2. ESYED çalıştayının raporu, dijitalleşme ve yapay zeka isteğinin yüksek olduğunu; ancak KVKK, veri altyapısı ve yetkin uzman eksikliğinin yeşil dönüşümde kritik eşikler oluşturduğunu ortaya koyuyor.
Bu haber, 2. ESYED sonuç raporunda paylaşılan bulgular esas alınarak, Firecarrier değerlendirmeleriyle birlikte hazırlandı.
Hızlı bakış
- 2. ESYED sonuç raporuna göre dijitalleşme ve yapay zeka isteği yüksek, ancak KVKK ve veri yönetişimi zemininde riskler devam ediyor.
- TSRS uygulamalarında öncü sektörlerde ilerleme olsa da yaygınlaşma, sektörel kılavuzlar ve denetim eşiği sürüyor.
- Veri toplama altyapısı ile ulusal ESG veri havuzu veya merkezi veri platformu önerisi, raporlama kalitesini ve karşılaştırılabilirliği güçlendirmeyi hedefliyor.
- KOBİ’lerin dönüşüm finansmanı eksikliği ve raporlama maliyeti, sürdürülebilirlik raporlamasının tabana yayılmasını sınırlayan başlıca engeller arasında yer alıyor.
- Yetkin uzman eksikliği ve kamu üniversite sanayi iş birliğindeki zayıflık, yeşil ve dijital dönüşümün ölçeklenmesini zorlaştıran temel faktörler olarak öne çıkıyor.
Çalıştayın çerçevesi: Toplum 5.0 odağında dijital yeşil dönüşüm
Endüstriyel sürdürülebilirlik ve yeşil dönüşüm çalıştayı 2. ESYED, 16–17 Ekim 2025 tarihlerinde Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi ev sahipliğinde ve lisansüstü eğitim enstitüsü endüstriyel sürdürülebilirlik disiplinlerarası yüksek lisans programı koordinasyonunda gerçekleştirildi. Çalıştayda, 1. ESYED’de tespit edilen eksiklikler ile küresel sürdürülebilirlik gündemi birlikte ele alınarak, Türkiye’nin Toplum 5.0 odağındaki dijital yeşil dönüşüm potansiyeli tartışıldı.
KVKK ve veri yönetişimi: Yapay zeka iştahı var, güven zemini zayıf
Sonuç raporu, veri toplama, depolama ve kontrolün kritik önem kazandığı bir dönemde, sektörlerin KVKK konusundaki farkındalığının belirgin biçimde düşük olduğunu gösteriyor. Buna karşın yapay zeka entegrasyonu ve dijitalleşme, sektörler tarafından hem en çok önem verilen hem de en fazla atılım yapılan alanlar arasında öne çıkıyor. Rapor, KVKK’nın yeterince dikkate alınmadığı yapay zeka adımlarının sektörel veri güvenliği açısından ciddi risk oluşturduğunu vurguluyor.
Firecarrier değerlendirmesi: Bu tablo, yapay zeka iştahı ile KVKK’ya uyumlu güvenli veri mimarisi arasındaki açığın kapanmadığı durumlarda hızın rekabet avantajı değil, kurumsal ve hukuki kırılganlık ürettiğine işaret ediyor.
TSRS ve raporlama: Sektörlerde ilerleme var, yaygınlaşma ve denetim eşiği sürüyor
Rapor, 2023’teki 1. ESYED’de eksiklik olarak öne çıkan raporlama standartlarında, özellikle öncü sektörler düzeyinde belirgin ilerleme kaydedildiğini ortaya koyuyor. Buna rağmen Türkiye sürdürülebilirlik raporlama standartları TSRS uygulamalarının ülke geneline yeterince yaygınlaşmadığı ve sürdürülebilirlik raporlamasının Türkiye genelinde hala önemli bir boşluk alanı olduğu vurgulanıyor.
TSRS tarafında iyileştirme başlıkları; farkındalık düzeyinin artırılması, sürdürülebilirlik ekiplerinin kurulması ve yetkinleştirilmesi, uygulamada net standartlaşma, sektör bazlı kılavuzlar, denetim ve doğrulama süreçlerinin netleşmesi, TSRS’nin KOBİ’lere uygun hale getirilmesi ve KOBİ’lerin raporlama maliyetini düşürecek destek mekanizmalarının güçlendirilmesi etrafında toplanıyor. Rapor ayrıca veri toplama altyapısının geliştirilmesini ve ulusal ESG veri havuzu ya da merkezi sürdürülebilirlik veri platformu kurulmasını öneriyor.
Veri altyapısı ve ulusal ESG veri platformu önerisi
Firecarrier değerlendirmesi: TSRS, yalnızca rapor yazma zorunluluğu değil; veri kalitesi ve denetlenebilirlik üzerinden hem uyum hem de rekabet gücü için stratejik bir kaldıraç olarak konumlanmalı. Önerilen ulusal ESG veri platformu da, sektörler arası kıyaslanabilirlik ve yatırımcı güveni açısından altyapı düzeyinde kritik bir fırsat yaratıyor.
KOBİ’ler için dönüşüm maliyeti: Finansman ve raporlama desteği olmadan hız sınırlı
Çalıştay, sanayinin lokomotifi olan KOBİ’lerin yeşil dönüşümde özellikle finansman ve raporlama alanlarında desteklenmesi gerektiğini raporun temel çıktılarından biri olarak öne çıkarıyor. KOBİ’lerin dönüşüm finansmanı eksikliği ile raporlama maliyetlerini azaltacak mekanizmaların yetersizliği, sürdürülebilirlik raporlamasının tabana yayılmasının önündeki en belirgin mali ve bürokratik engeller arasında sayılıyor.
Firecarrier değerlendirmesi: KOBİ ölçeğinde sürdürülebilirlik raporlaması çoğu zaman niyet değil, maliyet ve kapasite problemine takılıyor. Bu nedenle mevzuat baskısından çok, raporlama yükünü hafifletecek pratik destek paketleri ve ortak altyapı modelleri belirleyici hale geliyor.
Yetkin uzman ve iş birliği: İnsan kaynağı olmadan dönüşüm sürdürülemez
Rapor, Toplum 5.0 ve Endüstri 5.0’a yönelik temel eksikliklerden birini net bir yol haritası yokluğu olarak tanımlarken; yetkin uzman, altyapı ve finans yetersizliğini hem ülke hem sektör bazında en kritik açıklar arasında sıralıyor. Buna ek olarak veri güvenliği ve etik düzenlemelerdeki eksiklikler, kamu üniversite sanayi iş birliğinin zayıflığı ve karar verici kurumlar arasındaki koordinasyon sorunları da dönüşümün hızını sınırlayan faktörler olarak öne çıkıyor.
Firecarrier değerlendirmesi: Raporun yetkin uzman vurgusu, yeşil dönüşümde en pahalı kalemin çoğu zaman ekipmandan önce insan kaynağı olduğunu hatırlatıyor. İnsan kaynağı güçlendirilmediğinde, teknoloji ve finansman yatırımları sahaya tam yansımıyor ve çoğu zaman politika metinleri ile sunumlar düzeyinde kalıyor.
Ne anlama geliyor: Dijital yeşil dönüşüm için üç eşik
ESYED sonuç raporu, dijital yeşil dönüşüm için üç kritik eşiği işaret ediyor: yapay zeka ve dijitalleşme gündeminin KVKK ve veri yönetişimiyle birlikte tasarlanması; TSRS ve raporlamanın kılavuzlar, denetim ve veri altyapısıyla desteklenmesi; yetkin uzman havuzu ve kurumlar arası iş birliğinin güçlendirilmesi. Rapor, bu eşikler aşılmadığı sürece finansman ve teknoloji yatırımlarının kalıcı dönüşüm üretmekte sınırlı kalacağına dikkat çekiyor.
Firecarrier değerlendirmesi: Bu üç eşik, veri güvenliği ve etikle uyumlu veri mimarileri, KOBİ’lerin raporlama maliyetini düşüren ortak altyapı modelleri ve sektörel ihtiyaçlara göre tasarlanmış uygulamalı disiplinler arası yetkinlik programları üzerinden somutlaştığında, bugünkü dijitalleşme ve yapay zeka iştahı ölçülebilir dönüşüm sonuçlarına dönüşebilir.
Firecarrier perspektifi: Raporun işaret ettiği yol haritası nasıl somutlaşır?
Bu raporun gücü, soyut dönüşüm çağrısını veri, insan kaynağı ve yönetişim eksenlerinde somut eşiklere indirgemesinde yatıyor. Bir sonraki adım, bu eşikleri eyleme dönüştürecek bir çerçevenin; veri güvenliği ve etik düzenlemelerle uyumlu veri mimarileri, KOBİ’ler için raporlama maliyetini azaltan ortak altyapı modelleri ve Toplum 5.0 vizyonuyla uyumlu uygulamalı yetkinlik programları etrafında netleşmesi olarak öne çıkıyor. Dijitalleşme ve yapay zeka alanındaki mevcut iştahın yalnızca proje ve pilot düzeyinde kalmaması için bu üç sac ayağının birlikte ve eşgüdümlü ilerlemesi gerektiği vurgulanıyor.
Kaynak: 2. ESYED sonuç raporu
Bu içerik, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleştirilen 2. ESYED çalıştayının sonuç raporunda yer alan bulgular temel alınarak, Firecarrier değerlendirmeleriyle birlikte hazırlanmıştır.
Okura soru
Sizce Türkiye’de dijitalleşme ve yapay zeka hamlesinde en kritik eşik hangisi: KVKK ve veri yönetişimi mi, TSRS raporlama altyapısı mı, yoksa yetkin uzman ve iş birliği mi?
İlgili haberler
- KGK’dan yeni karar: Kurumsal sürdürülebilirlik raporlamasında lisanslı uzman zorunlu hale geldi
- KGK, SÜHA hesaplama aracını devreye aldı: Şirketlere sürdürülebilirlik rehberi
- KGK kararıyla TSRS geçiş muafiyetleri 1 yıl uzatıldı
- Türkiye’de ETS, CBAM ve TSRS ile karbon yönetimi yol haritası 2025
- Galata Wind’in TSRS 2024 raporunda iklim riski senaryosu: 6 milyar TL’ye kadar etki
- TSKB, TSRS ile uyumlu ilk entegre faaliyet raporunu yayımladı
© 2026 Yeşil Haber