Isınmada gazdan çıkış Warm Homes Plan yatırımı Türkiye doğal gaz bağımlılığı

Birleşik Krallık, “Warm Homes Plan” ile kamu kaynaklı 15 milyar sterlinlik yatırımı devreye alarak haneleri gaz kazanlardan ısı pompası, çatı güneşi, batarya ve yalıtım çözümlerine yönlendirmeyi hedefliyor. Program, enerji faturalarını düşürme ve yakıt yoksulluğunu azaltma hedefini iklim politikasıyla aynı çerçevede birleştiriyor.

Warm Homes Plan: 15 milyar £ ile hibeler, kazan dönüşümü ve düşük maliyetli kredi

Warm Homes Plan yatırımı kapsamında ısınmada gazdan çıkış için ısı pompası yalıtım ve çatı güneşi uygulaması
Warm Homes Plan, ısı pompası yalıtım ve çatı güneşi paketini hane dönüşümünün merkezine koyuyor.

Birleşik Krallık hükümetinin açıkladığı Warm Homes Plan, toplamda 15 milyar sterlinlik kamu yatırımını önümüzdeki yıllara yayılan bir konut dönüşüm programı olarak kurguluyor. Planın omurgasını, hanelerin enerji verimliliğini artıracak ve fosil yakıtlı ısınma ekipmanlarını azaltacak müdahaleler oluşturuyor.

Program kapsamında düşük gelirli haneler için ısı pompası, yalıtım ve çatı güneşi gibi çözümlere yönelik 5 milyar sterlinlik destek paketi öne çıkıyor. Mevcut gaz kazanlarının daha verimli seçeneklerle değiştirilmesi için 2,7 milyar sterlinlik bir bütçe seti bulunuyor. Ayrıca tüm tüketicilere açık düşük maliyetli finansman araçları kapsamında 2 milyar sterlinlik, devlet destekli kredi mekanizmaları planın önemli bir parçası olarak sunuluyor.


Isı pompasında ölçek hedefi: 2030’a kadar yıllık 450 bin kurulum

Hükümet, 2030’a kadar yılda 450 bin ısı pompası kurulumuna ulaşmayı hedefliyor. Bu yaklaşım, ısı pompasını yalnızca bir “iklim çözümü” olarak değil, aynı zamanda konut enerji maliyetini daha öngörülebilir hale getirecek bir altyapı dönüşümü olarak ele alıyor.

Warm Homes Plan’ın bir diğer dikkat çekici boyutu, tedarik zinciri ve yerli üretim perspektifi. Açıklanan çerçevede, 2035’e gelindiğinde Birleşik Krallık’ta takılacak ısı pompalarının önemli bir bölümünün ülke içinde üretilmesini teşvik eden bir sanayi hedefi de yer alıyor.

Neden konut ısınması kritik: Emisyonların %18’i ve “yakıt yoksulluğu” riski

Konut ısınması, Birleşik Krallık’ın sera gazı envanterinde önemli bir paya sahip. Ulusal denetim raporlarında, evlerin ısıtılmasının toplam sera gazı emisyonlarının yaklaşık %18’ine karşılık geldiği vurgulanıyor. Bu nedenle gaz kazanlardan daha düşük karbonlu seçeneklere geçiş, net sıfır hedefi için “kilit başlıklardan” biri olarak görülüyor.

Planın sosyal politika ayağında ise enerji yoksulluğu öne çıkıyor. Hükümet, programın 2030’a kadar çok sayıda hanenin enerji faturasında kalıcı düşüş sağlayabileceğini ve yakıt yoksulluğuna karşı koruyucu bir etki yaratabileceğini belirtiyor.

Türkiye için ayna: Isınmada doğal gaz ve dışa bağımlılık

Türkiye doğal gaz bağımlılığı nedeniyle ısınmada gazdan çıkış için ısı pompası ve yalıtım seçeneklerinin gündeme gelmesi
Türkiye’de konut ısınması, ithal doğal gaz bağımlılığı nedeniyle maliyet ve arz risklerine daha açık bir yapı oluşturuyor.

Birleşik Krallık örneği, Türkiye açısından “ısınmada doğal gaz bağımlılığı” üzerinden doğrudan bir tartışma alanı açıyor. Türkiye’de doğal gaz, hanelerde ısınma ve sıcak su başta olmak üzere günlük yaşamın merkezinde yer alıyor. Uluslararası enerji istatistiklerinde Türkiye’de nihai doğal gaz tüketiminin en büyük kalemlerinden birinin haneler olduğu, hanelerin toplam nihai tüketimde yüksek bir paya sahip bulunduğu görülüyor.

Arz tarafında ise tablo daha kırılgan. Resmi ve sektörel verilerde Türkiye’nin 2024 yılında doğal gaz ithalatının 52 milyar metreküp bandında seyrettiği; aynı dönemde yurt içi üretimin toplam tüketime oranının yaklaşık %4 seviyesinde kaldığı bildiriliyor. Karadeniz’deki üretim artışı önemli olsa da, kısa vadede ithalat bağımlılığını kökten değiştirecek ölçekte bir “tam ikame” etkisi yaratmıyor.

Yeşil ekonomi açısından çıkarım: “Isı pompası + yalıtım + çatı güneşi” paketi Türkiye’de ölçeklenebilir mi?

Warm Homes Plan, ısıtmayı aynı anda iklim, sanayi ve sosyal politika başlığı olarak ele alıyor. Bu yaklaşımın Türkiye’deki karşılığı, kış döneminde hane faturalarının oynaklığını azaltma, ithalat kaynaklı maliyet baskısını hafifletme ve bina stokunu enerji verimliliği açısından güçlendirme hedefleriyle kesişiyor.

Türkiye’de enerji verimliliği ve binalarda performans standartları gibi araçlar bulunsa da, “hane dönüşümü”nü tek program altında ölçekleyen, finansman ve uygulamayı aynı çerçevede toplayan bir ulusal paket henüz sınırlı ölçekte tartışılıyor. Birleşik Krallık örneği, Türkiye’de de ısınmada ithal gaza bağımlılığı azaltmak için ısı pompası, yalıtım ve çatı güneşi gibi çözümleri birlikte ele alan, finansmanı kolaylaştıran ve uygulamayı hızlandıran bir yol haritasının gündeme alınması gerekip gerekmediğini yeniden hatırlatıyor.

Kaynak notu

Bu içerik; Birleşik Krallık hükümetinin Warm Homes Plan duyuruları ile konuya ilişkin ulusal denetim raporları (UK NAO) ve Türkiye’nin doğal gaz arz-tüketim verilerine dair kamuya açık istatistikler ile uluslararası enerji veri setleri (IEA) temel alınarak hazırlanmıştır.

İlgili haberler

 

View this post on Instagram

 

A post shared by Yeşil Haber (@yesilhabernet)


Bir Cevap Bırakın

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz