oluşacak. Rosatom liderliğindeki uluslararası konsorsiyum tasarım ve ekipman tedarikinden inşaat, devreye alma ve tamamlanan tesisin müşteriye teslimine kadar projenin uygulama döngüsünden sorumlu olacak.

Balkaş NGS için imzalanan EPC sözleşmesi neyi kapsıyor

Kazakistan Atom Enerjisi Ajansı, sözleşmenin Vladivostok’ta düzenlenen Doğu Ekonomik Forumu kapsamında Kazakistan Nükleer Elektrik Santralleri ile Rosatom’un iştiraki Atomstroyexport arasında imzalandığını açıkladı. Ajans, sözleşmeyi Kazakistan’ın ilk nükleer santral projesinin yeni ve uygulamaya dönük aşamaya geçişi olarak tanımladı.

EPC modeli mühendislik, tedarik ve inşaat süreçlerinin bütünleşik biçimde yürütülmesini kapsıyor. Rosatom’un açıklamasına göre şirket, uluslararası konsorsiyumun lideri olarak santralin tasarımından ekipman tedarikine, inşaatından devreye alınmasına ve tamamlanan tesisin Kazak tarafına teslimine kadar ana uygulama sorumluluğunu üstlenecek.

Sözleşme, Rusya ile Kazakistan arasında 28 Mayıs 2026’da imzalanan hükümetler arası anlaşmanın ardından geldi. Tarafların proje için gerekli resmi prosedürleri ve Kazakistan hükümetinin öngörülen onay süreçlerini sürdürmesi gerekiyor.

İki VVER-1200 reaktörü toplam 2.400 MW kapasite sağlayacak

Balkaş NGS’nin her biri 1.200 MW elektrik kapasitesine sahip iki III+ nesil VVER-1200 basınçlı su reaktöründen oluşması planlanıyor. Böylece santralin toplam kurulu gücü 2.400 MW olacak.

Balkaş NGS EPC sözleşmesi kapsamında planlanan Rosatom VVER 1200 reaktörleri — Balkaş NGS’de her biri 1.200 MW kapasiteli iki VVER-1200 ünitesinin kurulması planlanıyor. Görsel yapay zeka desteğiyle temsili olarak üretildi.

VVER-1200 teknolojisi Rusya’nın yanı sıra Belarus’ta işletmedeki santrallerde kullanılıyor; Türkiye, Bangladeş, Macaristan, Mısır ve Çin dahil farklı ülkelerde aynı teknolojiye dayanan projeler işletme veya inşaat aşamalarında bulunuyor. Balkaş projesindeki reaktörlerin tasarım işletme ömrünün 60 yıl olması ve gerekli koşulların sağlanması halinde bu sürenin 20 yıl daha uzatılabilmesi öngörülüyor.

Balkaş NGS inşaatı ne zaman başlayacak

Santralin kurulacağı bölgede mühendislik ve saha etütleri Ağustos 2025’te başladı. Kazakistan Atom Enerjisi Ajansına göre saha çalışmalarının ana aşamasında 60 kuyu açıldı, laboratuvar incelemeleri için yaklaşık 1.000 toprak ve su numunesi toplandı ve hidrojeolojik araştırmalar gerçekleştirildi. Rosatom’un açıklamasında bazı sondajların 120 metre derinliğe ulaştığı belirtiliyor.

Sahadaki aerometeorolojik, hidrolojik ve diğer koşulları kapsayan gözlem ve analiz çalışmalarının tamamlanmasının ardından proje ve izin dokümantasyonunun hazırlanması planlanıyor. Mevcut takvime göre saha etütlerinin 2027’de tamamlanması bekleniyor.

İlk ünitenin 2034’te devreye alınması hedefleniyor

Projenin resmi EPC açıklamasında ayrıntılı yatırım tutarı ve kesin devreye alma takvimi açıklanmadı. Kazakistan’ın resmi haber ajansı Kazinform’a dayandırılan ön tahminlere göre iki ünitenin maliyeti yaklaşık 14,4 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Fiziksel güvenlik sistemleri ve sosyal altyapı için ayrıca yaklaşık 2 milyar dolarlık kaynak öngörülüyor.

Aynı ön takvim, inşaat çalışmalarının 2027’de başlamasını ve ilk güç ünitesinin 2034’te işletmeye alınmasını hedefliyor. Bu rakamlar projenin mevcut planlama aşamasındaki tahminleri yansıtıyor; nihai finansman yapısı ve ayrıntılı uygulama takvimi EPC sözleşmesine ilişkin resmi açıklamalarda kamuoyuna duyurulmadı.

Kazakistan neden nükleer enerji programını hızlandırıyor

Kazakistan dünyanın önde gelen uranyum üreticisi olmasına karşın bugün ticari nükleer elektrik üretimine sahip değil. Ülkenin nükleer geçmişinde araştırma reaktörlerinin yanı sıra Aktau yakınlarında 26 yıl çalışan ve 1999’da kapatılan BN-350 hızlı reaktörü bulunuyor.

Hükümet yeni nükleer programı elektrik arzının çeşitlendirilmesi, fosil yakıtlara bağımlılığın azaltılması ve uzun vadeli enerji güvenliğinin güçlendirilmesi çerçevesinde yürütüyor. Kazakistan Atom Enerjisi Ajansı da ekonomik büyüme, sanayi, altyapı, dijitalleşme ve yapay zeka yatırımlarının güvenilir ve sürekli elektrik talebini artıracağını belirtiyor.

Kazakistan ilk nükleer santrali ile elektrik arzını ve nükleer enerji yatırımlarını güçlendirmeyi hedefliyor — Kazakistan ilk nükleer santraliyle elektrik arzını çeşitlendirmeyi ve uzun vadeli enerji güvenliğini güçlendirmeyi hedefliyor. Görsel yapay zeka desteğiyle temsili olarak üretildi.

Nükleer santral kurulmasına yönelik siyasi ve toplumsal süreç 2024’te yapılan referandumla önemli bir aşamayı geçti. Referandumda oy kullanan yaklaşık 7,8 milyon kişinin yüzde 70’inden fazlası ülkede nükleer santral kurulmasını destekledi.

Hedef 2035’te elektrik üretiminin yüzde 5’ini nükleerden karşılamak

Kazakistan yönetimi nükleer enerjinin 2035’e kadar ülkenin elektrik üretim karışımında yüzde 5 paya ulaşmasını hedefliyor. Balkaş NGS bu nedenle tek başına bir elektrik üretim yatırımı değil, Kazakistan’ın uzun vadeli enerji sisteminin yeniden yapılandırılmasında ilk büyük nükleer adım niteliği taşıyor.

Projenin yerelleştirme boyutu da programın temel unsurlarından biri. Kazakistan Atom Enerjisi Ajansı, santralin yapımında yerli işletmelerin, uzmanların, ürünlerin ve hizmetlerin mümkün olan en yüksek düzeyde projeye dahil edilmesinin hedeflendiğini belirtiyor. Hükümet, yatırımın yeni üretim kabiliyetleri ve teknolojilerin geliştirilmesine ve ülkede nükleer enerji alanında kalıcı insan kaynağı oluşturulmasına katkı sağlamasını amaçlıyor.

Rusya ve Çin Kazakistan’ın nükleer programında nasıl konumlanıyor

Balkaş NGS aynı zamanda Orta Asya’daki nükleer teknoloji rekabetinin önemli projelerinden biri haline geliyor. Kazakistan, farklı reaktör teknolojisi sağlayıcılarıyla yürüttüğü değerlendirme sürecinin ardından Haziran 2025’te Rosatom’u ilk santrali inşa edecek uluslararası konsorsiyumun lideri olarak belirledi.

Ancak Kazakistan’ın nükleer programı Balkaş’taki iki üniteyle sınırlı değil. Ülke, elektrik talebindeki artışı karşılamak amacıyla ek nükleer santraller üzerinde de çalışıyor. Çin Ulusal Nükleer Şirketi CNNC, sonraki nükleer santral projeleri için öne çıkan teknoloji sağlayıcısı konumunda bulunuyor.

Bu yapı, Kazakistan’ın nükleer programını yalnızca yeni üretim kapasitesi yatırımı olmaktan çıkararak Rus ve Çin nükleer teknolojilerinin Orta Asya’daki uzun vadeli konumlanması açısından da stratejik hale getiriyor. Balkaş NGS’nin EPC aşamasına geçmesi ise Kazakistan’ın yıllardır hazırlığını yürüttüğü nükleer enerji programında şimdiye kadarki en somut uygulama adımlarından birini oluşturuyor.