Genetik bulgular, bir Arktik bakterisinin ışık enerjisi ve aseton metabolizmasıyla karbon ihtiyacını destekleyebileceğini gösteriyor.
Arktik Okyanusu’nun yüzey sularında yaşayan Porticoccus arcticus, besinlerin sınırlı olduğu koşullarda alışılmadık bir metabolik strateji kullanıyor olabilir. Concordia Üniversitesi’nin 3 Kasım tarihli açıklamasına göre araştırmacılar, bakterinin asetonu işlerken karbondioksiti hücresel metabolizmasına katabilecek genlere sahip olduğunu belirledi. Işığa duyarlı proteinler de bu sürece enerji sağlayabilecek bir başka özellik olarak öne çıkıyor.
Susan McLatchie’nin ilk yazarı, David A. Walsh’ın sorumlu yazarı olduğu çalışma, Concordia ve Heriot-Watt üniversitelerinden araştırmacıları bir araya getiriyor. Nature Communications’ta 26 Eylül 2026’da yayımlanan makale, Kanada Havzası’ndan elde edilen çevresel DNA ve gen etkinliği verilerini inceliyor. Bulgular, organizmanın hangi kimyasal yolları kullanabileceğini genomundan yeniden kurmaya dayanıyor.
Araştırmada tanımlanan aseton karboksilasyonu yolu, asetonu ve karbondioksiti hücrenin temel metabolik süreçlerine girebilen bileşiklere dönüştürme kapasitesine işaret ediyor. Bakterinin genomunda bu yol için gerekli genlerin tamamı bulunuyor. Ayrıca proteorodopsin adı verilen, ışık enerjisinden yararlanmayı sağlayan proteinlerin genleri de saptandı. Aseton işleme ve ışık yakalamayla ilişkili bazı genler, yüzey suyu örneklerinde en yüksek etkinlik gösterenler arasındaydı. Bu birliktelik, organik karbonla beslenmenin ışık enerjisiyle desteklendiği fotoheterotrofi olarak açıklanıyor.
Ekip, 2017–2023 döneminde toplanan örneklerin 16S rRNA dizilerini de karşılaştırdı. P. arcticus, incelenen bazı istasyonların 5 ve 20 metre derinlikteki yüzey sularında bu dizilerin yüzde 9’una kadar ulaştı. Bu oran bütün Arktik Okyanusu’ndaki bakterilere ilişkin bir toplam değil; belirli örneklerin göreli bolluk ölçümü. Daha derin sularda ise çok daha seyrek görüldü.
Çalışma, okyanustaki karbon döngüsünün az bilinen bir parçasını aydınlatıyor. Ancak bu tür için hesaplanmış bir karbon giderme miktarı veya uygulanmaya hazır bir iklim çözümü sunmuyor. Araştırmacılara göre değişen deniz buzu koşulları, ışık ve asetonun erişilebilirliğini etkileyerek bakterinin dağılımını değiştirebilir; bunun sonuçları henüz bilinmiyor. Üniversitenin açıklaması, benzer metabolik özelliklerin başka okyanuslarda ve tatlı sularda da araştırılacağını belirtiyor.
