Ortaca-Sarıgerme-Dalaman doğal sit alanında kesin korunacak hassas alan, Cumhurbaşkanı kararıyla 554 hektar küçültülerek 630 hektardan yaklaşık 76 hektara indirildi.
Hızlı bakış
- Sarıgerme’de kesin korunacak hassas alan 630 hektardan yaklaşık 76 hektara inerken net daralma 554 hektara ve %88’e ulaştı.
- Yeşil Haber alanları 2022 kararındaki 290 ve 2026 kararındaki 711 koordinat noktasından hesapladı.
- Eski sınırın 562 hektarı dışarıda kalırken 8 hektar eklendi ve iki sınırın yaklaşık 68 hektarı örtüştü.
- Karar doğal sit statüsünü kaldırmıyor ancak sınır dışında kalan alanların yeni koruma kategorilerini açıklamıyor.
- 2026 sınırı kumsal boyunca uzanan dar bir kıyı şeridi ile birbirinden ayrı küçük parçalara çekildi.
Muğla’nın Ortaca ve Dalaman ilçeleri sınırları içindeki Ortaca-Sarıgerme-Dalaman doğal sit alanının kesin korunacak hassas alan sınırı yeniden çizildi. 11635 sayılı Cumhurbaşkanı kararı 20 Ağustos 2026’da imzalandı, 21 Ağustos 2026 tarihli ve 33347 sayılı Resmi Gazete’de yayımlandı. Karar, alanın koruma statüsünü kaldırmıyor; sıkı koruma sınırının nereden geçtiğini değiştiriyor. Kararın ekindeki kroki “revize kesin korunacak hassas alan” başlığını taşıyor. Resmi Gazete’de alanın kaç hektar olduğu ya da ne kadar değiştiği yazmıyor; yalnızca kroki ve koordinat listesi yer alıyor.
Karar tam olarak neyi değiştiriyor?
Kararın dayanağı 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 109 uncu maddesi. Metin, alanın sınırlarının “ekli kroki ile koordinat listesinde gösterildiği şekilde değiştirilmesine” karar verildiğini söylüyor ve başka açıklama içermiyor. Sınırın hangi yönde ve ne ölçüde değiştiği yalnızca ekteki koordinat listesinden hesaplanabiliyor.
Bu alan ilk kez 5 Mayıs 2020 tarihli ve 31118 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2492 sayılı kararla kesin korunacak hassas alan olarak tescil ve ilan edilmişti. Sınır daha sonra 19 Nisan 2022 tarihli ve 31814 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5427 sayılı kararla bir kez daha çizildi. Dolayısıyla yeni kararın karşılaştırılması gereken referans, ilk tescil değil, dört yılı aşkın süredir yürürlükte olan 2022 sınırıdır.
Yeşil Haber alanı kendisi hesapladı
Her iki kararın ekinde de sınır, ED50 datumunda UTM 3 derece projeksiyonu ve 30 numaralı dilim kullanılarak metrik koordinatlarla veriliyor. Yeşil Haber, 5427 sayılı karardaki 290 noktayı ve 11635 sayılı karardaki 711 noktayı ayrı ayrı çıkararak poligon alanlarını hesapladı. Koordinatlar metrik olduğu için alan doğrudan hesaplanabiliyor.
Sonuç: 2022 sınırı dört ayrı poligondan oluşuyor ve toplam 630 hektar. 2026 sınırı yedi ayrı poligondan oluşuyor ve toplam yaklaşık 76 hektar. Aradaki fark 554 hektar, oransal olarak %88’lik bir küçülme. Poligonların nerede başlayıp bittiği, ardışık noktalar arasındaki mesafe kopuşlarından belirlendi: 2022 listesindeki üç gerçek kopuş, diğer ardışık mesafelerden belirgin biçimde ayrılıyor ve resmi krokideki dört poligonla örtüşüyor.
İki sınır üst üste konduğunda eski alanın yaklaşık 562 hektarı yeni sınırın dışında kalıyor. Buna karşılık başka bir kesimden yaklaşık 8 hektarlık bir bölüm yeni sınıra ekleniyor; eski ve yeni sınırın örtüştüğü alan ise yaklaşık 68 hektar. Yani değişiklik yalnızca bir daralma değil, sıkı koruma alanının konumunun da yer değiştirmesi anlamına geliyor.
Yeni sınır kıyıya yapışan ince bir şeride dönüştü
2022 sınırı, kuzey-güney doğrultusunda yaklaşık 16 kilometrelik, doğu-batı doğrultusunda yaklaşık 9 kilometrelik bir alana yayılıyordu ve kıyıdan içeriye doğru genişleyen bölümler içeriyordu. 2026 sınırı ise kuzey-güney doğrultusunda yaklaşık 1,4 kilometrelik, doğu-batı doğrultusunda yaklaşık 5 kilometrelik bir kuşağa sıkışmış durumda. Kalan alan, kumsal hattı boyunca uzanan dar bir şerit ile ondan ayrı duran küçük parçalardan oluşuyor.
Sınırın dışında kalan alanın statüsü ne oluyor?
Karar, alanın doğal sit statüsünü kaldırmıyor. Ancak burada dikkatli olmak gerekiyor. Karar, sınır dışında kalan alanları yapılaşmaya açmıyor ve bu alanlara yeni bir statü vermiyor. Yalnızca kesin korunacak hassas alanın sınırını çiziyor. Sınır dışında kalan kesimlerin hangi koruma kategorisine tabi olacağı bu kararda yazmıyor.
Bu alanın doğal sit tescili yapılırken üç ayrı kategori kullanılmıştı: kesin korunacak hassas alan, nitelikli doğal koruma alanı ile sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım alanı. Sınır dışında kalan 562 hektarın bu kategorilerden hangisine ya da hangilerine dahil olduğu, kararın kendisinden anlaşılmıyor.
Üç kategori arasındaki fark ne kadar büyük?
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının doğal sit alanları koruma ve kullanma koşulları ilke kararına göre kesin korunacak hassas alanda yapılabilecekler çok dar: uyarı ve bilgilendirme levhaları, orman yangını için ulaşım yolu, kuş gözlem kulesi, anıt ağaç bakımı, bilimsel araştırma ve izleme faaliyetleri ile ekolojik dengeyi destekleyen arıcılık. Bu kategoride turizm tesisi, konaklama ve tarımsal yapı bulunmuyor.
Nitelikli doğal koruma alanında ise ulaşım yolu, açık otopark, enerji ve iletişim hattı, atık su arıtma ve içme suyu altyapısı, sökülebilir nitelikte plaj tesisleri, günübirlik kullanım alanları, belirli koşullarla kamping ve barınma amaçlı olmamak kaydıyla tarım ve hayvancılık yapılabiliyor.
Sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım alanında ise koruma amaçlı imar planına dayalı turizm tesisi, yat limanı ve tekne bakım onarım tesisi gibi kullanımlar mümkün hale geliyor. Yani bir parselin kategorisi bir basamak değiştiğinde, o parselde yapılabileceklerin kapsamı da köklü biçimde değişiyor.
Sarıgerme kumsalı bu tabloda neden önemli?
Sarıgerme, Muğla kıyısındaki uzun kumsallardan biri ve çevresinde büyük konaklama tesisleri bulunuyor. Kumsalın deniz kaplumbağası yuvalama alanı olduğu biliniyor; alanın 2020’de kesin korunacak hassas alan ilan edilmesinin gerekçesinde kıyı ekosistemi ile yuvalama alanının yer aldığı yerel basında aktarılmıştı. Bu nedenle yeni sınırın kumsal hattını hangi noktalarda kestiği, kararın ekolojik sonucunu belirleyecek asıl teknik soru.
Yeni sınırın kıyı boyunca uzanan dar bir şeride dönüşmesi, kumsalın bir bölümünün sıkı koruma içinde kalmaya devam ettiğine işaret ediyor. Ancak yuvalama kumsalının tamamının bu şeridin içinde olup olmadığı, ancak yuva kayıtlarıyla sınırın birlikte değerlendirilmesiyle söylenebilir.
Alan hesabı hangi yöntemle doğrulandı?
Bu haberdeki alan hesapları, 5427 ve 11635 sayılı Cumhurbaşkanı kararlarının Resmi Gazete’de yayımlanan koordinat eklerindeki noktalardan Yeşil Haber tarafından üretildi. Poligonlar, ardışık noktalar arasındaki mesafe kırılmalarına göre ayrıştırıldı ve elde edilen şekiller kararların ekindeki resmi krokilerle karşılaştırılarak doğrulandı. Alanlar, ED50 UTM koordinatları üzerinde standart poligon alan formülüyle hesaplandı ve poligonların birbiriyle kesişmediği ayrıca sınandı. Rakamlar hektara yuvarlanmıştır. Her iki sınır için de hesap iki kez, birbirinden bağımsız biçimde yapıldı; iki sonuç arasındaki fark bir hektarın altında kaldı.
Okura soru
Sizce sınır dışında kalan 562 hektarın hangi koruma kategorilerine tabi olduğu koordinatlarıyla birlikte kamuoyuna açıklanmalı mı? Görüşlerinizi yorumlarda paylaşın.
Veri dosyası: Ortaca-Sarıgerme-Dalaman 2026 koordinat listesini CSV olarak indirin.
İlgili haberler
- 23.448 kilometrekarelik iki deniz milli parkı: Koruma hedefi Ege ihtilafıyla kesişti
- Türkiye’nin doğal mirasında güneş enerjisi santralleri için yeni dönem
- 112 bin metrekare deniz çayırı haritalandı: Büyükada’da incelenen alanların yarıya yakını sağlıksız
© 2026 Yeşil Haber