Malezya, ham nadir toprakların Ar-Ge ve işleme amacıyla koşullu ihracatına yol açtı. DTEC, ABD’de teknoloji denemeleri için izin aldığını söylüyor.
Malezya Doğal Kaynaklar ve Çevresel Sürdürülebilirlik Bakanlığı, yeni çerçeve altında araştırma ve geliştirme amacı taşıyan tek ihracat başvurusunun onaylandığını bildirdi. Bloomberg’in 22 Ekim tarihli haberine göre izin, Mineral ve Yerbilimleri Dairesi tarafından verildi. Bakanlık başvuru sahibini ve izin ayrıntılarını açıklamadı.
Bakanlığın 1 Ekim 2026 tarihli yönergesi, ham nadir toprak ihracatını iki ayrı kategoride düzenliyor: Ar-Ge ve işleme. Dolayısıyla 2024’ten beri uygulanan ihracat kısıtlaması bütünüyle kaldırılmıyor; belirli amaçlarla ve başvuru temelinde koşullu bir yol açılıyor. Belgede ham malzeme, elementleri henüz birbirinden ayrılmamış nadir toprak karbonatı veya oksidi olarak tanımlanıyor.
Ar-Ge kategorisinde başvuruların en fazla 100 metrik ton içermesi öngörülüyor. İşleme kategorisinde ise kullanılacak teknoloji, yöntem ve tesislerin belirlenmesi, işlemin yurt dışında yapılmasının gerekçelendirilmesi ve izin tarihinden itibaren üç yıl içinde Malezya’da işleme tesisi geliştirilmesi için açık işbirliği taahhüdü aranıyor. Bunlar aynı başvurunun koşulları değil, iki kategorinin farklı hükümleri.
DTEC Mineral and Metal Technology CEO’su Milan Perlly, 27 Ekim’de Reuters’a şirketin yeni kurallar kapsamındaki ilk izni aldığını söyledi. Perlly’ye göre Perak kaynaklı malzeme, Malezya’nın iyonik kil yataklarından nadir toprak ayırma ve rafinaj teknolojilerini test etmek üzere ABD’deki şirketlere ve araştırma kurumlarına gönderilecek. İlk aşamada yaklaşık 30 tonluk deneme sevkiyatı planlanıyor; bu plan, sevkiyatın tamamlandığı anlamına gelmiyor.
Şirketin kimliği ve kendi iznine ilişkin açıklama CEO’nun beyanı olarak kalıyor. Bakanlığın kamuoyuna yansıyan yanıtı DTEC adını doğrulamıyor. Bu nedenle kamu otoritesinin tek başvuru onayı ile şirketin izin açıklamasını aynı düzeyde teyit edilmiş bilgi saymamak gerekiyor.
Yönerge, başvurularda malzemenin kaynağı ve mülkiyeti, analiz sertifikaları, ilgili lisanslar ve alıcı bilgileri gibi belgeler istiyor. JMG’nin ön görüşü onay garantisi oluşturmuyor; kararın resmî yazıyla bildirilmesi gerekiyor. İzin sonrasında da kamu denetimi ve uyum kontrolleri sürüyor.
Düzenlemenin odağı, ham malzemenin satışından öte yerel işleme kapasitesi geliştirmek. Bakanlık, başarı ölçütünü onay sayısından çok yatırım kalitesi, teknoloji transferi ve uzun vadeli yerel değer yaratılması olarak tanımlıyor.
İlgili haberler
- 3,4 milyon tonluk Monte Alto nadir toprak kaynağı neden önemli
- Trump’tan kritik minerallerde yeni doktrin: İşleme teknolojisi
Kaynaklar
- Malezya NRES, 1 Ekim 2026 ihracat başvurusu yönergesi, NRES.600-1/2/22 JLD.5 (26) (S).
- Bloomberg, bakanlığın tek başvuru onayına ilişkin yanıtı, 22 Ekim 2026; The Star aktarımı.
- Reuters, Milan Perlly ile görüşme, 27 Ekim 2026; Kitco yayını.
