Cambridge çevresindeki iki yıllık gözlemler, yoğun bal arısı varlığıyla diğer tozlayıcıların çiçeklere erişimi arasında ilişki buldu.
Anglia Ruskin Üniversitesi’nin (ARU) 14 Ekim 2026 tarihli duyurusu, bal arıları ile yaban tozlayıcılarının ortak besin kaynaklarındaki rekabetine dikkat çekiyor. Victoria Buckle’ın başyazarı olduğu çalışma, Ecological Entomology’de ilk kez 12 Eylül 2026’da yayımlandı; ekim tarihli olan üniversitenin araştırmayı tanıtan açıklaması.
Araştırmacılar, Cambridge içinde ve çevresinde bilinen bal arısı kolonilerine 300 metre mesafedeki beş alanda iki yıl boyunca gözlem yaptı. Böğürtlen ve sarmaşık çiçeklerinde toplam 93 saat izlenen karşılaşmalarda, bir böceğin diğerinin çiçeğe erişimini engelleyip engellemediği kaydedildi. Böylece rekabet yalnızca çiçeğe kaç böcek geldiğiyle değil, karşılaşma sonunda hangi böceğin besin kaynağına erişebildiğiyle de değerlendirildi.
Böğürtlende bal arısı yoğunluğunun ikiye katlanması, yaklaşık yüzde 14 daha az bombus arısı görülmesiyle ilişkili bulundu. Sarmaşıkta ise daha fazla bal arısına, daha az yalnız yaşayan arı ve sirfid sineği eşlik etti. Bu sonuçlar çiçeklerdeki gözlenen sayıları anlatıyor; tek başına bütün bir popülasyonun aynı oranda azaldığını veya neden-sonuç ilişkisini kanıtlamıyor.
Üniversitenin açıklamasına göre diğer tozlayıcılar, karşılaşmaların böğürtlende yaklaşık yüzde 28’inde, sarmaşıkta yüzde 36’sında bal arısından kaçındı. Bal arıları, erişimi kazandıkları karşılaşmaların en az beşte birinde diğer böceği yerinden uzaklaştırdı veya kovaladı. Sarmaşık arısı ise bal arılarına karşı koyup bazı karşılaşmaları kazanabilen bir istisnaydı.
Daha sıcak dönemler, rekabetçi karşılaşmaların artmasıyla ilişkiliydi. Araştırmacılar, sıcaklık stresinin nektarı azaltmasının bu ilişkiyi açıklayabilecek etkenlerden biri olduğunu belirtiyor; bunu çalışmada ölçülmüş bir nektar kaybı olarak sunmuyor.
Buckle, “Çalışmamızın amacı arıcılığı caydırmak değil, rekabetin nasıl gerçekleştiğini daha iyi anlamaktı” diyor. Amaç, biyoçeşitliliğin parçası olan yaban tozlayıcılarıyla bal arılarının birlikte varlığını koruyabilmek. Bulgular beş İngiliz alanı ve iki bitki türüyle sınırlı; Türkiye’ye veya tüm tozlayıcı topluluklarına doğrudan genellenemez.
