ÇEVKO Vakfı, 35. kuruluş yıl dönümünde ambalaj atıklarının ayrı toplanması, üretici sorumluluğu ve döngüsel ekonomiye geçiş alanlarındaki çalışmalarını değerlendirdi.
1 Kasım 1991’de sanayi kuruluşlarının gönüllü girişimiyle kurulan ÇEVKO Vakfı, 35. yaşını kutladı. Vakıf, 30 Ekim 2026 tarihli yıl dönümü mesajında, geri dönüşümle başlayan çalışmalarının kaynak verimliliği, sürdürülebilir üretim ve tüketim ile iklim değişikliği başlıklarını da kapsayacak biçimde genişlediğini belirtti.
2005–2020 döneminde 7,6 milyon ton ambalaj atığı
ÇEVKO’nun açıkladığı verilere göre, 2005–2020 yıllarında yerel yönetimler ve lisanslı firmalarla kurulan iş birlikleri aracılığıyla 7 milyon 608 bin 700 ton ambalaj atığının kaynağında ayrı toplanması sağlandı. Vakıf, bu dönemde yetkilendirilmiş kuruluş olarak temsil ettiği şirketlerin geri kazanım yükümlülüklerinin yerine getirilmesine katkıda bulundu.
Bu rakam, belirtilen dönemin toplam ayrı toplama miktarıdır; 2026 yılına ait yıllık geri dönüşüm hacmini veya 35 yılın tamamına ilişkin toplamı göstermiyor.
Üretici sorumluluğu ve Yeşil Nokta
Kâr amacı gütmeyen vakfın çalışma modeli, Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu (GÜS) yaklaşımına dayanıyor. ÇEVKO, ambalaj atıklarının yönetiminde sanayi, belediyeler ve tüketiciler arasında sorumluluk paylaşımını öne çıkarıyor. Eğitimler, yayınlar ve farkındalık kampanyalarıyla da ayrı toplama alışkanlığının yaygınlaşmasını destekliyor.
Vakıf, 2003’ten bu yana uluslararası Yeşil Nokta işaretinin Türkiye’deki temsilciliğini yürütüyor. Yıl dönümü açıklamasında, bu işaretin ambalajlı ürünleri piyasaya sunan işletmelerin geri dönüşüm sistemine yaptığı mali katkıyı ifade ettiği hatırlatıldı. Ayrıca dijital dönüşümle tüketicilerin ambalaj üzerinden ayırma ilkelerine ve atık biriktirme altyapısına ilişkin bilgilere erişebileceği belirtildi.
Ayrı toplamanın sahadaki karşılığı
Bu yaklaşımın güncel örneklerinden biri, Pendik’teki Camkurtaran pilotu. ÇEVKO Genel Sekreteri Mete İmer, Yeşil Haber’e verdiği yazılı yanıtlarda, projenin başarısının yalnızca toplanan cam miktarıyla değerlendirilmeyeceğini açıklamıştı. İşletmelerin katılımı, ekipmanların kullanımı ve ayrı biriktirmenin günlük işleyişe yerleşmesi de değerlendirme ölçütleri arasında bulunuyor.
İmer’in temmuz ayında yayımlanan yanıtlarında, pilot sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılmasının hedeflendiği belirtilmiş, bunun için kesin bir tarih verilmemişti. Bu örnek, atık yönetiminde toplama miktarının yanında sistemin düzenli işleyişinin ve kullanıcı katılımının da izlenmesi gerektiğini gösteriyor.
ÇEVKO, 35. yıl mesajında önümüzdeki dönemde üreticilerden tüketicilere, kamudan akademiye uzanan iş birliklerini güçlendirmeyi ve kaynakları koruyan uygulamaların gelişmesine katkı sunmayı hedeflediğini bildirdi.
Kaynaklar
- ÇEVKO Vakfı: 35. yıl mesajı, 30 Ekim 2026
- ÇEVKO Vakfı: Kuruluş ve faaliyet bilgileri
- Yeşil Haber: Mete İmer’in Camkurtaran pilotuna ilişkin yazılı yanıtları, 28 Temmuz 2026
